การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่นของประชาชนในตำบลดอนหญ้านาง อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
หลักพุทธธรรม, การมีส่วนร่วมทางการเมือง, ระดับท้องถิ่นบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่นของประชาชนในตำบลดอนหญ้านาง อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอธิปไตยกับการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่น และ 3. นำเสนอการประยุกต์ หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่น การวิจัยใช้รูปแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ 344 คน ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูล วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 รูปหรือคน วิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่นของประชาชนอยู่ในระดับปานกลาง 2. หลักอธิปไตยมีความสัมพันธ์เชิงบวกและร่วมทำนายการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (R=.884, R2=.782) แสดงให้เห็นว่าการประยุกต์หลักอธิปไตยช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน และ 3. การประยุกต์หลักพุทธธรรมใช้หลักอธิปไตย 3 ได้แก่ 1) อัตตาธิปไตย ส่งเสริมประชาชนให้ตระหนักในสิทธิ หน้าที่ และรู้เท่าทันสื่อ 2) โลกาธิปไตย ส่งเสริมการคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม เปิดโอกาสแสดงความคิดเห็น และสร้างความโปร่งใส และ 3) ธัมมาธิปไตย ส่งเสริมการยึดมั่นในคุณธรรม ความซื่อสัตย์และธรรมาภิบาล นอกจากนี้ ข้อค้นพบเชิงคุณภาพสะท้อนแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมผ่านการ บูรณาการร่วมระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และสถาบันสงฆ์ เพื่อขับเคลื่อนการตื่นรู้ทางการเมืองบนฐานคุณธรรมอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
คงฤทธิ์ กุลวงศ์. (2561). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบ่อ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม. วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 14(3), 109-125.
ธรรมจักร. (2550). พระราชสังวรญาณ (พุธ ฐานิโย): หลักการสร้างอธิปไตย. สืบค้น 29 กันยายน 2567, จาก http://www.dhammajak.net/dhamma/dhamma08.php.
บุศรา โพธิสุข. (2559). การมีส่วนร่วมทางการเมืองท้องถิ่นของประชาชน: ศึกษาเฉพาะกรณี ตำบลช้างเผือก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. พิฆเนศวร์สาร, 12(1), 151-164.
พระครูวินัยธรอธิษฐ์ สุวฑฺโฒ (สุขพานิช). (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในจังหวัดเพชรบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2553). วิธีบูรณาการพระพุทธศาสนากับศาสตร์สมัยใหม่. สืบค้น 23 กันยายน 2569, จาก https://shorturl.asia/2eKOC
พระบัณฑิต จนฺทปญฺโญ (อินทรสมบัติ). (2568). การบูรณาการหลักสัปปุริสธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองของผู้บริหารเทศบาลตำบลดอนฉิมพลี อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). รัฐศาสตร์และจริยธรรมนักการเมืองแนวพุทธ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว). (2546). รัฐศาสตร์เชิงพุทธ และบทวิเคราะห์ทักษิโณมิคส์. กรุงเทพฯ: กราฟฟิคอาร์ตพริ้นติ้ง จํากัด.
พระมหาชาติเชื้อ วชิรญาโณ (ประเสริฐไทย). (2564). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนที่มีผลต่อการเลือกตั้ง พ.ศ. 2562 อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสุธินันท์ สุทฺธินนฺโท (เพ็งสีดา). (2568). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมความเข้มแข็งทางการเมืองของชุมชนปรกอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มนตรี เอี่ยมพิทักษ์สกุล. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตัดสินใจของประชาชน ในการไปใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นในตำบลโป่งน้ำร้อน อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เรวดี จรรยา. (2568). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการสื่อสารทางการเมืองของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยโป่ง อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วันชัย สังข์ประเสริฐ. (2568). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในอำเภอนิคมพัฒนา จังหวัดระยอง (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2566). รายงานสถิติข้อมูลการเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลและนายกองค์การบริหารส่วนตำบลดอนหญ้านาง อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (2566-2570). สืบค้น 23 กันยายน 2569, จาก https://www.ect.go.th/th/ayutthaya/main.
องค์การบริหารส่วนตำบลดอนหญ้านาง. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น (2566-2570). สืบค้น 25 กันยายน 2569, จากhttps://donyanang.go.th/public/list/data/de tail/id/1861/menu/1196/page/1/catid/2.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
