ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการผลิตและการแปรรูปผ้าฝ้ายทอมือลายดอกลำดวนในจังหวัดศรีสะเกษ

Main Article Content

พัชรา ปราชญ์เวทย์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการทอ การแปรรูปผ้าฝ้ายลายดอกลำดวนและความพึงพอใจ
ของผูเ้ ข้าฝกึ อบรมหลังการถา่ ยทอดองคค์ วามรู้ของกลุ่มทอผา้ ในจังหวัดศรีสะเกษโดยใชก้ ระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
5 ขั้นตอนได้แก่ 1) ศึกษาสภาพบริบทพื้นฐาน 2) จัดประชุมเสวนาผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเกี่ยวกับขั้นตอนการทอ จำนวน 55
คน และ 3) จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ และ4) สรุปผล และประเมินผล จำนวน 50 คน 5) เผยแพร่ เครื่องมือที่ใช้ใน
การวิจัยได้แก่ การบันทึกสรุปการประชุม แบบสอบถามความพึงพอใจในการเข้าร่วมอบรม การวิเคราะห์ข้อมูลทาง
สถิติโดยใช้ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการพรรณนาเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า จัดประชุมเสวนาผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเกี่ยวกับขั้นตอนการทอ กระบวนการทอ และแปรรูป
ผ้าฝ้ายลายดอกลำดวนในจังหวัดศรีสะเกษแบ่งออกเป็น 6 ขั้นตอน คือ (1) การค้นฝ้าย (2) การมัด) การย้อมสี
(4) การแก้เชือกหมี่ (5) การปั่นหลอด และ (6) การทอผ้า และการแปรรูปผ้าฝ้ายลายดอกลำดวนได้ผลิตภัณฑ์ประเภท
กระเป๋าแสนกล,ที่รองจานรองแก้ว, กระเป๋าสะพายผู้หญิง 2) ความพึงพอใจในการถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับ
การทอผ้า และแปรรูปผ้าฝ้ายลายดอกลำดวนของกลุ่มทอผ้าในจังหวัดศรีสะเกษ พบว่า ระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับ
ภูมิปญั ญาในการทอและการแปรรูปผา้ ลายดอกลำดวนรวมทุกดา้ น โดยรวมอยูใ่ นระดับมาก ( x = 4.33, S.D = 0.64)
ซึ่งสามารพัฒนาอาชีพและสรา้ งเอกลักษณใ์ หแ้ กสิ่นคา้ และพัฒนาผลิตภัณฑส์ ินคา้ ใหเ้ ปน็ สินคา้ ระดับ Premium OTOP
ตลอดจนมีการขยายธุรกิจและสร้างผู้ประกอบการ ด้วยสินค้าของชุมชนพร้อมทั้งการเสริมสร้างจิตสำนึกกระบวนการ
มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นและเป็นรากฐานวัฒนธรรมเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนใน
สังคมที่น่าภาคภูมิใจควรค่าแก่การศึกษาและอนุรักษ์ไว้ให้คงอยู่สืบไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปราชญ์เวทย์ พ. (2020). ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการผลิตและการแปรรูปผ้าฝ้ายทอมือลายดอกลำดวนในจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 17(1), 443–451. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/252214
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กานต์ธิดา ไชยมา. (2550). รูปแบบผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจากผ้าม่อฮ่อม. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
จุรีวรรณ จันพลา, วลี สงสุวงค์, เพ็ญสินี กิจค้า และสุรีรัตน์ วงศ์สมิง. (2559). การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ผ้าทอไทยทรงดำเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์.วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, 9(2), 82-98.
ธนพร เวทย์ศิริยานันท์. (2548). ภูมิปัญญาผ้าไหมของกลุ่มชาติพันธุ์เขมรบ้านท่าสว่าง อำเภอเมืองจังหวัดสุรินทร์. สุรินทร์: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.
ประไพ ทองเชิญ. (2548). โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการ แม่สีธรรมชาติในวิถีผ้าพื้นบ้านภาคใต้ : รายงานฉบับสมบูรณ์ / แม่สีธรรมชาติในวิถีผ้าพื้นบ้านภาคใต้. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ปาริชาติ ศรีสนาม . (2550). อิทธิพลที่มีผลต่อการออกแบบลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ : กรณีศึกษาบ้านแสนสุขอ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
พนารัตน์ เดชกุลทอง . (2552). การจัดการความรู้ภูมิปัญญาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติหมักโคลนของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าหนองบัวแดง อ.หนองบัวแดง จ.ชัยภูมิ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ศุภชัย สิงห์ยะบุศย์. (2547). การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากวัฒนธรรมผ้าทอพื้นบ้านสู่ระบบอุตสาหกรรมสินค้าชุมชน: ศึกษากรณีกลุ่มแม่บ้านเพิ่มพูนทรัพย์ ตำบลนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม. กรุงเทพมหานคร:วาดศิลป์.
สิริพิชญ์ วรรณภาส. (2551). เอกสารการสอนชุดวิชาการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.