การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4

Main Article Content

กิตติชัย อภัยจิต
พรรณวิไล ดอกไม้

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 หลังการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน และ 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่กับเกณฑ์ร้อยละ 65 โดยมีกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาคือ 1) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 40 คน โรงเรียนสารคามพิทยาคม ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการเรียนรู้ 5 แผน รวม 15 ชั่วโมง แบบวัดการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ แบบอัตนัย 20 ข้อ มีค่าดัชนีความสอดคล้องตั้งแต่ 0.67-1.00 ค่าอำนาจจำแนกอยู่ตั้งแต่ 0.43-0.81 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.74 และ 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ แบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ มีค่าดัชนีความสอดคล้องตั้งแต่ 0.67-1.00 ค่าอำนาจจำแนกตั้งแต่ 0.25-0.59 ค่าความยากตั้งแต่ 0.68-0.75 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96
 
ผลการวิจัย พบว่า 1) นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่ การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ดีขึ้นตามลำดับ และ 2) นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 65 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อภัยจิต ก., & ดอกไม้ พ. (2026). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 23(1), 91–100. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/283812
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

งานประกันคุณภาพการศึกษา. (2565). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) ปีการศึกษา 2565. โรงเรียนสารคามพิทยาคม.

ชรินทร์ มั่งคั่ง, วรินทร สิริพงษ์ณภัทร, และเกษรินทร์ หินเงิน. (2568). การออกแบบการเรียนรู้หน้าที่พลเมืองแบบปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์, 3(1), 85-94.

ธิดารัตน์ คังคะวิสุทธิ์, วิษณุ เลี้ยงอำนวย, และชนันภรณ์ อารีกุล. (2567). การคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์. วารสารปัญญาและคุณธรรม, 1(4), 14-26.

นพคุณ คุณาชีวะ. (2566). การจัดการเรียนรู้แบบการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ (Creative Problem Solving: CPS). วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(6), 649-668.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น ฉบับปรับปรุงใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ปิยธิดา อินทรักษาทรัพย์. (2566). การพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการทำงานเป็นทีม ด้วยการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานในวิชาวิทยาการคำนวณและการออกแบบสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567, 17 กรกฎาคม). ผลการประเมินด้านความคิดสร้างสรรค์ของ PISA 2022. PISA Thailand.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2566). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษา. สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). การพัฒนาการศึกษาและยุทธศาสตร์การเรียนรู้เพื่ออนาคต. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการพัฒนาการศึกษาเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น. กระทรวงศึกษาธิการ.

อัญชลี จันนา. (2566). การพัฒนารูปแบบการสอนแบบนำตนเองโดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดแก้ปัญหารายวิชาฟิสิกส์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง สมดุลกล. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(4), 21-37.

อิทธิเดช น้อยไม้. (2568). การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดและความสามารถในแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 6(3), 1-12.

เอกศักดิ์ แหชัยภูมิ, ทรงศักดิ์ สองสนิท, และประวิทย์ สิมมาทัน. (2567). รูปแบบการเรียนรู้ผสมผสานแบบโครงงานร่วมกับกระบวนการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. วารสารร้อยแก่นสารอะคาเดมี, 9(11), 633-650.

องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD). (2567, 17 กรกฎาคม). โครงการประเมินผลนักเรียนระหว่างประเทศ (PISA). https://www.oecd.org/pisa/

Baroody, A. J. (1993). Problem solving, reasoning, and communicating, K–8: Helping children think mathematically (2nd ed.). New York, NY: Merrill.

Good, C. V. (1973). Dictionary of education (3rd ed.). New York, NY: McGraw-Hill.

Nasbey, H., & Raihanati, R. (2022). Developing a video education on the topic of modern physics based on problem based learning (PBL) assisted PhET online learning. Journal of Physics: Conference Series, 2377, 012067. https://doi.org/10.1088/1742-6596/2377/1/012067

Rahma, A. A., Sefriani, R., & Parwati, T. A. (2024). Development of learning methods combining cooperative based learning (CBL) and problem-based learning (PBL) in improving the effectiveness of advanced financial management learning. Pegem Journal of Education and Instruction, 14(3), 400-406. https://doi.org/10.47750/pegegog.14.03.37

Treffinger, D. J., Isaksen, S. G., & Stead-Dorval, K. B. (2005). Creative problem solving: An introduction. Waco, TX: Prufrock Press.