การใช้ปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างในฐานะเพื่อนคู่คิดของนักเรียน: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้าง (Generative AI) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่มีแนวโน้มเติบโตอย่างมากในทุกมิติของชีวิต ในทางการศึกษาปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสำหรับการทำงานร่วมกันระหว่างครูและบุคลากรทางการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับนักเรียนปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างเป็นเครื่องมือที่นักเรียนทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างแพร่หลาย ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสถานการณ์การใช้งานปัญญาประดิษฐ์แบบ
รู้สร้างในปัจจุบัน เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนี้ได้อย่างเต็มศักยภาพและเกิดประสิทธิภาพสูงสุดในบริบทการศึกษา การศึกษานี้จึงดำเนินการทบทวนอย่างเป็นระบบ เพื่อตรวจสอบการวิจัยเชิงประจักษ์ด้วยการวิเคราะห์และสังเคราะห์บทความ จำนวน 20 ฉบับ จาก 1,037 ฉบับ ระหว่างปี พ.ศ. 2563 ถึงปี พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2020 ถึง ค.ศ. 2025) โดยคัดเลือกจากบทความทางวิชาการและบทความวิจัย ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีการนำปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างไปใช้อย่างกว้างขวาง ได้แก่ การใช้ปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ส่วนบุคคล สนับสนุนงานเขียนต่าง ๆ การวิเคราะห์และวิจัย การค้นหาคำตอบของคำถามที่ง่ายไปถึงคำถามที่ยากและซับซ้อน อีกทั้งช่วยในการระดมความคิด สร้างแนวคิด และสร้างสรรค์งานศิลปะ
ซึ่งผลลัพธ์ของการใช้ปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างในการเรียนรู้นั้น ทำให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง เช่น การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดอย่างสร้างสรรค์ เพิ่มประสิทธิภาพในการเรียนรู้ สามารถทำให้เข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อน สร้างแรงจูงใจในการเรียนเพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้ยังเป็นส่งเสริมการเรียนรู้แบบร่วมมือ ตลอดจนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและตลอดชีวิต อย่างไรก็ตามยังมีข้อจำกัดในการใช้ปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างในการเรียนรู้ ได้แก่ ความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ได้ การขาดความหลากหลายในมุมมอง การกำหนดขอบเขตการใช้งาน การพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป ความเป็นส่วนตัว และการใช้ปัญญาประดิษฐ์อย่างมีจริยธรรม ซึ่งข้อจำกัดเหล่านี้จะส่งผลกระทบต่อผู้เรียน เช่น การขาดแหล่งอ้างอิงที่ชัดเจนของปัญญาประดิษฐ์ อาจส่งผลให้ผู้เรียนใช้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องโดยไม่สามารถตรวจสอบความจริงได้ อีกทั้งการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการทำงานแทนนักเรียน อาจลดทอน ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของผู้เรียน เป็นต้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Ali, S., DiPaola, D., Lee, I., Sindato, V., Kim, G., Blumofe, R., & Breazeal, C. (2021). Children as creators, thinkers and citizens in an AI-driven future. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, Article 100040. DOI: 10.1016/j.caeai.2021.100040
Alneyadi, S., & Wardat, Y. (2024). Integrating ChatGPT in Grade 12 Quantum Theory education: An exploratory study at Emirate School (UAE). International Journal of Information and Education Technology, 14(3), 398–410. DOI: 10.18178/ijiet.2024.14.3.2061
Araújo, J. L., & Saúde, I. (2024). Can ChatGPT enhance chemistry laboratory teaching? Using prompt engineering to enable AI in generating laboratory activities. Journal of Chemical Education, 101(5), 1858–1864.
DOI: 10.1021/acs.jchemed.3c00745
Bin-Hady, W. R. A., Al-Kadi, A., Hazaea, A., & Ali, J. K. M. (2023). Exploring the dimensions of ChatGPT in English language learning: A global perspective. Library Hi Tech. DOI: 10.1108/LHT-05-2023-0200
Bitzenbauer, P. (2023). ChatGPT in physics education: A pilot study on easy-to-implement activities. Contemporary Educational Technology, 15(3), 1–10. DOI: 10.30935/cedtech/13176
Chen, B., Zhu, X., & Díaz, D. C. H. F. (2023). Integrating generative AI in knowledge building. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, Article 100184. DOI: 10.1016/j.caeai.2023.100184
Chien, C. C., Chan, H. Y., & Hou, H. T. (2024). Learning by playing with generative AI: Design and evaluation of a role-playing educational game with generative AI as scaffolding for instant feedback interaction. Journal of Research on Technology in Education. DOI: 10.1080/15391523.2024.2338085
Holmes, W., & Miao, F. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO Publishing.
Kamalov, F., Santandreu, C. D., & Gurrib, I. (2023). New era of artificial intelligence in education: Towards
a sustainable multifaceted revolution. Sustainability (Switzerland), 15(16), Article 12451.
DOI: 10.3390/su151612451
Loos, E., Gröpler, J., & Goudeau, M. L. S. (2023). Using ChatGPT in education: Human reflection on ChatGPT’s self-reflection. Societies, 13(8), Article 196. DOI: 10.3390/soc13080196
Ng, D. T. K., Tan, C. W., & Leung, J. K. L. (2024). Empowering student self-regulated learning and science education through ChatGPT: A pioneering pilot study. British Journal of Educational Technology, 55(4), 1328–1353.
DOI: 10.1111/bjet.13454
Prahani, B. K., Nisa’, K., & Deta, U. A. (2025). Evaluation of ChatGPT research in STEAM education. International Journal of Evaluation and Research in Education, 14(1), 598–611. DOI: 10.11591/ijere.v14i1.30423
Punar, Ö. N., & Yangın, E. G. (2024). Cultivating writing skills: The role of ChatGPT as a learning assistant—A case study. Smart Learning Environments, 11(1), Article 10. DOI: 10.1186/s40561-024-00296-8
Relmasira, S. C., Lai, Y. C., & Donaldson, J. P. (2023). Fostering AI literacy in elementary science, technology, engineering, art, and mathematics (STEAM) education in the age of generative AI. Sustainability (Switzerland), 15(18),
Article 13595. DOI: 10.3390/su151813595
Shi, S. J., Li, J. W., & Zhang, R. (2024). A study on the impact of generative artificial intelligence supported situational interactive teaching on students’ ‘flow’ experience and learning effectiveness—A case study of legal education in China. Asia Pacific Journal of Education, 44(1), 112–138. DOI: 10.1080/02188791.2024.2305161
Siegle, D. (2023). A role for ChatGPT and AI in gifted education. Gifted Child Today, 46(3), 211–219.
DOI: 10.1177/10762175231168443
Su, J., & Yang, W. (2023). Unlocking the power of ChatGPT: A framework for applying generative AI in education. ECNU Review of Education, 6(3), 355–366. DOI: 10.1177/20965311231168423
Tiwari, C. K., Bhat, M. A., Khan, S. T., Subramaniam, R., & Khan, M. A. I. (2024). What drives students toward ChatGPT? An investigation of the factors influencing adoption and usage of ChatGPT. Interactive Technology and Smart Education, 21(3), 333–355. DOI: 10.1108/ITSE-04-2023-0061
Vasconcelos, M. A. R., & dos Santos, R. P. (2023). Enhancing STEM learning with ChatGPT and Bing Chat as objects to think with: A case study. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 19(7), Article em2296. DOI: 10.29333/ejmste/13313
Vázquez-Cano, E., Ramírez-Hurtado, J. M., Sáez-López, J. M., & López-Meneses, E. (2023). ChatGPT: The brightest student in the class. Thinking Skills and Creativity, 49, Article 101380. DOI: 10.1016/j.tsc.2023.101380
Wan, T., & Chen, Z. (2024). Exploring generative AI assisted feedback writing for students' written responses to a physics conceptual question with prompt engineering and few-shot learning. Physical Review Physics Education Research, 20(1), Article 010152. DOI: PhysRevPhysEducRes.20.010152
Wiboolyasarin, W., Wiboolyasarin, K., Suwanwihok, K., Jinowat, N., & Muenjanchoey, R. (2024). Synergizing collaborative writing and AI feedback: An investigation into enhancing L2 writing proficiency in wiki-based environments. Computers and Education: Artificial Intelligence, 6, Article 100228. DOI: 10.1016/j.caeai.2024.100228
Yan, D. (2023). Impact of ChatGPT on learners in a L2 writing practicum: An exploratory investigation. Education and Information Technologies, 28(11), 13943–13967. DOI: 10.1007/s10639-023-11742-4
