การพัฒนาเครื่องมือวัดการเปรียบเทียบทางสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาและและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวัดการเปรียบเทียบทางสังคม ตัวอย่างวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2566 จำนวน 216 คน โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ แบบวัดการเปรียบเทียบทางสังคมซึ่งผู้วิจัยพัฒนาขึ้นโดยอิงแนวคิดของการวัดแบบพหุมิติภายในข้อคำถาม (Multidimensional Within-item) ผลการวิจัยพบว่า แบบวัดการเปรียบเทียบทางสังคมของนักเรียนประกอบด้วยข้อคำถามจำนวน 20 ข้อ เป็นแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ แบบพหุมิติภายในข้อคำถาม (5-point Multidimensional Within-item rating scale) ข้อคำถามแต่ละรายการมีค่า I-CVI อยู่ระหว่าง .75 – 1 และมีค่า S-CVI คือ .95 แบบวัดฉบับนี้แบ่งองค์ประกอบตามมิติขององค์ประกอบเป็น 2 มิติ มิติแรกแบ่งได้ 3 องค์ประกอบ ได้แก่ การเปรียบเทียบความสามารถ การเปรียบเทียบรูปร่างหน้าตา และการการเปรียบเทียบรูปแบบการดำเนินชีวิต มิติที่ 2 แบ่งได้ 2 องค์ประกอบ ได้แก่ การเปรียบเทียบตนเองกับผู้ที่เหนือกว่า และ การเปรียบเทียบตนเองกับผู้ที่ด้อยกว่า ค่าสัมประสิทธิ์โอเมกาองค์ประกอบการเปรียบเทียบความสามารถ เท่ากับ .86 การเปรียบเทียบรูปร่างหน้าตา เท่ากับ .93 การเปรียบเทียบรูปแบบการดำเนินชีวิต เท่ากับ .91 การเปรียบเทียบตนเองกับผู้ที่เหนือกว่า เท่ากับ 88 การเปรียบเทียบตนเองกับผู้ที่ด้อยกว่า เท่ากับ .93 และผลการตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างพบว่าโมเดลการวัดการเปรียบเทียบทางสังคมมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ( (124, N=198) = 140, p = .14, CFI = .99, TLI = .99, SRMR = .04, RMSEA = .03)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Bonfanti, R. C., Melchiori, F., Teti, A., Albano, G., Raffard, S., Rodgers, R., & Lo Coco, G. (2025). The association
between social comparison in social media, body image concerns and eating disorder symptoms: A systematic review and meta-analysis. Body Image, 52, 101841. DOI: 10.1016/j.bodyim.2024.101841
Choi, E., Du, R., Yew, Y. W., Long, V., Oon, H. H., Chandran, N. S., Phan, P., Chan, Y. H., & Valderas, J. M. (2024). Development and validation of the dermatology social comparison (DSC) scale. International Journal of Dermatology, 63(10), 1433–1438. DOI: 10.1111/ijd.17146
Do, V. T. H., & Do, L. T. (2025). Downward social comparison in explaining pro-environmental attitude–sustainable consumption behavior gap. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 37(1), 236–252. DOI: 10.1108/APJML-05-2024-0665
Dong, Y., & Zhu, Q. (2023). How downward social comparison motivates workers: A structural equation model on personality, social comparison orientation, motivation and performance. Proceedings of the 2023 10th International Conference on Industrial Engineering and Applications. DOI: 10.1145/3587889.3588201
Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117–140. DOI: 10.1177/ 001872675400700202
Haferkamp, N., & Krämer, N. C. (2011). Social comparison 2.0: Examining the effects of online profiles on social-networking sites. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 14(5), 309–314. DOI: 10.1089 /cyber.2010.0120
Jiang, S., & Ngien, A. (2020). The effects of Instagram use, social comparison, and self-esteem on social anxiety: A survey study in Singapore. Social media + Society, 6(2), 1–10. DOI: 10.1177/2056305120912488
Jones, M. R., & Lee, K. (2020). Precipitation of hydrogen peroxide during winter storms and summer typhoons. Science of The Total Environment, 733, 139377. DOI: 10.1016/j.scitotenv.2020.139377
Kalogeraki, O., & Georgakakis, D. (2022). Friend or foe? CEO gender, political ideology, and gender-pay disparities in executive compensation. Long Range Planning, 55(3), 102-126. DOI: 10.1016/j.lrp.2021.102126
König, L. M., Kanning, M., Hauptmann, H., Feuchtner, T., & Arigo, D. (2025). Who is willing to play skill-adapted exergames? Influences of sociodemographic factors and social comparison processes. Computers in Human Behavior, 165, 108562. DOI: 10.1016/j.chb.2025.108562
Ling, Y., Gao, B., Jiang, B., Fu, C., & Zhang, J. (2023). Materialism and envy as mediators between upward social comparison on social network sites and online compulsive buying among college students. Frontiers in Psychology, 14. DOI: 10.3389/fpsyg.2023.1085344
Liu, Y., Scott, B., & Li, S. (2022). The consequences of downward social comparisons on social media following workplace ostracism. Academy of Management Proceedings, 2022. DOI: 10.5465/ambpp.2022. 14655abstract
Matthews, M. J., & Kelemen, T. K. (2024). To compare is human: A review of social comparison theory in organizational settings. Journal of Management, 51(1), 212–248. DOI: 10.1177/01492063241266157
McComb, C. A., Vanman, E. J., & Tobin, S. J. (2023). A meta-analysis of the effects of social media exposure to upward comparison targets on self-evaluations and emotions. Media Psychology, 26(5), 612-635.
DOI: 10.1080/15213269.2023.2180647
Meier, A., & Johnson, B. K. (2022). Social comparison and envy on social media: A critical review. Current Opinion in Psychology, 45, 101302. DOI: 10.1016/j.copsyc.2022.101302
Morina, N., Meyer, T., McCarthy, P. A., Hoppen, T. H., & Schlechter, P. (2024). Evaluation of the Scales for Social Comparison of Appearance and Social Comparison of Well-Being. Journal of Personality Assessment, 106(5), 625–637. DOI: 10.1080/00223891.2023.2298887
Mubashir, A. S., & Batool, S. S. (2019). Development and validation of social comparison scale for women with infertility in pakistan. Khyber Medical University Journal, 11(3), 129–39. DOI: 10.35845/kmuj.2019.18467
Mude, G., & Undale, S. (2024). Social media usage: A comparison between Generation Y and Generation Z in India. International Journal of E-Business Research, 19(1). DOI: 10.4018/IJEBR.317889
Muller, D., & Butera, F. (2007). The focusing effect of self-evaluation threat in coaction and social comparison. Journal of Personality and Social Psychology, 93(2), 194–211. DOI: 10.1037/0022-3514.93.2.194
Myers, T. A., Ridolfi, D. R., Crowther, J. H., & Ciesla, J. A. (2012). The impact of appearance-focused social comparisons on body image disturbance in the naturalistic environment: the roles of thin-ideal internalization and feminist beliefs. Body Image, 9(3), 342–351. DOI: 10.1016/j.bodyim.2012.03.005.
Noon, E. J., & Meier, A. (2019). Inspired by friends: Adolescents' network homophily moderates the relationship between social comparison, envy, and inspiration on Instagram. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 22(12), 787-793. DOI: 10.1089/cyber.2019.0412
Petrescu, M., Siqueira, J. R., Dobre, C., Ben Mrad, S., Ciuta, A.-M., & Kara, A. (2024). Social comparison and
self-determination in luxury consumption motivations. Psychology & Marketing, 42(2), 292–310.
DOI: 10.1002/mar.22126
Polit, D. F., Beck, C. T., & Owen, S. V. (2007). Is the CVI an acceptable indicator of content validity? Appraisal and recommendations. Research in Nursing & Health, 30(4), 459–467. DOI: 10.1002/nur.20199
Preacher, K. J., & Coffman, D. L. (2006). Computing power and minimum sample size for RMSEA. Retrieved fromhttp://quantpsy.org/
Qian, C., Liu, Y., Takeuchi, R., & Wu, J. (2024). Stakeholder treatment disparity and employee whistleblowing: A multi-stakeholder, multidimensional framework of social comparison. Strategic Management Journal, 46(4), 898–928. DOI: 10.1002/smj.3680
Rajagopal. (2024). “Wanna be like you”: Comparing lifestyles to grow with latent desires. In V. Jeseo & J. Allen (Eds.), Welcome to the new normal: Life after the chaos. AMSAC 2023. Developments in marketing science: Proceedings of the Academy of Marketing Science (pp. 77–86). Springer. DOI: 10.1007/978-3-031-49039-2_8
Rose, J. P., Edmonds, K. A., Gallinari, E., Herzog, N. K., & Kumar, M. (2023). Tendencies for comparing up and down: An examination of the directional subscales of the Iowa-Netherlands comparison orientation measure. Journal of Personality Assessment, 106(1), 127-143. DOI: 10.1080/00223891.2023.2186237
Schaefer, L. M., & Thompson, J. K. (2018). The development and validation of the Physical Appearance Comparison Scale–3 (PACS-3). Psychological Assessment, 30(10), 1330-1341.DOI: 10.1037/pas0000576
Schneider, S., & Schupp, J. (2011). The social comparison scale: Testing the validity, reliability, and applicability of the Iowa-Netherlands Comparison Orientation Measure (INCOM) on the German population SOEPpaper, 360. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1772742
Vogel, E. A., Rose, J. P., Roberts, L. R., & Eckles, K. (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of Popular Media Culture, 3(4), 206–222. DOI: 10.1037/ppm0000047
Waltré, E., Dietz, B., & van Knippenberg, D. (2023). Leadership shaping social comparison to improve performance: A field experiment. The Leadership Quarterly, 34(5), 101720.DOI: 10.1016/j.leaqua.2023.101720
Wang, H., Miao, P., Jia, H., & Lai, K. (2023). The dark side of upward social comparison for social media users: An investigation of fear of missing out and digital hoarding behavior. Social Media + Society, 9(1), 205630512211504. DOI: 10.1177/20563051221150420
Wheeler, L., & Miyake, K. (1992). Social comparison in everyday life. Journal of Personality and Social Psychology, 62(5), 760–773. DOI: 10.1037/0022-3514.62.5.760
Yang, C. C. (2016). Instagram use, loneliness, and social comparison orientation: Interact and browse on social media, but don't compare. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 19(12), 703-708.
DOI: 10.1089/cyber.2016.0201
Yasuda, Y., & Goegan, L. D. (2025). The relation between mindset, social comparison, and academic engagement. Social Psychology of Education, 28. DOI: 10.1007/s11218-025-10018-8
Zhao, A. (2023). AC: Comment on Egusphere-2023-2186. Retrieved from DOI: 10.5194/egusphere-2023-2186-ac1
