แนวทางการนำองค์กรของสถานศึกษาเพื่อความเป็นเลิศในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การนำองค์กรสู่ความเป็นเลิศเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพสถานศึกษา โดยการประยุกต์ใช้เกณฑ์รางวัล OBECQA เป็นกรอบการบริหารจัดการองค์กร การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการนำองค์กรของสถานศึกษาเพื่อความเป็นเลิศระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) ศึกษากระบวนการและวิธีปฏิบัติที่ดี และ 3) จัดทำและตรวจสอบแนวทางการนำองค์กรของสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ การวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นจากผู้บริหารสถานศึกษา 232 คน โดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ผลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนี (PNImodified) 2) ศึกษาวิธีปฏิบัติที่ดีจากผู้บริหารสถานศึกษา 9 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์และสังเคราะห์เนื้อหา และ 3) จัดทำแนวทางและตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน วิเคราะห์ด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า สภาพปัจจุบันอยู่ในระดับมาก และสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด ความต้องการจำเป็นสูงสุดคือ การวัด การวิเคราะห์ (PNImodified = 0.345) รองลงมาคือ บุคลากร (PNImodified = 0.290) และกลยุทธ์ (PNImodified = 0.203) วิธีปฏิบัติที่ดีในการนำองค์กรของสถานศึกษาเพื่อความเป็นเลิศระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ กระบวนการและวิธีปฏิบัติการนำองค์กรของสถานศึกษาเพื่อความเป็นเลิศใน 3 หมวด ปัจจัยความสำเร็จ และข้อเสนอแนะ ขณะที่แนวทางประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ซึ่งผลการตรวจสอบแนวทางโดยภาพรวมมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ ระดับมากที่สุด งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นกรอบการปฏิบัติเพื่อยกระดับคุณภาพการบริหารสถานศึกษาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยเน้นระบบข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ ความผูกพันของบุคลากร และการจัดการเชิงกลยุทธ์อย่างคล่องตัว เพื่อขับเคลื่อนสู่ความเป็นเลิศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Bryson, J. M. (2021). Strategic planning for public and nonprofit organizations (5th ed.). Wiley.
Baldrige Performance Excellence Program. (2023). 2023–2024 Baldrige excellence framework (Education): Proven leadership and management practices for high performance. U.S. Department of Commerce, National Institute of Standards and Technology. https://www.nist.gov/baldrige
Chananil, S., & Netthanomsak, T. (2022). Is PLC truly effective for developing Thai education? Research and Development Journal, Suan Sunandha Rajabhat University, 14(1), 68–81. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/irdssru/article/view/253188 [in Thai]
Chonlatep, S., & Phoojomjit, P. (2024). The development guidelines for coaching and mentoring skills of school administrators under the Mahasarakham Primary Educational Service Area 2. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 4(6), 831-846. DOI: 10.60027/iarj.2024.280000 [in Thai]
Darling-Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European. Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309. DOI: 10.1080/02619768.2017.1315399
Datnow, A., & Park, V. (2022). Data-driven leadership. Educational Management Administration & Leadership, 50(3), 375–392. DOI: 10.1177/17411432211066246
Evans, J. R., & Lindsay, W. M. (2020). Managing for quality and performance excellence (11th ed.). Cengage Learning.
Fullan, M. (2023). The new meaning of educational change (6th ed.). Routledge. DOI: 10.4324/9781003272027
Garvin, D. A., Edmondson, A. C., & Gino, F. (2008). Is yours a learning organization? Harvard Business Review, 86(3), 109–116. https://www.researchgate.net/publication/5440662_Is_Yours_a_Learning_Organization
Hallinger, P. (2011). Leadership for learning. Journal of Educational Administration, 49(2), 125–142. DOI: 10.1108/09578231111116699
Jundang, P., Wongsirasawat, C., & Charoontham, O. (2025). Needs of internal quality assurance of school to improve quality of education under primary educational service area office. Journal of Social Science Panyapat, 7(1), 279–288. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/280723 [in Thai]
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2004). Strategy maps. Harvard Business School Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. DOI: 10.1177/001316447003000308
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5–22. DOI: 10.1080/13632434.2019.1596077
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company. Oxford University Press.
National Institute of Standards and Technology. (2023). Baldrige excellence framework (Education): Proven leadership and management practices for high performance. U.S. Department of Commerce. https://www.nist.gov/baldrige/publications/baldrige-excellence-framework/education
Oakland, J. S. (2014). Total quality management and operational excellence: Text with cases (4th ed.). Routledge.
Office of the Basic Education Commission. (2022). Office of the Basic Education Commission Quality Award (OBECQA) criteria 2022–2025. Office of the Basic Education Commission. [in Thai]
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2016). Education at a glance 2016. OECD Publishing. DOI: 10.1787/eag-2016-en
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2019). Education policy outlook 2019: Working together to help students achieve their potential. OECD Publishing. DOI: 10.1787/2b8ad56e-en
Phiboonwithidthamrong, J., Urwongse, S., & Usaho, C. (2022). Excellence management strategies for secondary schools toward school as a learning community. STOU Educational Journal, Sukhothai Thammathirat Open University, 15(2), 54-71. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/edjour_stou/article/view/255842 [in Thai]
Panich, V., & Muntajit, P. (2020). World-class education. S.R. Printing Mass Products. [in Thai]
Robinson, V. M. J. (2011). Student-centered leadership. Jossey-Bass.
Sayarak, P. (2024). Guidelines for visionary leadership of school administrators under the Secondary Educational Service Area Office Chiang Mai [Master’s thesis, Chiang Mai University]. https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:181279 [in Thai]
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Thaminkaew, A., Mulkhien, S., & Kaew Arun, S. (2025). The school administration toward excellence to support OBECQA award of educational opportunity expansion schools under the Chiang Mai Primary Educational Service Area Office 4. Journal of MCU Haripunchai Review, 9(3), 520–535. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMHR/article/view/aa-0037 [in Thai]
Tanapatyatin, K. (2021). The development of school-based management strategies for local development under local administrative organization schools [Doctoral dissertation, Mahasarakham University]. https://khoon.msu.ac.th/_dir/fulltext/2021/12/Kittiwat%20Tanapatyatin64.pdf?utm_source=chatgpt.com [in Thai]
Unsiri, P. (2023). A model of academic administration to develop active learning management of teachers at Wat Rangkamhyad School under Nakhon Pathom Primary Educational Service Area Office 2. MCU Buddhapanya Review Journal, 8(4), 120–132. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jmbr/article/view/263129 [in Thai]
Wichaidit, C., Khumraksa, B., & Nakwijit, R. (2025). Teacher development based on professional learning community (PLC) to enhance science competency-based instructional management. Journal of Education and Innovation, 27(2), 133–150. DOI: 10.71185/jeiejournals.v27i2.279735 [in Thai]
Wongwanich, S. (2007). Needs assessment research. Chulalongkorn University Press. [in Thai]
Wongsomboon, E., & Saengsawang, P. (2025). Guidelines for developing a teacher learning ecosystem through professional learning community (PLC) processes in small schools in special areas. Journal of Education, Burapha University, 36(3), 29–42. DOI: 10.14456/edubuu.2025.22 [in Thai]
