ศึกษาบทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์ของพระครูศรีปริยัติวราภรณ์ (ทองสุข จิตฺตสาโร)

บทคัดย่อ

              บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องการจัดการศึกษาสงเคราะห์ในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องการศึกษาสงเคราะห์ของพระสงฆ์ และ 3) เพื่อศึกษาบทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์ของพระครูศรีปริยัติวราภรณ์ (ทองสุข จิตฺตสาโร) เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ภาคสนาม โดยศึกษาจากเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง และลงพื้นที่เก็บข้อมูลสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนา

ผลการวิจัย พบว่า

1) แนวคิดเรื่องการจัดการศึกษาสงเคราะห์ในพระพุทธศาสนา คือ แนวคิดที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกำหนดให้ภิกษุปฏิบัติอย่างหนึ่งใน 2 อย่าง คือ คันถธุระและวิปัสสนาธุระ โดยการศึกษาจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยตรง และพระอรหันต์สาวกแล้วท่องจำไว้ด้วยปาก (มุขปาฐะ) เป็นการเรียนที่เรียกว่า คันถธุระ เมื่อเรียนแล้วนำไปปฏิบัติเรียกว่า วิปัสสนาธุระ ซึ่งให้ความสำคัญระหว่างศิษย์กับอาจารย์ คือ อุปัชฌาย์กับสัทธิวิหาริก และอาจารย์กับอันเตวาสิก โดยเฉพาะในช่วง 5 พรรษาแรก หรือนวภูมิต้องให้มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นมากที่สุด

2) แนวคิดเรื่องการศึกษาสงเคราะห์ของพระสงฆ์ คือ การจัดการศึกษาที่ให้โอกาสแก่ผู้ด้อยโอกาส และผู้ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ เพื่อช่วยเหลือเกื้อกูลสถาบันการศึกษา หรือบุคคลผู้กำลังศึกษาให้ได้ศึกษาอย่างต่อเนื่อง โดยคณะสงฆ์เป็นผู้ดำเนินการเพื่อสนองต่อนโยบายของรัฐ

3) บทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์ของพระครูศรีปริยัติวราภรณ์ (ทองสุข จิตฺตสาโร)  พบว่า มี 5 ด้าน คือ 1) การพัฒนาการศึกษาสงเคราะห์ โดยยึดหลักความเสมอภาคทางการศึกษา 2) การจัดการศึกษาสงเคราะห์เพื่อพระศาสนา จัดตั้งกองทุนการศึกษา และโครงการธรรมะในชุมชน 3) การจัดการศึกษาสงเคราะห์เพื่อสังคม วัดเป็นศูนย์กลางการศึกษาสงเคราะห์ 4) การจัดการศึกษาสงเคราะห์  มอบทุนการศึกษาและอบรมจริยธรรมคุณธรรมแก่เด็กเยาวชน และ  5) การศึกษาสงเคราะห์พัฒนาคุณภาพชีวิต ด้านกาย การเดินจงกรม นั่งสมาธิ ด้านจิตใจ การรักษาศีล 5 ไหว้พระ/สวดมนต์ ด้านสังคม การละเว้นจากอบายมุข และยาเสพติด ด้านปัญญา การนำหลักทางพระพุทธศาสนาไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิต