พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน ในเขตพื้นที่ชายแดน ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
พฤติกรรมของประชาชน, โรคไข้เลือดออก, แรงสนับสนุนทางสังคม, แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตพื้นที่ชายแดน 2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน และ 3) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตพื้นที่ชายแดน ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 370 คน โดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ใช้แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ไควสแควร์ การวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสหสัมพันธ์พหุคูณการถดถอยเชิงพหุแบบมีขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดของประชาชน ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 45.1 รองลงมาอยู่ในระดับมาก ร้อยละ 42.4 และอยู่ในระดับน้อย ร้อยละ 12.4 เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าทุกด้านมีพฤติกรรมอยู่ในระดับมาก เว้นด้านการควบคุมและกำจัดยุงทางชีวภาพซึ่งอยู่ในระดับน้อย โดยปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-Value<0.05) ได้แก่ รายได้ต่อเดือน แรงสนับสนุนทางสังคม ด้านการรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเป็นโรคด้านการรับรู้ความรุนแรงของโรค ด้านการรับรู้ถึงประโยชน์ของการรักษาและป้องกันโรค ส่วนปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนโดยสามารถคาดทำนายพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน ร้อยละ 23 ได้แก่ แรงสนับสนุนทางสังคม (Beta = 0.345, p-value < 0.01) การรับรู้ความรุนแรงของโรค (Beta = 0.113, p-value < 0.05) รายได้ต่อเดือน (Beta = -0.112, p-value < 0.05) การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเป็นโรค (Beta = 0.108, p-value < 0.05) และการรับรู้ถึงประโยชน์ของการรักษาและป้องกันโรค (Beta = 0.107, p-value < 0.05)
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มระบาดวิทยา สำนักงานป้องกันโรคที่ 5 จังหวัดราชบุรี. (2567). รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ.2562- 2566. กลุ่มระบาดวิทยา สำนักงานป้องกันโรคที่ 5 จังหวัดราชบุรี. ราชบุรี : ประเทศไทย
กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). สถานการณ์โรคติดต่อนำโดยแมลง ประเทศไทย พ.ศ.2567 (ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2566 ถึง 11 มกราคม 2567). แหล่งที่มาจาก : http://ddc.moph.go.th/dvb/pagecontent.php?page=1269&dept=dvb.สืบค้นเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2567
กาญจนา ชวดคำ. (2024). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนของโรง พยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองไร่ตำบลทุ่งหลวง อำเภอปากท่อ จังหวัด ราชบุรี. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 4(2): E001534-E001534.
คม ยิบประดิษฐ์ และ ภัทรสุดา สินสวัสดิ์. (2024). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ ตามแบบแผนความเชื่อ ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางตะบูน อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข. 2(1): 1-14.
ธวัชชัย ยืนยาว, เพ็ญนภา บุญเสริม และ ปุริตา บุราคร. (2024). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรค ไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดสุรินทร์. วารสาร การแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 39(1): 67-76.
นิยม จันทร์ นวล. (2024). ความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรค ไข้เลือดออกของประชาชน แขวงอัตตะปือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสาร อนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 9(2): 246-254.
นิรุจน์ แก้วกรี. (2025). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของ อาสาสมัคร สาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังแดง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 5(4): 62-75.
ประยม ศิริมา และ ส. ม. (2023). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลละลาย อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพ ศรีสะเกษ. 2(พิเศษ 2): 112-124.
แพรวพรรณ จันต๊ะนาเขต. (2022). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ตำบลป่าซาง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย (Doctoral dissertation. มหาวิทยาลัยพะเยา).
ไพโรจน์ ชมชู. (2024). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมกับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี. วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข. 2(1): 35-52.
ไพศาล ขุนวิเศษ. (2019). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในเขตพื้นที่จังหวัดชัยนาท. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ. 12(3): 343-352.
ระบบสถิติทางการทะเบียน จังหวัดกาญจนบุรี ปี 2567. ข้อมูลสถิติจำนวนประชากร จังหวัดกาญจนบุรี. (2567). (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2567.แหล่งที่มาจาก :https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMenu/newStat/home.php
วิทยา ศรเเก้ว. (2020). พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 3(2): 13-26.
วิโรจน์ บุญสุวรรณ (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังน้ำหยาด ตำบลแม่สอย อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่. (2566). (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2567. แหล่งที่มาจาก : https://www.chiangmaihealth.go.th/document/240202170684923958.pdf
Becker M.H. (1974). The Health Belief Model And Personal Health Behavior. Thorofare. New Jersey: Charles B. Slack Inc.
Daniel WW. Biostatics : Basic Concepts and Methodology for the Health ; 2010
Khamsa. W. (2024). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคมาลาเรียของกลุ่มชาติพันธุ์ กะเหรี่ยงในจังหวัดตาก. Journal of Nursing and Public Health Research. 4(3): e269432-e269432.
Pender. N.J.. Murdaugh. C.L.. and Parson. M.A. (2002). Health Promotion in Nursing Practice. 4 th ed. Upper Saddle River. N.J. : Prentia Hall.
Wisetpaitoon. W.. Chammee. W.. & Dujawan. K. (2023). การศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ กับ พฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ในเขตพื้นที่ชุมชน บ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช: คำสำคัญ: การป้องกันโรค ไข้เลือดออก ความสัมพันธ์พฤติกรรม การป้องกันโรคไข้เลือดออก. Chalermkarnchana Academic Journal. 9(1): 106-106.
