การเสริมสร้างพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมในตำบลสังขะ อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาการสำรวจสภาพพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุในตำบลสังขะ อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ 2) เพื่อศึกษาการพัฒนากิจกรรมพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมในตำบลสังขะ อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ และ 3) เพื่อประเมินผลการเสริมสร้างพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมในตำบลสังขะ อำเภอสังขะ  จังหวัดสุรินทร์ ผู้วิจัยใช้วิธีวิจัยแบบวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้แบบสอบถามและสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มเป้าหมาย 25 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุนั้น มีสภาพการเปลี่ยนแปลง 3 ด้าน คือ 1) การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย มีการเปลี่ยนแปลงทุกระบบในร่างกายตามธรรมชาติ 2) การเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ มีผลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและสังคมซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิต และ 3) การเปลี่ยนแปลงทางด้านสังคม มีการเปลี่ยนแปลงอุปนิสัยและอารมณ์ซึ่งมีความวิตกกังวล
2. การพัฒนากิจกรรมพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมนั้น เป็นการพัฒนาตามหลักภาวนา 4 ด้าน คือ 1) กายภาวนา คือการเจริญกาย การพัฒนากาย การฝึกอบรมกาย และการพัฒนาความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ 2) สีลภาวนา คือการเจริญศีล การพัฒนาความประพฤติ และการฝึกอบรมศีลไม่เบียดเบียนให้เกิดความเดือดร้อน 3) จิตภาวนา คือการเจริญจิต การพัฒนาจิต และการฝึกอบรมจิตใจให้เข้มแข็งและมีเมตตากรุณา 4) ปัญญาภาวนา คือการเจริญปัญญา การพัฒนาปัญญาการฝึกอบรมปัญญาให้รู้และเข้าใจสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง รู้เท่าทันโลกและชีวิตตามสภาวะที่เกิดขึ้น
3. การเสริมสร้างพฤฒิพลังแห่งความสุขของผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมนั้น เป็นหลักปฏิบัติ เพื่อเสริมสร้างความประพฤติหรือสุขนิสัยในปัจจัยพื้นฐาน คืออาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุงห่ม และยารักษาโรค ต้องปฏิบัติตามหลักอายุสสธรรม 5 คือ 1) สัปปายการี ในสถานที่อยู่อาศัย คือที่อยู่สะอาด มีความปลอดภัย 2) สัปปาเย มัตตัญญู คือรู้จักประมาณรับประทานอาหารแต่พอดี 3) ปณิตโภชี คือบริโภคอาหารที่ย่อยง่าย อาหารให้ครบ 5 หมู่ 4) กาลจารี รู้จักเวลา คือเวลากิน เวลานอน เวลาทำงาน และ  5) พรหมจารี คือรักษาพรหมจรรย์ตามควร ให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา มีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี