คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, เทศบาลเมืองสัตหีบบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิต และ 2) เปรียบเทียบคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล กลุ่มตัวอย่าง คือผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในพื้นที่จำนวน 359 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Yamane (1973) คัดเลือกโดยวิธีสะดวก เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.967 และผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.80) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบ t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) เปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธี LSD ที่ระดับนัยสำคัญ .05
ผลการศึกษาพบว่า:
- ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 60-69 ปี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา/ปวช./ปวส. ประกอบอาชีพข้าราชการ/พนักงานรัฐวิสาหกิจ มีรายได้เพียงพอต่อการใช้จ่ายและไม่มีหนี้สิน และส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับญาติพี่น้อง
- คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 86) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านจิตใจ ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม และด้านสุขภาพกาย ตามลำดับ
- ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ผู้สูงอายุที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพ ความพอเพียงของรายได้ และความสัมพันธ์กับสมาชิกในครัวเรือนแตกต่างกัน มีคุณภาพชีวิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนปัจจัยด้านเพศไม่ส่งผลต่อความแตกต่างของคุณภาพชีวิต
- ข้อค้นพบนี้ชี้ให้เห็นว่าเทศบาลควรออกแบบนโยบายตามความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและสังคม มากกว่าการแยกตามเพศ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในบริบทสังคมสูงวัยระดับสุดยอดอย่างยั่งยืน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
คีรีบูน จงวุฒิเวศย์. (2553). รูปแบบและวิธีการที่เหมาะสมในการจัดสวัสดิการสังคมโดยองค์กร ปกครองส่วน ท้องถิ่นสำหรับผู้สูงอายุ. (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์.
ปริญญา สัตตะบุตร รัชนีกร โชติชัยสถิตย์ และ สุนิสา จุ้ยม่วงศรี. (2564). “การศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตของ ผู้สูงอายุกับปัจจัยส่วนบุคคลและครอบครัวในจังหวัดเพชรบูรณ์”. วารสาร มจร พัฒนาสังคม, 6(3): 17-32.
ปิ่นนเรศ กาศอุดม และคณะ. (2561). “บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง”. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 5(3): 300-310.
พัชรี นาคนุ่น จักร์พงษ์ เปี่ยมเมตตา และ ธณภณ ศรัญบูรณะ. (2567). “แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช”. วารสารรัชภาคย์, 18(56): 234-248.
ศิริลักษณ์ รื่นวงศ์. (2557). คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตเมือง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง.
อรนิษฐ์ แสงทองสุข. (2563). “การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย กรณีศึกษา เขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี”. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(4): 45–60.
Bowling, A., Hankins. et al.. (2019). “A Short Measure of Quality of Life in Older Age: The Performance of the Brief Older People's Quality of Life Questionnaire (OPQOL-brief)”. Archives of Gerontology and Geriatrics, 48(2): 181–184.
Buffel, T., & Phillipson, C. (2016). Can Global Cities be 'Age-Friendly Cities'? Urban Development and Ageing Populations”. Cities, 55, 94–100.
Cobb, S. (1976). “Social Support as a Moderator of Life Stress”. Psychosomatic Medicine, 38(5): 300–314.
Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). “Stress, Social Support, and the Buffering Hypothesis”. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.
Fakoya, O. A., McCorry, N. K., & Donnelly, M. (2020). “Loneliness and Social Isolation Interventions for Older Adults: A Scoping Review of Reviews”. BMC Public Health, 20(1): 129.
Rowe, J. W., & Kahn, R. L. (1997). “Successful Aging”. The Gerontologist, 37(4): 433–440.
The WHOQOL Group. (1994). “Development of the WHOQOL: Rationale and Current Status”. International Journal of Mental Health, 23(3): 24–56.
World Health Organization. (WHO). (2002). Active ageing: A policy framework. Geneva: WHO.
___________. (WHO). (2021). Decade of Healthy Ageing: Baseline Report. Retrieved from https://www.who.int/publications/i/item/9789240017900. 23 August 2025.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. New York: Harper and Row.
