วัฒนธรรมแฟนคลับซีรีส์วายไทยในประเทศเวียดนาม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคซีรีส์วายไทยของกลุ่มแฟนคลับชาวเวียดนาม ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเติบโตของวัฒนธรรมแฟนคลับ และอัตลักษณ์ของกลุ่มแฟนคลับซีรีส์วายไทยในประเทศเวียดนาม โดยใช้กรอบแนวคิดวัฒนธรรมแฟนคลับในการศึกษาวิจัย ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ การวิจัยเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์ ซึ่งกลุ่มตัวอย่างเป็นแฟนคลับชาวเวียดนามจำนวน 30 คน มีอายุ 18 ปีขึ้นไป และไม่จำกัดเพศสภาพและเพศวิถี ผลการวิจัยพบว่า วัฒนธรรมแฟนคลับซีรีส์วายไทยในเวียดนามสะท้อนปรากฏการณ์การหลอมรวมทางวัฒนธรรมในยุคดิจิทัล โดยแฟนคลับมีบทบาททั้งบริโภคและผลิตเนื้อหา การเติบโตของวัฒนธรรมนี้แสดงให้เห็นอิทธิพลของมานานุภาพไทยผ่านสื่อบันเทิงที่นำเสนอเรื่องราวความรักของคู่ชายรักชายและวัฒนธรรมไทย นอกจากนี้ยังพบการก่อตัวของชุมชนเสมือนที่มีอัตลักษณ์เฉพาะ องค์ความรู้ใหม่ที่ค้นพบคือ การเกิดขึ้นของวัฒนธรรมแฟนข้ามชาติในยุคดิจิทัลที่มีลักษณะสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ การมีส่วนร่วมเชิงสร้างสรรค์ การเป็นตัวกลางทางวัฒนธรรม และการสร้างพื้นที่ทางสังคมใหม่ ผลการวิจัยนี้มีคุณูปการต่อความเข้าใจพลวัตของวัฒนธรรมร่วมสมัยในประเทศเวียดนาม ซึ่งสามารถขยายขอบเขตการศึกษาวัฒนธรรมแฟนคลับซีรีส์วายไทยในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2555). สื่อที่ใช่ ของใครที่ชอบ: การ์ตูน โทรทััศน์ท้องถิ่ิน แฟนคลับ. ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมม์.
กฤตพล สุธีภัทรกุล. (2566, 15 เมษายน). “ซีรีส์วาย” คอนเทนต์พันล้าน สื่อนอกจับตา อาจเทียบชั้น “K–POP”. กรุงเทพธุรกิจ. https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/entertainment/1062305
ธมน ผดุงไทย. (2567, 9 มกราคม). อนาคตซีรีส์วาย 2567 ปีแห่งการฟาดฟันของคนทำคอนเทนต์. THE STANDARD. https://thestandard.co/the-future-of-y-series-2024/
นัทธนัย ประสานนาม. (2562). นวนิยายยาโออิของไทย : การศึกษาเชิงวิเคราะห์. วารสารวิชาการหอสมุดแห่งชาติ, 7(2), 16–34. https://www.academia.edu/42316014/
วาสนา แซ่จั่น และ ญาณินี ไพทยวัฒน. (2565). พัฒนาการวัฒนธรรมแฟนคลับวายไทย 2550-2564 สะท้อนผ่านซีรีส์วายนับสิบจะจูบ. ใน อภิเศก ปั้นสุวรรณ (บ.ก.), NEW NORMAL, NEW THINKING, NEW CHALLENGES. การประชุมวิชาการระดับชาติ SMARTS ครั้งที่ 11 (น. 761–769). คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วสิฐ ธีรภัทรธำรง. (2565, 9 กันยายน). อะไรคือ “วัฒนธรรม Y”? : จาก “แฟนฟิคญี่ปุ่น” ถึง “ซีรีส์ไทย”. FEED. https://www.feedforfuture.co/feed-read/8659/
ศิรินนา วอนเก่าน้อย. (2565). แฟนศึกษาสู่พฤติกรรมสารสนเทศของแฟน. วารสารห้องสมุด, 66(1), 37–51. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tla_bulletin/article/view/253884
เสมียนอารีย์. (2563, 14 กุมภาพันธ์). แฟนมาจากไหน? คนไทยเรียกคนรักว่า “แฟน” ตั้งแต่เมื่อไหร่?. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/culture/article_50422
อัมพร จิรัฐติกร. (2563). รสนิยม และแฟนคลับละครไทยในอาเซียนและจีน: การตลาดและการเมืองเรื่องอารมณ์ในโลกออนไลน์. คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Abercrombie, N. & Longhurst, B.J. (1998). Audiences: A Sociological Theory of Performance and Imagination. Sage Publications Inc.
Baudinette, T., & Svetanant, C. (2023). Mobilizing idol celebrity in queer affective advertising: exploring the impacts of ‘Boys Love’ media and fandom in Thailand. South East Asia Research, 31(4), 417–434. https://doi.org/10.1080/0967828X.2023.2253723
Do, L. (2022, June 7). Lược sử phim queer tại Việt Nam: Từ phim tài liệu đến màn ảnh lớn. Saigoneer. https://saigoneer.com/vn/film-tv/17291-lược-sử-phim-queer-tại-việt-nam-từ-phim-tài-liệu-đến-màn-ảnh-lớn
Hills, M. (2017). From Fan Culture/Community to the Fan World: Possible Pathways and Ways of Having Done Fandom. Palabra Clave, 20(4), 856-883. https://doi.org/10.5294/pacla.2017.20.4.2
Jenkins, H. (1992). Textual Poachers: Television Fans and Participatory Culture. Routledge.
Jenkins, H. (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York University Press.
Iwabuchi, K. (2002). Recentering globalisation: popular culture and Japanese transnationalism. Duke Press.
Li, L., Jutaviriya, K., & Boonwanna, T. (2024). Development of Thai Y series fan culture in China. Thai Journal of East Asian Studies, 28(1), 74–93. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/easttu/article/view/266610
Nowadaysgirl. (2025, January 4). ส่อง! 10 อันดับซุปตาร์ไทย ที่มียอดคนฟอล IG มากที่สุดปี 2024. TrueID. https://entertainment.trueid.net/detail/V7rLJ64wjXbo
Oxford University. (2023). The Oxford English Dictionary. Oxford University Press. https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=fan
Shimauchi, S. (2023). Thai Boys Love drama fandom as a transnational and trans-subcultural contact zone in Japan. Continuum, 37(3), 381–394. https://doi.org/10.1080/10304312.2023.2237709
Shimauchi, S. (2024). Inter-Asia referencing and orientalist consideration of the transnational fandom of Thai boys’ love drama in Japan. Inter-Asia Cultural Studies, 25(3), 386–405. https://doi.org/10.1080/14649373.2024.2336728
Silva, B. D. D. O., & Sabbag, D. M. A. (2019). Fandom in Public Libraries: Mapping of Initiativesand Their Applicablity. Digital Journal of Library and InformationScience, 17(1), 1–24. https://doi.org/10.20396/rdbci.v01i0.8655370/e019027
Wilke, M. (2020, August 14). The psychology behind why you like to rewatch your favourite movie or series during the pandemic. news24. https://www.news24.com/life/wellness/body/condition-centres/depression/anxiety-disorders/the-psychology-behind-why-you-like-to-rewatch-your-favourite-movie-or-series-during-the-pandemic-20200814-2