ลักษณะวิธีอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนชาวพุทธ ตำบลหน้าถ้ำ จังหวัดยะลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะวิธีอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนชาวพุทธ ตำบลหน้าถ้ำ อำเภอเมือง จังหวัดยะลา โดยใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลทั้งเอกสารและภาคสนาม โดยการสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก จากผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 18 คน เป็นพระสงฆ์ ชาวบ้านในตำบลหน้าถ้ำและใกล้เคียง และเจ้าหน้าที่รัฐนำข้อมูลมาตรวจสอบสามเส้าและวิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณนาวิเคราะห์ มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนชาวพุทธในที่นี้กำหนดเป็นโบราณสถานวัดหน้าถ้ำ ซึ่งภายในมีพระพุทธไสยาสน์สมัยศรีวิชัย จากการศึกษารูปแบบการอนุรักษ์พบว่า มี 5 รูปแบบ ได้แก่ 1) การร่วมกิจกรรมเพื่อสืบทอดประเพณี ดังเช่นพิธีการบนบาน การห่มผ้าพุทธไสยาสน์ และการเวียนเทียนรอบพระพุทธไสยาสน์ 2) การถ่ายทอดวัฒนธรรมชุมชนแก่ผู้อื่นทั้งในและนอกระบบการศึกษา 3) การรวมกลุ่มตั้งศูนย์วัฒนธรรมชุมชน เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น สื่อกลางหรือหน่วยประสานด้านการท่องเที่ยว 4) การปกป้องพื้นที่วัฒนธรรม จัดชุดรักษาการณ์เมื่อมีกิจกรรมและเวรยามกลางคืน และ 5) การรักษาสิ่งแวดล้อมพื้นที่วัฒนธรรม ส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยว โดยทุกรูปแบบมีหน่วยงานรัฐช่วยเหลือ นโยบายของรัฐที่ต้องการให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมแบบพึ่งตนเองสำหรับพื้นที่นี้อาจเป็นเพียงอุดมคติ ตราบใดที่ยังมีสถานการณ์ความไม่สงบในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ชาวพุทธซึ่งเป็นกลุ่มน้อยไม่อาจตอบสนองนโยบายได้เต็มที่
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงวัฒนธรรม. (2559). ร่างกรอบทิศทางยุทธศาสตร์ 20 ปี ด้านวัฒนธรรมตามกรอบทิศทางยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี. วันที่ค้นข้อมูล 3 มีนาคม 2559, จาก https://www.m-culture.go.th/mculture_th60/download/article.
จรรยง (นามสมมติ). (2560, 17 สิงหาคม). ครูประจำการ. สัมภาษณ์.
ชัยยะ (นามสมมติ). (2559, 14 มีนาคม). มัคคุเทศก์ท้องถิ่น. สัมภาษณ์.
โชติมา จตุรวงค์, ชาตรี ประกิตนนทการ, วสุ โปษยะนันทน์ และปองขวัญ ลาซูส. (2553). รายงานการวิจัย การบริหารจัดการมรดกวัฒนธรรมในศาสนสถานและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์. กรุงเทพฯ: สํานักงานเลขาธิการวุฒิสภา วันที่ค้นข้อมูล 11 มกราคม 2561, จาก https://library.senate.go.th/document.
ธงพล พรหมสาขา ณ สกลนคร และอภิชาติ จันทร์แดง. (2557). ผลกระทบของสถานการณ์ความรุนแรงต่อชาวไทยพุทธในสามจังหวัดชายแดนใต้. วันที่ค้นข้อมูล 12 มิถุนายน 2560, จาก https://inrit-2015.com/inrit2014/Proceedings/C%201.1-1.5.pdf.
เนาวรัตน์ น้อยพงษ์. (ม.ป.ป). แรงศัทธาที่มาของประเพณี. ยะลา: โรงเรียนวัดหน้าถ้ำ
เนาวรัตน์ น้อยพงษ์. (2557). โครงการรักบ้านเกิด. ยะลา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา.
เนาวรัตน์ น้อยพงษ์. (2560, 16 สิงหาคม). ประธานกลุ่มสีมายา. สัมภาษณ์.
ประนอม (นามสมมติ). (2559, 14 มีนาคม). เจ้าหน้าที่ อบต. สัมภาษณ์.
ปรีชา ช้างขวัญยืน. (2560). มโนทัศน์วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรียา (นามสมมติ). (2560, 16 สิงหาคม). แม่บ้านกลุ่มสีมายา. สัมภาษณ์.
ปัญญา เทพสิงห์ และเก็ตถวา บุญปราการ. (2560). การจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม: กรณีศึกษางานสมโภชเจ้าแม่โต๊ะโมะเมืองสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาส. วารสารเกษตรศาสตร์ ฉบับสังคมศาสตร์. 38(1), 493–505.
ปัญญา เทพสิงห์. (2548). ศิลปะเอเชีย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปิ่นรัชฏ์ กาญจนัษฐิติ. (2552). การอนุรักษ์มรดกสถาปัตยกรรมและชุมชน. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ไพศาล สรรสรวิสุทธิ์. (2557) รายงานสืบเนื่องจากการประชุมสัมมนาวิชาการนำเสนอ งานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ เครือข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฎภาคเหนือ ครั้งที่ 15. (หน้า 107-121). นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฎนครสวรรค์.
วิลัย (นามสมมติ). (2560, 16 สิงหาคม). ครูประจำการ. สัมภาษณ์.
วีระ โรจน์พจนรัตน์. (2551). การจัดการวัฒนธรรมกับความเจริญของประเทศ. วารสารสุรนารี, 2(2), 85-97.
ศรชัย (นามสมมติ) (2559, 13 มีนาคม). มัคคุเทศก์ท้องถิ่น. สัมภาษณ์.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน. (2551). พระราชบัญญัติองค์กรชุมชน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์กรมหาชน).
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2553). แนวทางการพัฒนางานด้านวัฒนธรรมท้องถิ่นขององค์กรภาคประชาชน. วันที่ค้นข้อมูล 11 มกราคม 2561, จาก https://oknation.nationtv.tv/blog.
สิราภรณ์ สีหนันทวงศ์. (2543). การศึกษาเพื่อเสนอแนวความคิดในการอนุรักษ์สิมพื้นบ้านในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต, สาขาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุภางค์ จันทวานิช. (2551). ทฤษฎีสังคมวิทยา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสถียร (นามสมมุติ). (2559, 13 มีนาคม). ผู้ดูแลวัดหน้าถ้ำ. สัมภาษณ์.
หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมท้องถิ่น. (2539). วัดคูหาภิมุข (วัดหน้าถ้ำ). ยะลา: หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมท้องถิ่น สถาบันราชภัฏยะลา.
องค์การบริหารส่วนตำบลหน้าถ้ำ. (2560) บรรยายสรุปข้อมูลทั่วไป. ยะลา: องค์การบริหารส่วนตำบล หน้าถ้ำ ตำบลหน้าถ้ำ อำเภอเมือง จังหวัดยะลา.
อิโคโมสไทย. (2554). กฎบัตรประเทศไทยว่าด้วยการบริหารจัดการแหล่งมรดกวัฒนธรรม ใน มรดกโลก มรดกร่วม การนำเสนอ คุณค่า และการจัดการ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ThaiPBS. (2556). ชุมชนชาวไทยพุทธในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้. วันที่ค้นข้อมูล 17 เมษายน 2561, จาก
