จาก ลอดลายมังกร สู่ เลือดข้นคนจาง: การนำเสนออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นชาวไทยเชื้อสายจีนในละครโทรทัศน์ไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การอพยพย้ายถิ่นของชาวจีนเข้ามาในประเทศไทยได้นำเอาแบบแผนทางสังคมและวัฒนธรรมจากถิ่นกำเนิดเข้ามาประยุกต์กับวัฒนธรรมในสังคมไทยเกิดเป็นอัตลักษณ์เฉพาะตัวของ “ความเป็นจีน” ซึ่งถูกถ่ายทอดและนำเสนอในละครโทรทัศน์ไทย การศึกษาเรื่องนี้จึงมุ่งเน้นในการวิเคราะห์เปรียบเทียบอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นจีนทั้ง 6 ด้านที่ปรากฏในละครโทรทัศน์ไทยที่นำเสนอชีวิตครอบครัวของชาวไทยเชื้อสายจีน เรื่อง ลอดลายมังกร (2535) และเรื่อง เลือดข้นคนจาง (2561) เพื่อศึกษาว่า ในละครโทรทัศน์ที่มีระยะเวลาแพร่ภาพห่างกันถึง 26 ปี มีการนำเสนออัตลักษณ์ความเป็นชาวไทยเชื้อสายจีนในมิติของการคงไว้ตามขนบเดิมและการสร้างสรรค์ใหม่ในองค์ประกอบของวัฒนธรรมด้านใดบ้าง ผลการศึกษาพบว่า อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นจีนที่ละครทั้งสองเรื่องคงไว้ตามขนบเดิม ได้แก่ ความเป็นครอบครัวใหญ่ของจีนสามรุ่น การประกอบกิจการค้าขายในระบบกงสี การให้ความสำคัญกับลูกชายมากกว่าลูกสาว ความเคารพต่อแผ่นดินไทย ส่วนอัตลักษณ์ที่มีการสร้างสรรค์ใหม่ อาทิ ความเชื่อว่าตนเป็นที่พึ่งแห่งตน การต่อรองบทบาทของผู้หญิง การลดบทบาทขององค์ประกอบทางกายภาพที่แสดงความเป็นจีน การนำเสนออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเป็นชาวไทยเชื้อสายจีนในละครโทรทัศน์สะท้อนให้เห็นพลวัตของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่มีการผสมผสานกับบริบททางสังคมในขณะนั้น
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
เกษียร เตชะพีระ. (2537). แลลอดลายมังกร: รวมข้อเขียนว่าด้วยความเป็นจีนในสยาม. กรุงเทพฯ: คบไฟ.
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2529). สังคมจีนในประเทศไทยประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
บาหยัน อิ่มสำราญ. (2550). วรรณกรรมคนพลัดถิ่น. วารสารไทยคดีศึกษา, 5(1), 41-68.
บุณยนุช สุขทาพจน์. (2562). แนวคิดทฤษฎีการเล่าเรื่องกับค่านิยมคนไทยเชื้อสายจีนในละครโทรทัศน์ เรื่อง เลือดข้นคนจาง. ใน การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 10. (หน้า 746-754). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. เข้าถึงได้จาก http://dspace.spu.ac.th/bitstream/123456789/6305/1/1952-3899-1-SM%281%29.pdf
ปรีชา คุวินทร์พันธุ์. (2531). ปัญหาชาวจีนในประเทศไทย. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาปัญหาการเมืองส่วนภูมิภาคและชนกลุ่มน้อย หน่วยที่ 9-15. (หน้า 286-289). นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมมาธิราช.
ปรีดา อัครจันทโชติ. (2561). ความเป็นจีนในละครโทรทัศน์ไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 36(1), 1-20.
พิณวิไล ปริปุณณะ. (2555). การปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ของคนจีนในไทย: กรณีศึกษาตัวละครคนจีนอพยพในนวนิยายเรื่องลอดลายมังกร. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาและการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
เพ็ญประภา เหล่าทะนนท์ และจารุวรรณ ธรรมวัตร. (2563). ความเป็นจีนในนวนิยายและเรื่องสั้นของประภัสสร เสวิกุล. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาภาษาไทย, คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วงศ์เดือน ภานุวัฒนากูล. (2552). อัตลักษณ์ของคนไทยเชื้อสายจีนท่ามกลางความหลากหลายทางวัฒนธรรม. วารสารปาริชาติ, 22(1), 140-152.
วัลภา บุรุษพัฒน์. (2517). ความเป็นมาของชาวจีนในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: แพร่พิทยา.
สานิต ศิริวิศิษฐ์กุล และเฉลิมชัย วิโรจน์วรรณ. (2557). การธำรงอัตลักษณ์ของชาวจีนเจนเนอเรชั่นวายในย่านไชน่าทาวน์เยาวราช. วารสารหาดใหญ่วิชาการ, 12(2), 175-182.
สุชาดา ตันตสุรฤกษ์. (2532). โพยก๊วน การส่งเงินกลับประเทศโดยชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุเมธ อาชาสมประสงค์. (2554). ภาพสะท้อนคนไทยเชื้อสายจีนในละครโทรทัศน์ไทย. ศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 6(12), 1-13.
อคิน รพีพัฒน์, หม่อมราชวงศ์. (2521). สังคมไทยในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325-2416. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พิฆเณศ.
Campbell, P. C. (1923). Chinese coolie emigration to Countries within the British Empire. London: P. S. King and Son.
Cawelti, G. J. (1971). The six-gun mystique. Ohio: Bowling Green University Popular Press.
Fitzgerald, C. P. (1965). The third China: The Chinese communities in South-East Asia. London: Angus and Robertson.
Mung, E. M. (1998). Groundlessness and utopia: The Chinese diaspora and territory. In E. Sinn (Ed.), The Last Half Century of Chinese Overseas (pp. 35-48). Hong Kong: Hong Kong University Press.
Pan, L. (1990). Sons of the yellow emperor: A history of the Chinese diaspora. Boston: Little, Brown.
Poston, D. L. Jr., & Luo, H. (2007). Chinese student and labor migration to the United States: trends and policies since the 1980s. Asian and Pacific Migration Journal, 16(3), 323-355.
Poston, D. L. Jr., & Yu, M. Y. (1990). The distribution of the overseas Chinese in the contemporary world. International Migration Review, 24(3), 480-508.
Poston, D. L. Jr., & & Wong, J. (2016). The Chinese diaspora: The current distribution of the overseas Chinese population. Chinese Journal of Sociology, 2, 348-373. doi: 10.1177/2057150X16655077.
Wang, G. (1991). China and the Chinese Overseas. Singapore: Times Academic Press.
Zhou, M. (2009). Contemporary Chinese America: Immigration, ethnicity, and community transformation. Philadelphia: Temple University Press.
