ผู้ชายที่แสดงบทบาทผู้หญิงในละครของรัชกาลที่ 6
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ด้วยข้อห้ามทางจารีต วัฒนธรรม ศาสนา และกฎหมายของหลายประเทศในอดีตที่ห้ามผู้หญิงแสดงละคร ทำให้ต้องใช้นักแสดงเพศชายแสดงบทบาทผู้หญิงในละคร แม้มีการยกเลิกข้อห้ามดังกล่าวแล้ว แต่ยังคงมีผู้ชายแสดงบทบาทผู้หญิงอยู่จนถึงปัจจุบัน บทความนี้ เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์เรื่อง พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับการสร้างนาฏกรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอผู้ชายที่แสดงละครเป็นตัวนางหรือเป็นผู้หญิงในละครของรัชกาลที่ 6 โดยพบว่า ในประเทศไทย หลังจากมีประกาศในรัชกาลที่ 4 พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ผู้หญิงแสดงละครข้างนอกราชสำนักได้ ทำให้มีผู้หญิงแสดงร่วมกับนักแสดงชายบ้าง หรือเป็นคณะละครหญิงล้วนบ้าง แต่ทว่าการใช้ผู้ชายแสดงบทบาทผู้หญิงนี้ก็ยังคงมีอยู่ และมิใช่เรื่องผิดปกติในสังคมยุคนั้นแต่อย่างใด นอกจากนั้น ในสมัยรัชกาลที่ 6 มีการฝึกมหาดเล็ก ข้าราชบริพาร เสือป่า นักเรียนนายร้อย ที่เป็นผู้ชาย แสดงบทของผู้หญิง ทั้งในการแสดงโขนและละครเรื่อยมา จน พ.ศ. 2463 หลังจากพระองค์ทรงมีพระราชประสงค์จะมีฝ่ายใน จึงเริ่มปรากฎนักแสดงสมัครเล่นผู้หญิงร่วมแสดงละครในคณะละครศรีอยุธยารมย์ปรากฏต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรก และแสดงมาตลอดรัชสมัย
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
จงจิตรถนอม ดิศกุล, หม่อมเจ้า. (2513). รับเสด็จฯ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440). พระนคร: โรงพิมพ์กฤษณปกรณ์.
จักรพันธ์ โปษยกฤต. (2519). หลวงไพจิตรนันทการ ฉุยฉายพราหมณ์คนแรก. ใน อนุสรณ์ในการพระราชทานเพลิงศพหลวงไพจิตรนันทการ (หน้า 13-19). ม.ป.ท.
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2465). ลิลิตนิทราชาคริตกับตำนานและบทร้องลคร. พระนคร: โรงพิมพ์ไท.
เฉลา อนิรุทธเทวา. (2494). ฟื้นรำลึก. ใน ประมวลบทพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวภาคปกิณกะ. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2465). ตำนานการเล่นละครนิทราชาคริต. พระนคร: โรงพิมพ์ไท.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2546). ละครฟ้อนรำ: ประชุมเรื่องละครฟ้อนรำกับระบำรำเต้น ตำราฟ้อนรำ ตำนานเรื่องละครอิเหนา ตำนานละครดึกดำบรรพ์. กรุงเทพฯ: มติชน.
ประชุมประกาศรัชกาลที่ 4 ภาค 2. (2464). พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร. เข้าถึงได้จาก https://vajirayana.org.ประชุมประกาศรัชกาลที่๔-ภาค-๒.
ปิ่น มาลากุล, ม.ล. (2552). งานละครของพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าแผ่นดินสยาม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรหมบุตร์. (2463, 13 พฤศจิกายน). คณะศรีอยุธยารม. ดุสิตสมิต, หน้า 81-96.
ภัคภรจันทร์ เกษมศรี, ม.ล. (2563). สมุดภาพสยามเรเนซองส์ ความทรงจำแห่งกรุงรัตนโกสินทร์เล่ม 2. กรุงเทพฯ: สยามเรเนซองส์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2452). สำเนาลายพระราชหัตถเลขา บทร้องและพากย์เจรจา ตอนรามสูรชิงแก้ว กับพิธีกุมภนิยา. พระนคร: หอวชิราวุธานุสรณ์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2454). สำเนาลายพระราชหัตถเลขา บทโขน ตอนเผาลงกา โขนมหาดเล็ก (โรงข้าหลวงเดิม). พระนคร: หอวชิราวุธานุสรณ์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2464) รามเกียรติ์ บทร้องและบทพากย์พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราวุธพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. พระนคร: หอวชิราวุธานุสรณ์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (ม.ป.ป.). สำเนาลายพระราชหัตถเลขาบทพระราชนิพนธ์เรื่อง ชิงนาง. พระนคร: หอวชิราวุธานุสรณ์.
‘รงค์ วงษ์สวรรค์. (2503, กุมภาพันธ์ 7). ภาพชุดรายการของดีของเรา. สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์, หน้า 25-28.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). การแสดงละครพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 6 เรื่องโพงพาง. รหัสเอกสาร M7500037. ภาพถ่าย.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). การแสดงละครพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 5 เรื่องนิทราชาคริต. รหัสเอกสาร M7500039. ภาพถ่าย.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). การแสดงละครพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 6 เรื่องชิงนาง. รหัสเอกสาร M7500044. ภาพถ่าย.
อนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พระมหามนตรีศรีองครักษ์สมุห ต.จ. (ฉัตร โชติกเสถียร). (2533). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ส่วนท้องถิ่น.
Alchin, L. K. (2005). Interesting information about the Globe Theatre Female Roles during the life and times of William Shakespeare and Elizabethan London, England. Retrieved from http://www.bardstage.org/globe-theatre-female-roles.htm.
Bruhat, H. (2019). Theatre Kabuki. Retrieved from https://fineartamerica.com/featured/theatre-kabuki-bando.
Chakrabongse, N., & Hunter, E. (1994). Katya & the Prince of Siam. Bangkok: River Books.
Cooper, R. (1818). National portrait gallery. Retrieved from https://www. npg.org.uk/collections/search/portrait/mw141137/Edward-Kynaston.
Daisog. R. R. (2017). Onnagata: The ideal lady whom no woman could ever be post in Traditional Culture. Retrieved from https://pop-japan.com/culture/onnagata-the-ideal-lady-whom-no-woman-could-ever-be.
Fang, L. (2014). 120th Anniversary of Mei Lanfan. Retrieved from http://en.chinaculture.org/info/2014-10/23/content_570582.htm.
Howe, E. (1992). The first English actresses: Women and drama, 1600-1700. New York, USA: Cambridge.
Maloukos, A. (2021). The Ludruk theatre divas of Surabaya. Retrieved from http://www.lensculture.com/projects/1341484-the-ludruk-theater-divas-of-s.
Shiue. A. (2014). 120th Anniversary of Mei Lanfang at Lincoln Center. Retrieved from http://www.beyondchinatown.com/2014/08/19/120th-anniversary-of-mei-lanfang-at-lincoln-center/.
Thowok, D. N. (2015). Cross Gender in Indonesian Tradition. Committee of Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (editors), Folk Performing Arts in ASEAN: The SAC International Conference 2015 on 4th-6th September 2015 (pp. 606). Sirindhorn Anthropology Centre, Bangkok, Thailand.
Worthen, B. W. (1996). The harcourt brace anthology of drama. Fort Worth: Harcourt Brace College.
