การสำรวจสถานภาพงานวิจัยไทยประเด็นสื่อกับคนพิการระหว่างปี พ.ศ. 2558-2567
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพเรื่อง “การสำรวจสถานภาพงานวิจัยไทยประเด็นสื่อกับคนพิการระหว่างปี พ.ศ. 2558-2567” มุ่งวิเคราะห์สถานะของงานวิจัยในสองมิติ 1) การศึกษารูปแบบและแนวโน้มงานวิจัยสื่อกับคนพิการระหว่างปี พ.ศ. 2558-2567 และ 2) การสำรวจสถานะองค์ความรู้สื่อกับคนพิการระหว่างปี พ.ศ. 2558-2567 โดยศึกษาบทความวิจัย จำนวน 44 บทความ จากฐานข้อมูลศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI) ผลการวิจัยพบว่า แนวโน้มงานวิจัยส่วนใหญ่ตีพิมพ์ในวารสารด้านมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และ การสื่อสารในสัดส่วนที่เท่ากัน หัวข้อที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือ บริการเพื่อการเข้าถึงสื่อและประเด็น ความพิการทางการเห็น งานวิจัยส่วนใหญ่ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและเอกสาร พบกรอบแนวคิดทฤษฎี 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) แนวคิดการสื่อสาร โดยพบแนวคิดเกี่ยวกับการประกอบสร้างความหมายทางสังคมมากที่สุด 2) แนวคิดด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ พบแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับรัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา 3) แนวคิดด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ 4) แนวคิดเกี่ยวกับความพิการ ทั้งการนิยามความพิการ คนพิการในมิติสื่อ และกฎหมายนโยบายคนพิการ ส่วนการนิยามความพิการ พบการนิยามโดยคนพิการเองซึ่งมีความเลื่อนไหลและมุ่งนำเสนอความหลากหลายและความธรรมดาของคนพิการ และการนิยามความพิการตามโครงสร้างสังคม พบการนิยามตามหลักกฎหมายพบมากที่สุด ซึ่งเป็นนิยามที่ตายตัวเพื่อใช้เป็นกรอบกำหนดการเข้าถึงสิทธิ์
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กันต์ฤทัย สืบสายเพ็ชร และถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์. (2560). การสื่อสารปรัชญาการดำรงชีวิตอิสระในเรื่องเล่าประสบการณ์ของคนพิการ. วารสารนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 35(2), 1-17. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcomm/article/view/151616
ณัฐนันท์ คำภา, วิไลศักดิ์ กิ่งคำ และวิภาวรรณ อยู่เย็น. (2558). อัตลักษณ์เชิงบวกแฝงนัยเชิงลบต่อคนพิการ:ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอัตลักษณ์ของคนพิการในสังคมไทย. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 35(1), 129-148. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/33352
พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556. (2556, 29 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. หน้า 1-18.
ประกาศกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของคนพิการให้เข้าถึงหรือรับรู้และใช้ประโยชน์จากรายการของกิจการโทรทัศน์. (2559, 5 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 6-14.
ภัทธีรา สารากรบริรักษ์. (2558). เสียงบรรยายภาพที่ผู้พิการทางการเห็นต้องการ. [รายงานการวิจัย]. คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภัทธีรา สารากรบริรักษ์. (2559). เสียงบรรยายภาพที่คนพิการทางการเห็นต้องการ. วารสารวารสารศาสตร์, 9(2), 168-209. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jcmag/article/view/158456
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และสมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย. (2558). คู่มือการจัดและผลิตรายการวิทยุหรือโทรทัศน์ ที่เกี่ยวข้องกับคนพิการ. วรศิลป์การพิมพ์ 89.
อารดา ครุจิต, ภัทธีรา สารากรบริรักษ์, กุลนารี เสือโรจน์, ธนนท์ ประดิษฐ์ทรัพย์ และประภากร นนทลักษณ์. (2558). หลักการผลิตเสียงบรรยายภาพ. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อารดา ครุจิต. (2565). การสำรวจและทบทวนวรรณกรรมเรื่องการสื่อสารเพื่อการเรียนรู้แบบร่วมของคนพิการทางการเห็น. วารสารวารสารศาสตร์, 15(1), 79-130.
อารดา ครุจิต. (2566). การเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์กับการต่อสู้เชิงความหมายของความพิการ. [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
อารดา ครุจิต. (2567). ความพิการกับความปกติธรรมดา: การต่อสู้เชิงความหมายความพิการของคนพิการใน ยูทูบ. วารสารศาสตร์, 17(2), 38-110. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jcmag/article/view/273411
Goggin, G., Newell, G., & Newell, C. (2003). Digital disability: the social construction of disability in new media. Rowman & Littlefield Publishers.
Grue, J. (2015). The problem of the supercrip: representation and misrepresentation of disability. Routledge.