ภาวะการทำงานและปัจจัยที่มีผลต่อการทำงานของสตรีวัยแรงงานในครัวเรือนไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ภาวการณ์ทำงานและปัจจัยที่มีผลต่อการทำงานของสตรีวัยแรงงานในครัวเรือนไทย โดยใช้ข้อมูลจากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน (Household Socio-Economic Survey: SES) ประจำปี พ.ศ. 2566 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ กลุ่มตัวอย่างคือ สตรีวัยแรงงานอายุ 15-59 ปี การวิเคราะห์ใช้แบบจำลองการถดถอยโลจิสติกส์ (logistic regression) เพื่อระบุปัจจัยที่ส่งผลต่อการทำงานของสตรีวัยแรงงาน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มอายุ 25-39 ปี มีอัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานสูงที่สุด และมีแนวโน้มลดลงตามอายุ โดยเฉพาะในช่วงอายุ 55-59 ปี ในด้านปัจจัยที่มีผลต่อการทำงานพบว่า อายุมีความสัมพันธ์กับการทำงานในลักษณะรูปโค้งนูนกลับหัว (inverted u-shape) ระดับการศึกษาที่สูงขึ้นเพิ่มโอกาสในการทำงานอย่างมีนัยสำคัญ สตรีที่แต่งงานแล้วและมีบุตรเล็กมีแนวโน้มทำงานน้อยกว่ากลุ่มโสด และสตรีที่เป็นหัวหน้าครัวเรือนมีแนวโน้มทำงานมากกว่ากลุ่มอื่น นอกจากนี้ ยังพบความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ระหว่างกรุงเทพมหานครกับภูมิภาคอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของสตรีที่ถูกกำหนดจากทั้งปัจจัยเชิงโครงสร้างของครัวเรือน โอกาสทางการศึกษา และบริบทสังคมเมือง-ชนบทอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กนกนิษก์ ตัณฑ์กุลรัตน์. (2565). ปัจจัยกำหนดการเข้าสู่การทำงาน รูปแบบการทำงาน และชั่วโมงการทำงานที่ยาวนานของแรงงานวัยเยาว์ในประเทศไทย. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
กรมอนามัย. (2566). ระบบฐานข้อมูลอนามัยการเจริญพันธุ์ประเทศไทย. https://rhdata.anamai.moph.go.th/
จงจิตต์ โศภนคณาภรณ์. (2549). สังคมวิทยาสตรี. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
รุ่งนภา สารพิน. (2561). เศรษฐกิจพลังหญิง. https://www.thaipost.net/main/detail/21113
วนิดา เพ็ญชาลี และวัชรี ศรีคำ. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเข้าสู่แรงงานรับจ้างตัดอ้อยของผู้หญิง บ้านดอนสระคำ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษย์กับสังคม คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 5(1), 68-83. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husocjournal/article/view/214959
ศศิวิมล วรุณศิริ ปวีณวัฒน์. (2565). She-cession? Unlucky Generation? ผลกระทบของ โควิด-19 ต่อแรงงานผู้หญิงไทย. https://setthasarn.econ.tu.ac.th/blog/detail/619
สมหวัง หล้าหนัก. (2543). บทบาทสตรีเกี่ยวกับเศรษฐกิจครัวเรือนในชุมชนชนบท. [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). รายงานการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร พ.ศ. 2564. สำนักงานสถิติแห่งชาติ. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250625115603_82721.pdf
Becker, G.S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493-517. https://doi.org/10.2307/2228949
Becker, G.S. (1981). A treatise on the family. Harvard University Press.
Becker, G.S., & Lewis, H.G. (1973). On the interaction between the quantity and quality of children. Journal of Political Economy, 81(2), S279-S288. https://www.jstor.org/stable/1840425
Budig, M.J. & England, P. (2001). The wage penalty for motherhood. American Sociological Review, 66(2), 204-225. https://doi.org/10.2307/2657415
Cha, Y., & Weeden, K. A. (2014). Overwork and the slow convergence in the gender gap in earnings. American Sociological Review, 79(3), 457-484. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0003122414528936
Corsi, M., & Ilkkaracan, I. (2022). COVID-19, Gender and labour (GLO Discussion Paper No. 1012). Global Labor Organization (GLO). https://www.econstor.eu/handle/10419/248563
Goldin, C. (1995). The U-Shaped Female Labor Force Function in Economic Development and Economic History. University of Chicago Press.
Goldin, C. (2006). The quiet revolution that transformed women's employment, education, and family. American Economic Review, 96(2), 1-21. https://www.nber.org/papers/w11953
Goldin C. (2021). Career & family: Women’s century-long journey toward equity. Princeton University Press.
Gupta, P. (2025). A systematic review on women’s participation in agricultural work and nutritional outcomes (MPRA Paper No. 124283). Munich Personal RePEc Archive. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/124283/
Hirata, H., & Warschauer, M. (2011). Women and labour markets in Asia: rebalancing for gender equality. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40asia/%40ro-bangkok/documents/publication/wcms_154846.pdf
Ibrahim, S.A., Ghosh, I., Lai, S.Y., Harris, B., & Ayorinde, A. (2025). Health and wellbeing experiences of women informal workers during the COVID-19 pandemic: a qualitative systematic review. BMC Public Health, 25, 4356. https://link.springer.com/article/10.1186/s12889-025-25728-z
Institute for Women's Policy Research (IWPR). (2020). Women, paid work, and unpaid household labor: Unbalanced burdens in the U.S. https://iwpr.org/iwpr-issues/employment-earnings/women-unpaid-labor/
International Labour Organization (ILO). (2020). Skills and the Future of Work: Strategies for Inclusive Growth in Asia and the Pacific. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40asia/%40ro-bangkok/documents/publication/wcms_154846.pdf
Kleven, H., Landais, C., & Søgaard J. E. (2019). Children and gender inequality: Evidence from Denmark. American Economic Journal: Applied Economics, 11(4), 181-209. https://www.nber.org/papers/w24219
Liu, Y., Zhang, J., & Wang, X. (2024). The impact of extended working hours on women's mental health and well-being in China during COVID-19. BMC Public Health, 24(1), 1-12.
Lundberg, S., & Pollak, R. A. (1996). Bargaining and distribution in marriage. Journal of Economic Perspectives, 10(4), 139-158. https://doi.org/10.1257/jep.10.4.139
Maurer, K. M., Ratajczak R., & Schultz, T. P. (1973). Marriage, Fertility, and Labor Force Participation of Thai Women. https://www.rand.org/pubs/reports/R0829.html
Ortiz-Ospina, E., Tzvetkova, S., & Roser, M. (2018). Women's Employment. What is determining whether women participate in the labor market? How is it changing?. https://ourworldindata.org/female-labor-supply
Paweenawat, S. W., & Liao, L. (2024). Who suffers the most during the COVID-19 pandemic? Evidence from Thailand. The Developing Economies, 62(3), 238-268. https://ideas.repec.org/a/bla/deveco/v62y2024i3p238-268.html
Pothisiri, W., Loichinger, E., & Leetrakun, P. (2018). Why Asia must up female workforce participation: Chapter 7 FLFP in Thailand. Asian Productivity Organization.
Tantiwiramanond, D., & Pandey, S. (1991). The Status and Role of Thai Women in the 1990s: An Overview. Asian Journal of Women’s Studies, 7(1), 85-104.
Trading Economics. (2024). Thailand labor force participation rate, female (% of female population ages 15+). In Trading Economics. https://tradingeconomics.com/thailand/labor-participation-rate-female-percent-of-female-population-ages-15-plus--wb-data.html
United Nations Development Programme. (2023). Thai Women’s Unpaid Care and Domestic Work and The Impact on Decent Employment. https://www.undp.org/thailand/publications/thai-womens-unpaid-care-and-domestic-work-and-impact-decent-employment
World Bank. (2021). Aging and the labor market in Thailand: Labor markets and social policy in a rapidly transforming and aging Thailand (Report No. 35691). World Bank.
World Bank. (2022). Gender Data Portal. https://genderdata.worldbank.org/countries/thailand/
World Bank. (2023). Mean years of schooling (female, age 25+), Thailand.
World Bank. (2024a). Female labor force, female (% of total labor force). https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.TOTL.FE.ZS
World Bank. (2024b). Gender gap in labor force participation. https://documents1.worldbank.org/curated/en/099506009112325206/pdf
