หลักการจัดการทุนมนุษย์ในการขับเคลื่อนองค์การแห่งการเรียนรู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักการจัดการทุนมนุษย์ในฐานะกลไกในการขับเคลื่อนองค์การไปสู่ องค์การแห่งการเรียนรู้ ท่ามกลางบริบทการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีที่มีความผันผวนสูง การศึกษาใช้การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ ครอบคลุมแนวคิดการจัดการทุนมนุษย์ และแนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้ รวมถึงการวิเคราะห์เชิงสังเคราะห์เพื่อเชื่อมโยงบทบาท กลไก และความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการทุนมนุษย์กับกระบวนการเรียนรู้ขององค์การ
ผลการวิเคราะห์พบว่า การจัดการทุนมนุษย์มีบทบาทสำคัญในฐานะโครงสร้างการเรียนรู้ขององค์การ ที่เชื่อมโยงความรู้ ทักษะ ทัศนคติ และประสบการณ์ของบุคลากรเข้ากับกระบวนการทำงานจริงอย่างเป็นระบบ ข้อค้นพบสำคัญชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาองค์การแห่งการเรียนรู้ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากการจัดกิจกรรมฝึกอบรมแบบแยกส่วน หากแต่ต้องอาศัยการจัดการทุนมนุษย์เชิงกลยุทธ์ที่ฝังการเรียนรู้ไว้ในโครงสร้าง กลยุทธ์ และวัฒนธรรมองค์การ ทั้งในมิติของระบบการเรียนรู้ บทบาทผู้นำ บรรยากาศการทำงานที่เอื้อต่อความไว้วางใจ และการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษานี้จะช่วยขยายความเข้าใจบทบาทของทุนมนุษย์จากมิติสมรรถนะรายบุคคล ไปสู่มิติเชิงโครงสร้างขององค์การ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางเชิงบริหารจัดการเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการเรียนรู้และความยั่งยืนขององค์การได้ในระยะยาว
คำสำคัญ: การจัดการทุนมนุษย์ องค์การแห่งการเรียนรู้ การเรียนรู้ขององค์การ การพัฒนาองค์การ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฤตพลลภ์ คิรินทร์, ปรัชนันท์ เจริญอาภรณ์วัฒนา และจินดาภา ลีนิวา. (2568). แนวทางการบูรณาการคุณลักษณะที่สำคัญต่อการปรับตัวและขับเคลื่อนองค์กรในกระบวนการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่องค์กรดิจิทัลของบุคลากร. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(3), 19-36. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hsrnj/article/view/286428.
จักรพงษ์ ปัญญาพูนตระกูล. (2566). นวัตกรรมการบริหารหลักสูตรของมหาวิทยาลัยราชภัฏตามแนวคิดทุนมนุษย์ [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
จักรพงษ์ ปัญญาพูนตระกูล และพฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2568). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการ บริหารหลักสูตรของมหาวิทยาลัยราชภัฏตามแนวคิดทุนมนุษย์. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 12(1), 11-26. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sikkha/article/view/273800.
จักรพันธ์ ลิ่มมังกูร. (2568). แนวทางการพัฒนาทุนมนุษย์ในองค์กรด้วยแรงดลใจ.
วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(1), 108-123.
https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jpsmbu/article/view/278040.
จุฑา มุกนพรัตน์ และธีทัต ตรีศิริโชติ. (2568). ภาวะความเป็นผู้นำต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของ หน่วยงานภาครัฐ. Strategic Perspectives on Business and Marketing Management, 12(1), 58-72. https://doi.org/10.60101/spbm.2025.278790.
ชรินทร์ทิพย์ ธาดานิธิภิญโญ และธดา สิทธิ์ธาดา. (2566, 7 พฤศจิกายน). การจัดการความรู้สู่องค์กรแห่ง การเรียนรู้. รายงานการประชุม Graduate School Conference, 5(1), 793-799.
https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/269325/182070.
ชลิดา ทรัพยะประภา. (2566). องค์กรแห่งการเรียนรู้วิถีพุทธ. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 3(1), 40- 55.
ชุติกาญจน์ ทรงมิตร. (2566). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาสู่การเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)
[สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
โชติชวัล ฟูกิจกาญจน์ และวิโรจน์ มานะมั่นชัยพร. (2568). หลักการจัดการทุนมนุษย์สู่ความสำเร็จ.
วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน, 3(2), 431-440.
https://so15.tci-thaijo.org/index.php/jamsd/article/view/1623.
นันทยา รื่นกลิ่น. (2568). องค์กรแห่งการเรียนรู้กลไกสำคัญในการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันอย่าง ยั่งยืน. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(3), 90-104.
https://so08.tci-thaijo.org/index.php/AJPP/article/view/4829.
ปนิธดา ลิ้มเรืองรอง และจุฑามาศ ทวีไพบูลย์วงษ์. (2565). อิทธิพลของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่มีต่อ ผลการปฏิบัติงานของพนักงาน โดยมีสมรรถนะของพนักงานเป็นตัวแปรส่งผ่าน.
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(1), 75-86. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/14487.
ปวริศ อนุสรณ์พานิช. (2567). แนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้สำหรับการประกอบสร้าง
บุคลากรทางการบิน หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการธุรกิจการบิน.
วารสารวิชาการการบินการเดินทางและการบริการ, 3(2), 137-162.
https://so07.tci-thaijo.org/index.php/tft/article/view/6200.
พระหลง อิทฺธิญาโณ. (2568). การพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรม
ในยุคดิจิทัล. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(2), 245-255.
https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/278462.
พรเทพ วุฒิวงศ์. (2564). การศึกษาระดับความสำคัญขององค์ประกอบของการพัฒนาทุนมนุษย์
และตัวแปรที่ส่งผลต่อการรักษาทุนมนุษย์ กรณีศึกษาของกรมชลประทาน
[วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
พีรดา ไชยศรี. (2566). ทุนมนุษย์ภายในองค์กรกับการสะสมทุนของภาคธุรกิจไทย:
กรณีศึกษา 12 บริษัทใประเทศไทยในกลุ่มดัชนี 50
[วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
เพ็ญพิชา สร้างการนอก และภัทรธิรา ผลงาม. (2566). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมส่งเสริมคุณค่าทุนมนุษย์ของตัวแทนประกันชีวิตในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(9), 40-50.
https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/267188.
ยุทธพงษ์ จักรคม, ณัฐภรณ์ ฮามคำฮัก และวิภาวี ศรีวงษา. (2568). การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของ บุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตพื้นที่จังหวัดนครพนม.
วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 20(73), 39-53.
https://so05.tci-thaijo.org/index.php/researchjournal-lru/article/view/277926.
เลอ กวง, นภาวรรณ เนตรประดิษฐ์ และพิชาภพ พันธุ์แพ (2569) ความพึงพอใจในงานและประสิทธิภาพการทำงานที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงองค์การในยุคดิจิทัล.
วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 4(1), 366-381.
https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JISDIADP/article/view/5564/4532.
สุลักษณ์ คงแก้ว, กัลย์ ปิ่นเกษร และภาวิน ชินะโชติ. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการ เป็นองค์การแห่ง การเรียนรู้ของบุคลากรสายสนับสนุนคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(1), 367-384.
อิศเรศ จันทร์เจริญ. (2560). กลยุทธ์การบริหารทุนมนุษย์ของวิทยาลัยอาชีวศึกษาเอกชนตามแนวคิด คุณลักษณะนักศึกษาอาชีวศึกษาสำหรับประชาคมอาเซียน
[วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
Argyris, C. & Schon, D. (1978). Organizational Learning: A theory of action perspective. Addison-Wesley.
Bertone, B., Wagner, P., & Pauli, J. (2025). Experiential Learning: Innovative Approaches to Post-Secondary Cybersecurity Education. Journal of Cybersecurity Education, Research and Practice, 2025(1). https://eric.ed.gov/?id=EJ1489462.
Darmawan, D. (2025). Human Capital Development in Knowledge-Based Organization and Continuous Learning. International Journal of Service Science, Management, Engineering, and Technology, 7(1), 1-6.
Geus, A., D. (1997). The Living Company. Harvard Business School Press.
Gilley, J. W., & Eggland, S. A. (1989). Principles of Human Resource Development. Addison-Wesley.
Gusev, A. (2025). Key Aspects of Human Capital Development in Organizations. Available at SSRN5268732. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5268732.
Ingham, J. (2007). Strategic human capital management. Routledge.
International Civil Aviation Organization. (2013). Manual of Evidence-based Training (Doc 9995 AN/497). International Civil Aviation Organization.
Kim, D. H. (1993). The Link between individual and Organizational Learning.
Sloan Management Review, 37-50.
Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the learning Organization. Doubleday Books.
