พฤติกรรมการบริโภคและการรับรู้รูปแบบซอฟต์พาวเวอร์ผ่านภาพยนตร์ไทยของผู้ชม Gen Z สู่มิติความยั่งยืนของประเทศทางเศรษฐกิจและสังคม
คำสำคัญ:
พฤติกรรมการรับชม, ซอฟต์พาวเวอร์, เจนเนอเรชั่นแซด, การรับรู้, ความยั่งยืนบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการรับชม พฤติกรรมการบริโภค และการรับรู้รูปแบบซอฟพาวเวอร์ผ่านภาพยนตร์ไทยของกลุ่มผู้บริโภค Gen Z ตลอดถึงการใช้ซอฟต์พาวเวอร์ในภาพยนตร์ไทยที่มีต่อเศรษฐกิจและสังคม กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ชมภาพยนตร์ไทยที่อายุระหว่าง 18-25 ปีซึ่งเป็น GenZ จำนวน 400 คน ใช้แบบสอบถามเพื่อเก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้สถิติเชิงอ้างอิงด้วยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียรสันและการวิเคราะห์การถดถอยพหูคูณ พบว่า ผู้ชมเป็นเพศหญิง ระดับการศึกษาปริญญาตรี รายได้ต่ำกว่า 10,000 บาท รับชมภาพยนตร์ไทยผ่านช่องทาง Netflix ความถี่ในการรับชม 4-6 เรื่องต่อเดือน ดูตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง สาเหตุเพื่อต้องการความสนุกสนานและผ่อนคลาย การรับรู้รูปแบบซอฟต์พาวเวอร์ของผู้ชม ระดับปานกลาง โดยด้านประเพณีและวัฒนธรรม มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านศิลปะการต่อสู้ ปัจจัยส่วนบุคคล 3 ปัจจัย คือ ระดับการศึกษา อาชีพและความถี่ในการรับชม ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภค สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการบริโภคได้ร้อยละ 19 มีระดับนัยสำคัญที่ 0.05 ปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อการรับรู้รูปแบบซอฟต์พาวเวอร์มีเพียง 2 ปัจจัยคือ อาชีพ และอายุ สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการบริโภคได้ร้อยละ 27.0 ผลการวิจัยสามารถวางแผนรองรับการขยายตัวของธุรกิจที่เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กฤตพร แซ่อึ๊ง. (2562). นโยบาย Soft power กับการส่งออกวัฒนธรรมของเกาหลีใต้ ค.ศ.1997-ปัจจุบัน. [ปริญญานิพนธ์คณะอักษรศาสตร์, มหาวิทยาลัยศิลปากร]
กฤษจิรา ชำนิวิกัยพงศ์. (2556). การรับรู้คุณภาพการบริการแผนกผู้ป่วยนอกศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. [วิทยานิพนธ์รัฐศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
กระทรวงวัฒนธรรม. (2567). การรับฟังความคิดเห็นร่างแผนการขับเคลื่อน Soft power ด้วยมิติทางวัฒนธรรม.ในรายงานการประชุมเพื่อรับฟังความคิดเห็น (ร่าง) แผนการขับเคลื่อน SOFTPOWER ด้วยมิติทางวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมไทย (พ.ศ.2566-2570) ครั้งที่ 1 (น,8).
ชนิกานต์ มะรินทร์. (2559). การรับรู้ของประชากรศาสตร์ที่มีต่อการท่องเที่ยวเชิงศาสนาอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา : วัดสมานรัตนารามจังหวัดฉะเชิงเทรา. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์].
นวลวรรณ ดาระสวัสดิ์. (2564). ภาพยนตร์ไทย: เครื่องมือในการเพิ่มพูนผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการแข่งขันได้กับต่างประเทศ. รายงานการศึกษาส่วนบุคคล. สถาบันการต่างประเทศเทวะวงศ์วโรปการ กระทรวงต่างประเทศ.
นิติราษฎร์ บุญโย. (2567). Soft power ของไทย? ความหมาย ความจริงและความฝัน. https://www.bangkokbiznews.com/blogs/ columnist/999871
บงกช เดชมิตร และคณะ. (2567). การรับรู้อาหารไทยของนักท่องเที่ยวชาวมาเลเซีย. SripatumChonburi Academic Journal, 20(3), 11-19.
พิชชากานต์ ช่วงชัย. (2024). ความทับซ้อนทางมิติวัฒนธรรมของซอฟต์พาวเวอร์และเศรษฐกิจสร้างสรรค์. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม. 23(2), 158-185.
พีรวัส อินทวี สยาม ระโส วนมพร พาหะนิชยา ชัชวาล สนิทสันเทียะและวิจิตรา โพธิสาร. (2565). การศึกษาการรับรู้วัฒนธรรมอาหารพื้นเมืองจังหวัดสุรินทร์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล. 11(2), 1-14
พีระ เจริญวัฒนนุกูล. (2561). พินิจแนวคิด Soft Power อย่างจริงจัง: ปัญหาและความเข้าใจผิดในการประยุกต์ใช้แนวคิดนี้ในงานวิชาการไทย. วารสารรัฐศาสตรนิเทศ, 4(1-2), 239-277.
มาร์เก็ตติ้งอุบส์. (2567). โรงภาพยนตร์คึกคัก‘เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์’ ไตรมาส 1/67กำไรโต 2 เท่าผนึก 6 แบรนด์ใหญ่ลุย ‘Naming Sponsor’. https://www.marketingoops.com/news/biz-news/major-cineplex-naming-sponsor/
วนิดา ฉัตรสกุลไพรัช. (2557). ผลการชมละครโทรทัศน์เกาหลีกับการซึมซับค่านิยมและการเลียนแบบวัฒนธรรมเกาหลี. วารสารปัญญาภิวัฒน์. 6(1), 175-185
สุภาพิชญ์ ถิระวัฒนะ. (2567). Soft power อำนาจละมุมร้อยเรื่องเมืองไทย. https://library.parliament.go.th/th/radioscript/rr2565-may7
โสพิชา เถกิงเกียรติ และชยาพล ชมชัยยา. (2566). ช่องทางการรับรู้ของคนไทยต่อการจัดแสดง Soft power ของรัฐบาลในการประชุม APEC 2022. วารสารกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์, 2(1), 15-42.
ศุภเจตน์ จันทรสาสน์, กาญจนา ส่งวัฒนา, ปนิญญา ภักษา,อรรยา สิงห์สงบ และป่าน จินดาพล. (2015). การยกระดับความได้เปรียบในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยภายใต้การค้าเสรี. BU ACADEMICREVIEW, 14(2), 183-199.
เอมอัชนา นามสาย และธนชาติ จันทร์เวโรจน์. (2562). พฤติกรรมการเปิดรับสื่อบันเทิงและพฤติกรรมการเลียนแบบของเยาวชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม, 15(1), 135-144.
Brundtland Report. (1987). Sustainable development. https://shorturl.asia/jOWJd
George, C. (2016). Soft power: Media influence and its limits. Communication & Mass Media Complete, 43(2), 69-75.
Ha, L. (2023). Global journal publishing, soft power, Italian Americans and social media visual impact. Online Media & Global Communication, 2(4), 469-471.
Hawkins, D. I, & Mothersbaugn, D. L. (2013). Consumer behavior: Building marketing strategy. USA: McGraw-Hill/Irwin.
McDonald, M. (2011). Creating powerful brands. (4th ed.). Oxford: Elsevier.
Solomon, M. R. (2017). Consumer behavior: buying, having, and being. (12th ed.). Pearson.
Schroer, W.J. (2014). Generation X, Y, Z and the others. https://bit.ly/3YNpnqq
Sugiyama, K., & Andree, T. (2010). The dentsuway: Secrets of cross switch marketing from the world’most innovative advertising agency. USA: McGraw-Hill Professional.
Venus kanpaksorn. (2022). Soft Power ส่องอิทธิพลการเติบโตจากเกาหลีใต้ ที่สร้างความสำเร็จไปทั่วโลก.https://shorturl.asia/PFSMB