จากความบันเทิงสู่การเรียนรู้ทางสังคม: การวิเคราะห์รายการโทรทัศน์ไทยด้วยเกณฑ์ประเมินคุณภาพรายการบันเทิง
คำสำคัญ:
คุณภาพรายการบันเทิง, การเรียนรู้ทางสังคม, การประเมินรายการโทรทัศน์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณภาพรายการบันเทิงโทรทัศน์ไทยตาม (ร่าง) เกณฑ์ประเมินคุณภาพรายการบันเทิงของสำนักงาน กสทช. และวิเคราะห์ศักยภาพของรายการในการส่งเสริมการเรียนรู้ทางสังคม ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยคัดเลือกตอนจากรายการบันเทิงยอดนิยม 3 รายการ ได้แก่ รายการดวลเพลงชิงทุน รายการ HOLLYWOOD GAME NIGHT THAILAND และรายการ THE RESTAURANT WAR THAILAND รวมจำนวน 12 ตอน
ผลการวิจัยพบว่า (1) ในระดับบรรทัดฐาน รายการดวลเพลงชิงทุนได้รับคะแนนสูงสุด (100%) ขณะที่อีกสองรายการได้คะแนนเท่ากัน (66.64%) และในระดับสูงกว่าบรรทัดฐาน รายการ THE RESTAURANT WAR THAILAND ได้คะแนนสูงสุด (67.5%) รองลงมาคือ ดวลเพลงชิงทุน (65%) และ HOLLYWOOD GAME NIGHT THAILAND (35%) (2) รายการทั้งสามแสดงศักยภาพในการส่งเสริมการเรียนรู้ทางสังคมที่แตกต่างกัน โดย THE RESTAURANT WAR THAILAND ส่งเสริมทักษะชีวิตและการยอมรับความหลากหลาย ดวลเพลงชิงทุนส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม ส่วน HOLLYWOOD GAME NIGHT THAILAND เน้นความบันเทิงเป็นหลัก ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่ารายการบันเทิงมีศักยภาพในการเป็นพื้นที่เรียนรู้ทางสังคมที่มีประสิทธิภาพหากได้รับการออกแบบอย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
ดวงทิพย์ เจริญรุกข์. (2564). อิทธิพลสื่อบันเทิงเกาหลี และค่านิยมในวัฒนธรรมเกาหลีต่อการเลือกเข้าศึกษาต่อในหลักสูตรภาษาเกาหลีของนักศึกษาไทย. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 25(2), 126-139.
เมธา เสรีธนาวงศ์. (2562). การสร้างสรรค์รายการแข่งขันชิงรางวัล: แนวคิดและเทคนิค. คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เมธา เสรีธนาวงศ์. (2564). วิวัฒนาการของรายการสาระความรู้และรายการบันเทิงทางโทรทัศน์ไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 39(2), 1-18.
PwC ประเทศไทย. (2567). “รายงาน Global Entertainment & Media Outlook 2024-28: PwC คาดรายได้อุตสาหกรรมความบันเทิงและสื่อไทยแตะ 6.9 แสนล้านบาทในปี 67.”https://www.pwc.com/th/en/press-room/press-release/2024/press-release-20-08-24-th.html
Bachmann, P., Eisenegger, M., & Ingenhoff, D. (2022). Defining and measuring news medianquality: Comparing the content perspective and the audience perspective. The International Journal of Press/Politics, 27(1), 9–37.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
Bandura, A. (2001). Social cognitive theory of mass communication. Media Psychology, 3(3), 265–299.
Cheng, W., & Warren, M. (2006). You need to be RUTHless: Entertaining cross-cultural differences. Language and Intercultural Communication, 6(1), 1–22.
Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., & Signorielli, N. (1980). The “mainstreaming” of America: Violence profile no. 11. Journal of Communication, 30(3), 10–29.
Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., & Signorielli, N. (1986). Living with television: The dynamics of the cultivation process. In J. Bryant & D. Zillmann (Eds.), Perspectives on media effects.Lawrence Erlbaum Associates.
Mukherjee, A., & Roy, R. (2006). A system dynamic model of management of a television game show. Journal of Modelling in Management, 1(2), 95-115.
Neyens, E., Smits, T., & Boyland, E. (2017). Transferring game attitudes to the brand: Persuasion from age 6 to 14. International Journal of Advertising, 36(5), 724–742.
Pérez, E. (2005). The competition as quality gender on Spanish television. Comunicar,13(25), 391-396.
Quintas-Froufe, N., & González-Neira, A. (2014). Active audiences: Social audience participation in television. Comunicar, 22(43), 83–90.
Roe, K., Messing, V., Vandebosch, H., & Van Den Bulck, J. (1996). Television game show viewers: A cultivated audience? Communications, 21(1), 49–64.
Varga, D. (2022). Towards a hybrid model of media content evaluation: Integrating global and local indicators. Media, Culture & Society, 44(8), 1452–1469.
Zhang, S. (2022). Assessing the engagement of reality show audiences [Unpublished undergraduate dissertation]. University of Leeds. https://ahc.leeds.ac.uk/download/downloads/id/781/assessing_the_engagement_of_reality_show_audiences_-_siting_zhang.pdf
