การศึกษาความพึงพอใจและแนวทางการพัฒนาคุณภาพรายการโทรทัศน์ประเภทวาไรตี้เกมโชว์ สำหรับคนพิการทางการเห็นและทางการได้ยินของนวัตกรรมรูปแบบรายการ “สื่อยอดนักสืบ”

บทคัดย่อ

        การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ (1) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้ชมซึ่งเป็นคนพิการทางการเห็นและการได้ยินที่มีต่อนวัตกรรมการผลิตรายการ “สื่อยอดนักสืบ” ทั้งทางด้านเนื้อหาและรูปแบบวิธีการนำเสนอ รวมทั้งการจัดทำบริการเสียงบรรยายภาพ การจัดทำบริการล่ามภาษามือ และการจัดทำบริการคำบรรยายแทนเสียง ของรายการ (2) เพื่อศึกษาการรู้เท่าทันสื่อ ของผู้ชมซึ่งเป็นคนพิการทางการเห็นและการได้ยินจากการชมรายการ “สื่อยอดนักสืบ” (3) เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะของผู้ชมซึ่งเป็นคนพิการทางการเห็นและการได้ยินที่มีต่อรายการ “สื่อยอดนักสืบ”และ (4) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพรายการโทรทัศน์ประเภทวาไรตี้เกมโชว์สําหรับกลุ่มคนพิการทางการเห็นและกลุ่มคนพิการการได้ยิน เป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น 400 คน โดยเป็นกลุ่มตัวอย่างคนพิการทางการเห็นจำนวน 200 คนและกลุ่มตัวอย่างคนพิการทางการได้ยินจำนวน 200 คน ใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ในการอธิบายความพึงพอใจที่มีต่อนวัตกรรมการผลิตรายการและการรู้เท่าทันสื่อของของกลุ่มตัวอย่าง

        ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มคนพิการทางการเห็นและคนพิการทางการได้ยินมีความพึงพอใจต่อเนื้อหารายการในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งสอดคล้องกับความพึงพอใจต่อรูปแบบวิธีการนำเสนอรายการของกลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มมีความพึงพอใจต่อเนื้อหารายการในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนความพึงพอใจต่อเสียงบรรยายภาพของกลุ่มตัวอย่างคนพิการทางการเห็น พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก สำหรับความพึงพอใจต่อบริการล่ามภาษามือของกลุ่มตัวอย่างคนพิการทางการได้ยิน พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และความพึงพอใจต่อบริการคำบรรยายแทนเสียงของกลุ่มตัวอย่างคนพิการทางการได้ยินพบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก สำหรับการรู้เท่าทันสื่อของกลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก

        กลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มได้แสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อรายการ ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเนื้อหารายการเกมโชว์สําหรับกลุ่มคนพิการทางการเห็นและกลุ่มคนพิการการได้ยินในอนาคต รวมทั้งสิ้น 14 ประเด็น ซึ่งสรุปได้ดังนี้ ควรมีการจัดทำบริการเสียงบรรยายภาพ ล่ามภาษามือ และคำบรรยายแทนเสียงของรายการทุกประเภท คุณภาพของเสียงดนตรีประกอบรายการ ควรปรับปรุงคุณภาพของเสียงบรรยายภาพของรายการ ควรพิจารณาเลือกแขกรับเชิญของรายการที่มีความน่าสนใจ ควรปรับปรุงความยาวของรายการ ควรมีการประชาสัมพันธ์รายการโทรทัศน์ที่มีการจัดทำบริการเสียงบรรยายภาพ ล่ามภาษามือ และคำบรรยายแทนเสียงให้กลุ่มคนพิการทางการเห็นและกลุ่มคนพิการการได้ยินได้ทราบ   ควรปรับปรุงเวลาในการออกอากาศของรายการสำหรับกลุ่มคนพิการทางการเห็นและกลุ่มคนพิการการได้ยินให้เหมาะสม