บุพปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจท่องเที่ยวในประเทศไทยของชาวมุสลิมตะวันออกกลาง
คำสำคัญ:
คุณลักษณะของจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวสำหรับมุสลิม, ความเคร่งศาสนา, ทัศนคติต่อจุดหมายปลายทาง, ความตั้งใจมาท่องเที่ยวประเทศไทย, นักท่องเที่ยวมุสลิมตะวันออกกลางบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจมาท่องเที่ยวประเทศไทยของนักท่องเที่ยวมุสลิมจากกลุ่มประเทศความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ (GCC) คือ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ คูเวต โอมาน และบาห์เรน โดยเน้นตัวแปร การรับรู้คุณลักษณะของจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวสำหรับมุสลิม (Islamic Destination Attributes) ความเคร่งศาสนา (Religiosity) ทัศนคติต่อจุดหมายปลายทาง (Attitude towards Destination) และ ความตั้งใจมาท่องเที่ยว (Intention to Visit) รวมถึงการสร้างตัวแบบสมการโครงสร้างเพื่ออธิบายความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างตัวแปรเหล่านี้ งานวิจัยนี้เป็นเชิงปริมาณ ใช้กลุ่มตัวอย่างนักท่องเที่ยวมุสลิม 400 คน จาก 6 ประเทศ GCC ที่เคยท่องเที่ยวไทยในช่วง 3 เดือนก่อนทำแบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง
ผลการวิจัยพบว่า ตัวแปรความเคร่งศาสนา (𝑥̄ = 3.62) ทัศนคติ (𝑥̄ = 3.81) และความตั้งใจมาท่องเที่ยว (𝑥̄ = 3.55) อยู่ในระดับมาก ขณะที่ตัวแปรคุณลักษณะของจุดหมายปลายทาง (𝑥̄ = 3.11) อยู่ในระดับปานกลาง แบบจำลองที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (Model Fit) อยู่ในเกณฑ์ที่ดี (χ² = 173.153, df = 86, p < 0.001, χ²/df = 2.013, GFI = 0.951, RMSEA = 0.050, CFI = 0.983) โดยพบว่า ตัวแปรคุณลักษณะของจุดหมายปลายทางและความเคร่งศาสนา ส่งผลทางตรงต่อทัศนคติและความตั้งใจมาท่องเที่ยว ขณะที่ทัศนคติของนักท่องเที่ยวมีอิทธิพลทางตรงต่อความตั้งใจมาท่องเที่ยวในประเทศไทยเช่นกัน โมเดลที่ได้สามารถพยากรณ์ทัศนคติได้ร้อยละ 37 และพยากรณ์ความตั้งใจมาท่องเที่ยวได้ร้อยละ 39 การวิจัยชี้ให้เห็นว่า ประเทศไทยควรส่งเสริมการออกแบบบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ตอบสนองต่อนักท่องเที่ยวชาวมุสลิมให้มากยิ่งขึ้น เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจและความรู้สึกเป็นมิตรต่อชาวมุสลิมที่มีคุณลักษณะเฉพาะ ซึ่งจะส่งผลต่อความตั้งใจในการเดินทางและการกลับมาเยือนซ้ำของนักท่องเที่ยวจากภูมิภาคตะวันออกกลางอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาแห่งประเทศไทย. (2567). ผลการเบิกจ่ายงบประมาณในภาพรวมของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. https://www.mots.go.th/news/category/466
ณัฐธยาน์ ภัทรพิเศษวงศ์. (2556). การวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
นโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวฮาลาล. (2566, ตุลาคม 17). ข้อมูลจากสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี.
ประชาชาติธุรกิจออนไลน์. (2566, สิงหาคม 20). ไทยติดอันดับ 4 จุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวของชาวมุสลิม.
ณิชารีย์ ทองย้อย, วิภารัตน์ เอิบพบ, & ฐิติรัตน์ ปั้นบำรุงกิจ. (2564). พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวอาหรับในกรุงเทพมหานคร. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 16(1), 40–55.
สยามรัฐ. (2566, สิงหาคม 16). รายได้นักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง. https://siamrath.co.th/tourism/321528
สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี. (2566, 17 ตุลาคม). นโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวฮาลาล: ไทยติดอันดับ 4 จุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวชาวมุสลิม.
ไทยติดอันดับ 4 จุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวชาวมุสลิม. (2566, 20 สิงหาคม). ประชาชาติธุรกิจออนไลน์รายได้นักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง. (2566, 16 สิงหาคม). สยามรัฐ. http://siamrath.co.th/tourism/321528
อัลกุรอาน. (ม.ป.ป.). (2:168).
อัลกุรอาน. (ม.ป.ป.). (2:172–173).
Abror, A., Alfarizi, M., & Alghifari, A. M. (2023). Islamic destination attributes, attitude towards destination, and intention to visit: A study on Muslim tourists in Indonesia. Journal of Islamic Marketing, 14(4), 867–885.
Aji, H. M., & Muslichah, S. (2020). The effect of halal tourism awareness, halal image, and attitude on tourist visiting intention. Journal of Islamic Marketing, 11(5), 1133–1151.
Al-Hamarneh, A., & Steiner, C. (2004). Islamic Tourism: Rethinking the Strategies of Tourism Development in the Arab World after September 11, 2001. Journal of Tourism Planning and Development, 1(2), 111–125.
Battour, M., & Bhatti, M. A. (2013). Halal tourism: A new growth sector. Tourism Management, 34, 141–143.
Battour, M., & Ismail, M. N. (2014). The role of destination attributes in Islamic tourism. SHS Web of Conferences, 12, Article 01077.doi.org
Beerli, A., & Martín, J. D. (2004). Factors influencing destination image. Annals of Tourism Research, 31(3), 657–681.
Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606.
Cetin, G., Dincer, M. Z., & Karagöz, S. (2014). The effect of destination image on tourist satisfaction and behavioral intentions: The moderating role of religiosity. Journal of Islamic Marketing, 5(2), 273–294.
DinarStandard. (2023). The State of the Global Islamic Economy Report 2023/2024. https://salaamgateway.com/specialcoverage/SGIE23
El-menouar, Y. (2014). The five dimensions of Muslim religiosity: Results from a quantitative study. Journal of Contemporary Islam, 8(3), 329–354.
Gefen, D., Straub, D. W., & Boudreau, M.-C. (2000). Structural equation modeling and regression: Guidelines for research practice. Communications of the Association for Information Systems,4(7), 1–77.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice Hall.
Hassan, A. M., & Lee, H. (2015). The paradox of the sustainable city: Definitions and examples. Environment, Development and Sustainability, 17, 1267–1285. https://doi.org/10.1007/s10668-014-9604-z
Hassani, M., & Moghavavemi, S. (2020). The impact of religiosity on Muslim consumers’ purchase intention towards halal food products. Journal of Islamic Marketing, 11(4), 1011–1030.
Hollinger, M., & Makula, J. (2021). The impact of religiosity on perceived corruption: Cross-country evidence. Journal of Comparative Economics, 49(2), 346–361.
Iranmanesh, M., Mousavi, S. N., & Ashrafi, S. (2018). The impact of religiosity on Muslim tourists’ attitude toward halal tourism and behavioral intentions. Journal of Islamic Marketing, 9(3), 606–625.
Jafari, J., & Scott, N. (2014). Muslim world and its tourisms. Annals of Tourism Research, 44, 1–19. https://doi.org/10.1016/j.annals.2013.08.011
Jalilvand, M. R., Pourreza, A., & Ahmad, M. (2012). The impact of destination image, perceived value, and attitude on behavioral intentions of Muslim tourists. International Journal of Tourism Research, 14(4), 343–356.
Julina, A., Asnawi, A., & Sihombing, P. R. (2021). The antecedent of intention to visit halal tourism areas using the theory of planned behavior: The moderating effect of religiosity. Journal of Tourism Management Research, 8(2), 127–135. https://doi.org/10.18488/journal.31.2021.82.127.135
Kaplan, D. (n.d.). Structural equation modeling. https://www.semanticscholar.org/paper/Structural-Equation-Modeling-Kaplan/1e4a643b02a2a0a2a0a2a0a2a0a2a0a2a0a2a0a2
Koehrsen, J. (2021). The global Muslim population: Trends, challenges, and opportunities. Journal of Religion and Demography, 8(1), 1–25.
Liu, J., Smith, R. S., & Liu, X. (2018). The effect of Muslim-friendly destination image on Muslim tourists’ attitudes and behavioral intentions. Journal of Islamic Marketing, 9(2), 333–350.
Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382–385.
Musa, G., Iranmanesh, M., & Zainol, Z. A. (2021). The influence of religiosity on Muslim tourists’ attitude and intention to revisit: A study of Islamic heritage sites. Journal of Islamic Marketing, 12(6), 1145–1164.
Pourreza, A., Azami, S., & Jalilvand, M. R. (2021). The impact of population size on international relations and economic conditions. Journal of International Affairs, 75(1), 1–20.
Rahman, A. (2017). Halal tourism: Opportunities and challenges. Routledge.
Rubio, D. M., Berg-Weger, M., Tebb, S. S., Lee, E. S., & Rauch, B. (2003). Objectifying content validity: A new method for scale development. Social Work Research, 27(2), 94–102.
Sarker, N. J., Rahman, M. M., & Hossain, M. S. (2024). Structural equation modeling in tourism research: A review and future directions. Journal of Tourism Planning and Development.
Solekah, N. A., Handriana, T., & Usman, I. (2023). Understanding Muslim Friendly Destination Attribute Towards Environmentally Sustainable Behavior. Proceedings of the 4th Annual International Conference on Language, Literature and Media (AICOLLIM 2022) (pp.652-660). Atlantis Press.doi.org
Sudarsono, H., Shidiqie, J. S. A., & Tumewang, Y. K. (2020). The impact of Islamic destination attributes on Saudi Arabians’ decision to visit Jakarta: tourism destination image as a mediating variable. International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage, 8, 14–30.
Sudarsono, H., Shidiqie, J. S. A., & Tumewang, Y. K. (2021). The impact of religiosity and knowledge on the intention of young Muslim generation toward halal tourism in Indonesia. Tourism and Hospitality Management, 27(2), 255–272.
University of Derby. (n.d.). Quantitative research. https://www.derby.ac.uk/research/doctoral-college/research-degrees/research-methods/quantitative-research/
Wikipedia. (2025). Structural equation modeling. https://en.wikipedia.org/wiki/Structural_equation_modeling
World Tourism Organization (UNWTO). (2020). International Tourism Highlights, 2020 Edition. UNWTO, Madrid. https://www.e-unwto.org/doi/book/10.18111/9789284422456
