ชาวพุทธควรวางท่าทีต่อเรื่องอจินไตยอย่างไร?

บทคัดย่อ

อจินไตย 4 อย่าง ได้แก่ พุทธวิสัย วิสัยของพระพุทธเจ้า ฌานวิสัย วิสัยของผู้ได้ฌาน กัมมวิบาก การให้ผลของกรรม และโลกจินตา ความคิดเรื่องโลก พระพุทธศาสนาจัดว่าเป็นเรื่องที่ไม่ควรคิด เพราะไม่สามารถหาคำตอบได้ด้วยการครุ่นคิด เมื่อมีการกล่าวถึงเรื่องนี้ขึ้นมา จึงทำให้ชาวพุทธจำนวนไม่น้อยไม่กล้าวิพากษ์วิจารณ์และไม่ศึกษาหาคำตอบ หรือบางครั้งเมื่อได้รับคำถามที่ตนเองไม่สามารถตอบได้ก็มักอ้างว่าเป็นเรื่องอจินไตย ทั้ง ๆ ที่เรื่องนั้นไม่ใช่เรื่องอจินไตย

              ตามหลักของพระพุทธศาสนานั้น เรื่องอจินไตยไม่ใช่สิ่งที่แตะต้องหรือทำความเข้าใจมิได้เลย เพียงแต่จะต้องศึกษาและวางท่าทีที่ถูกต้อง เป็นความจริงที่ว่าการหาคำตอบจากเรื่องทั้ง 4 อย่างนี้ จะอาศัยเพียงการคิดเดาเอาเองไม่ได้ เพราะคิดเท่าไรก็ไม่ได้คำตอบ แต่หาคำตอบได้ด้วยการศึกษาและลงมือปฏิบัติอย่างถูกต้อง กล่าวคือ การจะทราบพุทธวิสัยได้ทุกอย่างโดยละเอียดก็มีหนทางเดียวคือต้องบำเพ็ญบารมีเพื่อตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า การจะทราบวิสัยของผู้ได้ฌานก็ต้องปฏิบัติกรรมฐานจนบรรลุฌานขั้นต่าง ๆ การจะทราบกัมมวิบากได้ก็ต้องศึกษาเรื่องหลักกรรมและการให้ผลของกรรม และการจะทราบโลกจินตาก็จะต้องศึกษาคำสอนที่เกี่ยวกับจักรวาลวิทยา เช่น อัคคัญญสูตร จึงจะทราบได้ อย่างไรก็ตาม ในทางพระพุทธศาสนาไม่ได้มุ่งเน้นให้ค้นหาคำตอบเรื่องอจินไตยเป็นสำคัญ แต่เน้นให้ปฏิบัติตามหลักมรรคมีองค์ 8 เพื่อความหลุดพ้นจากกิเกส เพราะเมื่อปฏิบัติจนบรรลุเป็นพระอริยบุคคลแล้วก็จะหมดความสงสัยในเรื่องเหล่านี้ได้เอง