The Model Enhancing for Ethical Obligation for Couples based on Buddhist Principles
Main Article Content
Abstract
This research article aimed to study 1) study the model for enhancing ethical obligation of the couple based on Buddhist Principles, 2) study the development of the model for enhancing ethical obligation of the couple based on Buddhist principles, 3) to present the model for enhancing ethical responsibility of the couple based on Buddhist principles. This research employs a qualitative methodology through documentary research and in-depth interviews. The target group for interviews consisted of six Buddhist scholars and ten individuals with direct experience in marital life, selected through purposive sampling. The research results were found as follows that modern marital relationships are increasingly fragile due to social, economic, and cultural challenges. Strengthening ethical commitment requires mutual respect, honesty, trust, emotional support, adaptability, and shared life goals. Buddhist teachings provide a vital foundation, particularly the Four Virtues of the Householder, the Four Principles of Harmonious Living, the Four Bases of Social Solidarity, the Six Directions, all of which guide couples in fostering stable, sustainable, and virtuous relationships. The synthesis led to the development of the COUPLE Model—Compassion, Obligation, Understanding, Patience, Love, and Effort—integrating Buddhist principles with family psychology. This model emphasizes balance in body, mind, and morality, showing that sustainable marital love is not merely an emotion, but a process of mutual cultivation grounded in mindfulness and wisdom, leading to enduring happiness and stability in married life.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
References
กรมการปกครอง. (2565). สถิติการจดทะเบียนสมรสและการหย่าร้างของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.
ชัยวัฒน์ อัตพัฒน์. (2529). หลักพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ไทยรัฐออนไลน์. (ม.ป.ป.). 4 สาเหตุหลักคนไทยหย่าร้างพุ่งเกือบ 50% ของคู่รักจดทะเบียนสมรส. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 21 มีนาคม 2566 จาก https://www.thairath.co.th/scoop/infographic/2659743
พระปกาศิต สีลวฑฺฒโน และคณะ. (2566). “วิเคราะห์การทำหน้าที่ของสามีภรรยาในสังคมไทยปัจจุบันตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท”. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 10(3), 225-239.
พระครูสมุห์นพดล ปิยธมฺโม (เขาแก้ว). (2561). การประยุกต์ใช้สมชีวิธรรมกับการครองเรือนในสังคมไทยในปัจจุบัน. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูอาทรกิจจาภิกรักษ์ (ฉัตรชมภู). (2561). “การสร้างครอบครัวที่มั่นคงในเชิงพุทธบูรณาการ”, วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 3(3), 185-194.
พระณรงค์ฤทธิ์เทพ ฐานิสฺสโร และพูนศักดิ์ กมล. (2568). “เหตุและผลกับปัญหาการครองเรือนในปัจจุบัน”, วารสารวิชาการและวิจัย, 1(2), 23-32.
พระสุพัฒน์ อนาลโย. (2563). “การส่งเสริมบทบาทหน้าที่ของบุคคลในครอบครัวไทยตามหลักทิศ 6 ในพระพุทธศาสนา”. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 3(2), 40-46.
ภูวเดช สินทับศาล และคณะ. (2561). พุทธจริยศาสตร์: แนวคิดและหลักการเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวและสังคมไทยในศตวรรษที่ 21. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
แม่ชีสุชมสิริ จุยมณี. (2560). “ศึกษาการประยุกต์ให้หลักฆราวาสธรรม 4 สำหรับการครองเรือนของคู่สมรส”. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัชชัย ขยันทำ. (2561). “พุทธจริยศาสตร์: พันธสัญญาที่บุคคลพึงกระทำต่อกันในทิศ 6”. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 23(1), 59-70.
วัฒนะ กัลยาณ์พัฒนกุล และคณะ. (2560). หลักธรรมและหลักการเสริมสร้างความมั่นคงในครอบครัวตามแนวพระพุทธศาสนา. รายงานวิจัย. วิทยาเขตนครสวรรค์: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). คู่สร้างคู่สม ชีวิตคู่ในอุดมคติ. (พิมพ์ครั้งที่ 28). กรุงเทพมหานคร: ผลิธัมม์.
สิริคุตฺโต ภิกฺขุ. (2558). มงคล 38 ประการ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). สมุทรปราการ: ชมรมกัลยาณธรรม.
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. (2560). ยุทธศาสตร์การวิจัยและนวัตกรรม 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) กรุงเทพมหานคร: สภานโยบายและนวัตตกรรมแห่งชาติ.
โสภณ จาเลิศ และภัทรเดช ปัณชญาธนาดุล. (2563). “การครองเรือนตามแนวพุทธ”. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 9(1), 106-113.
Bystritsky, M. (2000). “Relations among Attachment Quality”. Dissertation. Parenting Style. Quality of the Family Environment and Social Adjustment.