รูปแบบการสร้างเสริมพันธะทางจริยธรรมของการครองคู่ชีวิต ตามหลักพุทธธรรม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาเกี่ยกับพันธะทางจริยธรรมของการครองคู่ชีวิตตามหลักพุทธธรรม 2) ศึกษาการพัฒนารูปแบบดังกล่าว 3) นำเสนอรูปแบบการสร้างเสริมพันธะทางจริยธรรม โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ผ่านการศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา 6 ท่าน และผู้มีประสบการณ์ชีวิตคู่ 10 ท่านผลการวิจัยพบว่า ความสัมพันธ์คู่ชีวิตในปัจจุบันเผชิญความเปราะบางจากปัจจัยทางสังคม เศรษฐกิจ และค่านิยม วิธีการสร้างเสริมพันธะทางจริยธรรม ได้แก่ การให้เกียรติซึ่งกันและกัน ความซื่อสัตย์ ความไว้วางใจ การสนับสนุนทางจิตใจ การปรับตัวร่วมกัน และการมีเป้าหมายชีวิตคู่ร่วมกัน โดยมีพุทธธรรมเป็นรากฐานสำคัญ ได้แก่ ฆราวาสธรรม สมชีวิธรรม สังคหวัตถุ 4 และทิศ 6 ซึ่งล้วนเป็นแนวทางในการพัฒนาความสัมพันธ์ให้มั่นคง ยั่งยืน และมีคุณธรรม ผลการสังเคราะห์นำไปสู่การเสนอ COUPLE Model ซึ่งประกอบด้วย Compassion, Obligation, Understanding, Patience, Love และ Effort เป็นการบูรณาการหลักพุทธธรรมกับแนวคิดจิตวิทยาครอบครัว เพื่อสร้างความสมดุลทั้งกาย จิตใจ และคุณธรรม ทำให้การครองชีวิตคู่มิได้ตั้งอยู่เพียงบนความรัก แต่บน “การฝึกฝนร่วมกัน” ด้วยสติและปัญญา อันนำไปสู่ความสุขและความยั่งยืนของชีวิตคู่