The Encouragement of Cognitive Skills of Elderly People at Pakchong District in Nakonratchasima Province though Buddhist Integration

Main Article Content

Phrahamah Pairote Kanako
Prapan Supasorn
Tuangpeth Somsri

Abstract

The objectives of this research were: 1) to study the concepts and principles of enhancing cognitive skills among the elderly in Thai society; 2) to investigate Buddhist principles used for enhancing cognitive skills of the elderly in Pak Chong District, Nakhon Ratchasima Province; and 3) to propose a Buddhist integrated approach for enhancing cognitive skills of the elderly in Pak Chong District, Nakhon Ratchasima Province. This study employed a qualitative research methodology, utilizing in-depth interviews with 21 key informants. The research findings revealed that: 1) Concepts of enhancing cognitive skills for the elderly include adaptability, emotional intelligence, and problem-solving abilities. 2) Buddhist principles for enhancing cognitive skills consist of the Four Foundations of Mindfulness (Satipatthana IV): body, feelings, mind, and mind-objects (dhamma); and the Threefold Wisdom (Panya III): wisdom resulting from listening/learning, wisdom resulting from reflection, and wisdom resulting from mental development. and 3) The Buddhist integrated approach for enhancing cognitive skills of the elderly in Pak Chong District is characterized by the "One Power, Two Collaborations" model. The One Power refers to developing the internal spiritual potential of the elderly through Dhamma practice. The Two Collaborations involve: 1) building cooperation with people nearby, the community, and society; and 2) receiving support from government agencies. This synergy results in a comprehensive Buddhist integrated model for enhancing the cognitive skills of the elderly in the studied area.

Article Details

Section
Research Article

References

กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงมหาดไทย. (2568). สถิติผู้สูงอายุประจำปี 2568 ข้อมูล ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2568. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2574

กิตต์ธเนศ สว่างวรนาถ และชมสุภัค ครุฑกะ.(2562). “การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ”. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(3), 207-215.

นภัค สรรพเจริญกุล. (2568, 8 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

บุษบา เอกะกุล. (2568, 5 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

พระครูปลัดอุทัย พลเทโว. (2568, 8 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ภูริณัฐ ดิษสวรรค์). (2563). “โรงเรียนผู้สูงอายุกับการเรียนรู้พัฒนาคุณภาพชีวิต”. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 151-160.

พระพุฒิพันธุ์ จนฺทวํโส, (2567). “นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ”. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการม, 7(2), 219-229.

พระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2560). พัฒนาปัญญา เล่าเรื่องให้โยมฟัง ชุดที่ 2. กรุงเทพมหานคร: วัดญาณเวศกวัน.

พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). (2549). มหาสติปัฏฐานสูตร เส้นทางสู่นิพพาน. แปลโดย พระคันธสาราภิวงศ์. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทยรายวันการพิมพ์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เรวดี เวชสิทธิ์. (2568, 5 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

ลำภู เปรมจิตร์. (2562). สัปปายะสำหรับผู้สูงวัยตามหลักพระพุทธศาสนา. วารสารปรัชญาอาศรม, 1(1), 1-10.

วลัยพร ปัญญา. (2568, 23 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

แหวน อินทรักษา.(2568, 25 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).

ศิริพรรณ วีระนันทาเวทย์. (2560). “การดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุในสังคมไทยในสองทศวรรษหน้าเชิงพุทธบูรณาการ”. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุปาณี จินาสวัสดิ์. (2559). พฤติกรรมสุขภาพผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลวังเหนือ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง. (วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุภีร์ ทุมทอง. (2557). สติปัฏฐาน 1 ต้นทางนำไปสู่มรรคผลนิพพาน. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ฟองทองเอ็นเตอร์ไพรส์.

เสฐียรพงศ์ วรรณปก. (2567, 30 พฤศจิกายน). วิธีการพัฒนาปัญญาในทางพุทธ. มติชนสุดสัปดาห์ https://www.matichonweekly.com/.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). รายงานการศึกษาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อการพัฒนาประเทศจากผลการคาดประมาณประชากรของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_ detail/2025/20241209145003_27188.pdf.

สำนำกงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250103144326_47137.pdf