การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและหลักการเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในสังคมไทย 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ใช้เสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ และสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 21 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดการเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ ได้แก่ ความสามารถในการปรับตัว ความฉลาดทางอารมณ์ และความสามารถในการแก้ไขปัญหา 2) หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างทักษะทางปัญญา ได้แก่ หลักสติปัฏฐาน 4 คือ กาย เวทนา จิต ธรรม และหลักปัญญา 3 คือ การคิด การฟัง และการฝึกฝนตนเอง 3) แนวทางการเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ ได้แก่ การบูรณาการ 1 พลัง 2 ประสาน 1 พลัง คือ การพัฒนาศักยภาพภายในจิตใจของผู้สูงอายุที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติธรรม 2 ประสาน คือ 1) การสร้างความร่วมมือกับผู้คนรอบข้าง ชุมชนและสังคม และ 2) การได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ ทำให้ได้รูปแบบการเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงมหาดไทย. (2568). สถิติผู้สูงอายุประจำปี 2568 ข้อมูล ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2568. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2574
กิตต์ธเนศ สว่างวรนาถ และชมสุภัค ครุฑกะ.(2562). “การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ”. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(3), 207-215.
นภัค สรรพเจริญกุล. (2568, 8 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
บุษบา เอกะกุล. (2568, 5 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
พระครูปลัดอุทัย พลเทโว. (2568, 8 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ภูริณัฐ ดิษสวรรค์). (2563). “โรงเรียนผู้สูงอายุกับการเรียนรู้พัฒนาคุณภาพชีวิต”. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 151-160.
พระพุฒิพันธุ์ จนฺทวํโส, (2567). “นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ”. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการม, 7(2), 219-229.
พระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2560). พัฒนาปัญญา เล่าเรื่องให้โยมฟัง ชุดที่ 2. กรุงเทพมหานคร: วัดญาณเวศกวัน.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). (2549). มหาสติปัฏฐานสูตร เส้นทางสู่นิพพาน. แปลโดย พระคันธสาราภิวงศ์. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทยรายวันการพิมพ์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เรวดี เวชสิทธิ์. (2568, 5 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
ลำภู เปรมจิตร์. (2562). สัปปายะสำหรับผู้สูงวัยตามหลักพระพุทธศาสนา. วารสารปรัชญาอาศรม, 1(1), 1-10.
วลัยพร ปัญญา. (2568, 23 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
แหวน อินทรักษา.(2568, 25 กุมภาพันธ์). การเสริมสร้างทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุในเขตอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเชิงพุทธบูรณาการ. (พระมหาไพโรจน์ กนโก, ผู้สัมภาษณ์).
ศิริพรรณ วีระนันทาเวทย์. (2560). “การดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุในสังคมไทยในสองทศวรรษหน้าเชิงพุทธบูรณาการ”. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุปาณี จินาสวัสดิ์. (2559). พฤติกรรมสุขภาพผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลวังเหนือ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง. (วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุภีร์ ทุมทอง. (2557). สติปัฏฐาน 1 ต้นทางนำไปสู่มรรคผลนิพพาน. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ฟองทองเอ็นเตอร์ไพรส์.
เสฐียรพงศ์ วรรณปก. (2567, 30 พฤศจิกายน). วิธีการพัฒนาปัญญาในทางพุทธ. มติชนสุดสัปดาห์ https://www.matichonweekly.com/.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). รายงานการศึกษาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อการพัฒนาประเทศจากผลการคาดประมาณประชากรของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_ detail/2025/20241209145003_27188.pdf.
สำนำกงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 สิงหาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250103144326_47137.pdf
