หลักขันติเพื่อการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุตามทัศนะพระพุทธศาสนาเถรวาท
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้หลักขันติเพื่อการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุตามทัศนะพระพุทธศาสนาเถรวาท ด้วยวิธีการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า ขันติในบริบทนี้มิได้หมายเพียงความอดทนทั่วไป แต่หมายรวมถึงการอดกลั้นเพื่อปราบปรามบาปธรรม การรู้จักให้อภัยโดยอาศัยสติและสัมมาทิฏฐิ ตลอดจนความอดทนอดกลั้นต่อกิเลสภายในใจ การประยุกต์ใช้ขันติเพื่อสุขภาวะของผู้สูงอายุสามารถจำแนกได้ 3 มิติ ได้แก่ 1) ขันติในฐานะที่พึ่งทางใจ ช่วยให้ผู้สูงอายุเผชิญความโดดเดี่ยวและเข้าใจธรรมชาติของชีวิต 2) ขันติในฐานะความสุขสงบทางอารมณ์ ช่วยในการระงับยับยั้งอารมณ์เชิงลบซึ่งช่วยป้องกันโรค และอดทนต่อถ้อยคำรุนแรง และ 3) ขันติในฐานะการอยู่ร่วมกันในสังคม ผ่านกิจกรรมทางศาสนา เช่น การสวดมนต์ ซึ่งช่วยสร้างพลังใจและความสามัคคี ว่าโดยสรุป หลักขันติเป็นรากฐานสำคัญในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีในบั้นปลายของผู้สูงอายุ โดยสอดคล้องกับสังคมไทยที่มีพระพุทธศาสนาเป็นรากฐาน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
ญาณตา จ่าทา, ประชา อินัง และ เพ็ญนภา กุลนภาดล. (2564). การพัฒนาการปรับตัวทางสังคมของผู้สูงอายุด้วยการปรึกษาเชิงบูรณาการทฤษฎีและเทคนิคโดยใช้ทฤษฎีอัตถิภาวนิยมเป็นฐาน. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2), 243–244.
ธรรมนันท์ อาทิตย์วงศ์. (2559). การดำเนินชีวิตด้วยหลักขันติธรรม. วารสารร้อยแก่นสารวิชาการ, 1(1), 16–30.
ธิเรนทรโมฮัน ทัตตะ. (2524). ปรัชญาอินเดีย (สนั่น ไชยานุกุล, ผู้แปล; พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). ข้อคิดเพื่อชีวิตและสังคม. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ธรรมสาร จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2549). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 34). กรุงเทพมหานคร: ผลิธัมม์.
พระพุทธโฆสเถระ. (2560). คัมภีร์วิสุทธิมรรค (สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร), ผู้แปล; พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: บริษัท ธนาเพรส จำกัด.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). ตามรอยพระอรหันต์. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). ชีวิตคืออะไร. กรุงเทพมหานคร: ซีแอนด์เอ็นบุ๊ค.
พุทธทาส อินทปญฺโญ. (2548). ชีวิตในปัจฉิมวัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยูคิโอะ ฮายาชิ. (2544). พุทธศาสนาเชิงปฏิบัติของคนไทยอีสาน: ศาสนาในความเป็นภูมิภาค (พินิจ ลาภธนานนนท์, ผู้แปลและเรียบเรียง). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Geyer, A. L., & Baumeister, R. F. (2004). Religion, morality, and self-control. In R. F. Paloutzian & C. L. Park (Eds.), Handbook of the psychology of religion and spirituality (pp. 412–413). New York: Guilford Press.
Harvey, P. (2000). An introduction to Buddhist ethics. Cambridge: Cambridge University Press.