การกินอาหารกับคุณค่าทางจริยะในพุทธปรัชญาเถรวาท

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดการกินอาหาร และเพื่อวิเคราะห์การกินอาหารกับคุณค่าทางจริยะในพุทธปรัชญาเถรวาท ผลการศึกษาพบว่า ทัศนะด้านชีววิทยายืนยันว่าพฤติกรรมการกินอาหารของมนุษย์เป็นเรื่องทางกายภาพเท่านั้น เพราะการกินสะท้อนถึงดีเอ็นเอในร่างกายที่ต้องการสารอาหารบางชนิด มิใช่มาจากความอยากซึ่งเป็นความรู้สึกทางจิตใจแต่อย่างใด แม้กระทั่งนักชีววิทยาทางสังคมได้พิจารณาเรื่องนี้ไว้ว่าเป็นสิ่งที่สะท้อนผ่านการเปลี่ยนแปลงตามเงื่อนไขทางกายภาพเป็นหลัก แต่ชีวิทยาสังคมได้พิจารณาต่อถึงความจำเป็นนั้นผ่านลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างผู้กินอาหารกับอาหารที่กินนั้นด้วยว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ ในกรณีที่พ่อแม่กินเนื้อของลูก แง่คิดดังกล่าวอาจมาจากแนวคิดที่ว่า การกินเป็นพฤติกรรมที่สืบเนื่องมาจากความต้องการทางร่างกายหรือความต้องการทางด้านสังคมที่มองผ่านลักษณะของความเกี่ยวข้องกันของคนในสังคม จากประเด็นนี้จึงทำให้ชีววิทยาทางสังคมพิจารณาเรื่องนี้ผ่านความสัมพันธ์ในแง่ของจิตใจด้วย แม้ว่าพุทธปรัชญาเถรวาทนั้นจะมองว่า การกินอาหารเป็นเพียงเครื่องมือต่อการดำรงชีวิต แต่ก็เป็นเครื่องมือที่สำคัญต่อการนำไปสู่การพิจารณาถึงคุณค่าที่สูงไปกว่าการมีชีวิตอยู่ ด้วยการสร้างคุณค่าของการกินที่จะสามารถนำไปสู่การพัฒนาจิตใจ และหากแยกระหว่างการกินกับอาหารที่กินออกจากกันแล้ว พุทธปรัชญาเถรวาทได้เน้นถึงความเหมาะสมที่ควรพิจารณาถึง “วิธีที่ได้มาซึ่งอาหาร” เป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากมนุษย์ควรกินอาหารที่เหมาะสมมากกว่าการกินอาหารตามความจำเป็น