ศรัทธาเป็นเครื่องข้ามโอฆะ

บทคัดย่อ

บทความนี้ ต้องการนำเสนอศรัทธาที่ประกอบด้วยปัญญา โดยมีแนวทางนำเสนอถึง ความหมายของศรัทธา สิ่งที่ควรศรัทธา ลักษณะของศรัทธา เหตุที่ทำให้เกิดศรัทธา ความสำคัญของศรัทธา ประเภทของศรัทธา และศรัทธาเป็นเครื่องข้ามโอฆะได้ ศรัทธาในที่นี้พบในหลักธรรมทั่วไปในความหมายว่า ความเชื่อที่ประกอบด้วยเหตุผล คือมีปัญญาเป็นเครื่องรองรับ เพราะมักจะปรากฏอยู่กับปัญญาเป็นส่วนมาก ความสำคัญของศรัทธาถือเป็นบันไดขั้นแรกที่จะนำไปสู่เป้าหมายที่หวังไว้ หรือเป้าหมายสูงสุดในพุทธศาสนา ดังที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “หมู่สัตว์ผู้ต้องการฟังธรรมจงปล่อยศรัทธามาเถิด เราได้เปิดประตูอมตธรรมแก่เหล่าสัตว์แล้ว” สิ่งที่ควรศรัทธาพบว่าก็คือพระรัตนตรัย เพราเป็นทางให้เกิดสติปัญญาเข้าถึงความพ้นทุกข์ได้ ส่วนลักษณะของศรัทธาค้นพบว่ามีอยู่ 2 ลักษณะ คือ (1) มีลักษณะทำใจให้ผ่องใส (2) มีลักษณะทำให้ความรู้สึกแล่นไปด้วยดี และพบว่าฐานทำให้เกิดศรัทธามี 4 ฐานคือ (1) รูปัปปมาณิกา ศรัทธาเพราะยินดีพอใจในรูป (2) ลูขัปปมาณิกา ศรัทธาเพราะเชื่อถือความเศร้าหมอง (3) โฆสัปปมาณิกา ศรัทธาเพราะพอใจยินดีด้วยเสียง (4) ธัมมัปปมาณิกา ศรัทธาเพราะถือเอาธรรมเป็นหลัก และศรัทธาเป็นเครื่องข้ามโอฆะพบว่า ห้วงน้ำใหญ่คือกิเลสได้แก่ กาม ภพ ทิฏฐิ และอวิชชา เรียกว่าโอฆะ หากไม่มีเครื่องมือที่เหมาะสม ไม่มีพลังที่เพียงพอก็ยากที่จะผ่านพ้นไปได้ แต่บุคคลที่ปลูกศรัทธาและปัญญาเชื่อมั่นในพระรัตนตรัยแล้ว ศรัทธานั้นจะเป็นเครื่องนำพาให้บุคคลข้ามโอฆะได้