แนวทางที่รัฐบาลควรปฏิบัติต่อพระสงฆ์ผู้มีสถานะตามพระธรรมวินัยและพลเมืองของรัฐ

บทคัดย่อ

รัฐมีองค์ประกอบที่สำคัญคือพลเมือง ซึ่งอาจจะมีสองสถานะที่ 1 พลเมืองของรัฐ สถานะที่ 2 เป็นสมาชิกของศาสนา จึงเกิดมีความสัมพันธ์ระหว่างการมีสถานะทางพลเมืองรัฐ และสถานะของสมาชิกแห่งศาสนา ทำให้เกิดข้อถกเถียงว่า รัฐปฏิบัติควรปฏิบัติต่อคนสองสถานะอย่างไร ในบทความนี้ มีข้อเสนอให้กระทำต่อคนสองสถานะด้วยเหตุผล 2 คือ เหตุผลที่หนึ่ง ให้ปฏิบัติต่อคนสองสถานะตามกฎหมายเหมือนคนทั่วไป เหตุผลที่สอง คนที่มีสองสถานะ เช่น พระสงฆ์ ถือว่ามีความเป็นพิเศษกว่าคนที่มีสถานะเดียว การปฏิบัติต่อคนลักษณะนี้จึงต้องมีความหนักกว่าปกติ เพราะพระสงฆ์ถือว่าเป็นคนตัวอย่างทางสังคมและเป็นคนต้นแบบทางศีลธรรม การปฏิบัติจึงจำเป็นต้องหนักกว่าคนทั่วไป ผู้เขียนเสนอว่ารัฐควรปฏิบัติต่อคนสองสถานะตามที่กฎหมายกำหนดเหมือนคนทั่วไป เพราะพระสงฆ์มีฐานะตามหลักกฎหมายสูงสุดของประเทศรับรองไว้ บทความนี้ยืนยันว่า การอ้างเหตุผลที่สองว่า พระสงฆ์เป็นคนต้นแบบทางสังคมและศีลธรรม ดังนั้น พระสงฆ์เมื่อทำผิดควรได้รับการปฏิบัติให้หนักกว่าปกติจึงไม่เหมาะสมตามหลักศีลธรรม เหตุผลที่เลือกให้รัฐปฏิบัติต่อพระสงฆ์ตามกฎหมาย เพราะจะทำให้รัฐมีความชอบธรรม เพราะพระสงฆ์เป็นคนตัวอย่างทางสังคม ส่วนเหตุผลที่สองก็คือว่า ถ้ารัฐปฏิบัติต่อคนที่มีสองสถานะ เช่น พระสงฆ์หนักว่าคนปกติย่อมแสดงให้เห็นว่า รัฐปฏิบัติเกินความชอบธรรมของกฎหมาย ดังนั้น รัฐควรปฏิบัติทางกฎหมายอย่างเท่าเทียม ส่วนพระธรรมวินัยเป็นกฎกติกาของการดำเนินชีวิตของพระสงฆ์มีบทลงโทษเฉพาะของตนเอง รัฐไม่ควรแทรกแซง