การประยุกต์ใช้แนวคิดทางปรัชญาภาษาของจอห์น ล็อค เพื่อทำความเข้าใจ แนวคิดภาษาคน-ภาษาธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ

Main Article Content

พระมหาเมธาสิทธิ์ ฐิตคุโณ (ชาญกลิ่นน้อย)
มานพ นักการเรียน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดทางปรัชญาภาษาของจอห์น ล็อค เพื่อศึกษาแนวคิดภาษาคน-ภาษาธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ และเพื่อประยุกต์ใช้แนวคิดทางปรัชญาภาษาของจอห์น ล็อค เพื่อทำความเข้าใจแนวคิดภาษาคน-ภาษาธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร


        ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดภาษาคน-ภาษาธรรมเป็นแนวคิดการตีความภาษาศาสนาที่มีฐานคิดสอดคล้องกับแนวคิดทางปรัชญาภาษาของจอหน์ ล็อค โดยที่ล็อคมีมุมมองว่าความหมายของภาษาคือมโนภาพภายในใจซึ่งมาจากประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสหรือการสังเกตตัวเองของจิต อนึ่ง แนวคิดภาษาคนมุ่งเน้นไปที่ตัววัตถุ ดังนั้นความหมายระดับภาษาคนจึงประกอบไปด้วยมโนภาพซับซ้อนของสิ่งต่างๆ ซึ่งปรากฏอยู่จริงในประสบการณ์บ้าง หรือเชื่อว่ามีอยู่จริงแต่พ้นไปจากประสบการณ์ปัจจุบันและต้องรอคอยการพิสูจน์ในอนาคตบ้าง อย่างไรก็ตามสิ่งที่ศาสนากล่าวถึงเหล่านี้ล้วนมีตัวตนอยู่จริงและสามารถพิสูจน์ได้ด้วยประสาทสัมผัส ส่วนแนวคิดภาษาธรรมมุ่งเน้นไปที่ความรู้สึกหรือสภาวธรรมที่เกิดปรากฏกับจิต ดังนั้นความหมายระดับภาษาธรรมจึงละทิ้งมโนภาพซับซ้อนต่างๆ ในเชิงรูปธรรมออกไป แต่อาศัยลักษณะบางอย่างที่มีในภาษาคนนั้นมาเทียบเคียงเข้ากับลักษณะปรากฏของมโนภาพทางนามธรรม ข้อแตกต่างที่สำคัญประการหนึ่งของความหมายทั้งสองระดับนี้คือการพิจารณามโนภาพตัวตนในแง่มุมที่แตกต่างกัน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ปิเตอร์ เอ. แจ็กสัน. (2557). พุทธทาสภิกขุ : พระพุทธศาสนานิกายเถรวาท และการปฏิรูปเชิงนวสมัยนิยมในประเทศไทย. แปลโดย มงคล เดชนครินทร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พุทธทาสภิกขุ. (2511). อุปสรรคสำคัญที่มีอยู่ในคำพูด. กรุงเทพมหานคร: พุทธสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

พุทธทาสภิกขุ. (2538). ธรรมโฆษณ์: โอสาเรตัพพธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : ธรรมทานมูลนิธิ.

พุทธทาสภิกขุ. (2548). ภาษาคน-ภาษาธรรม. หนังสือชุดมองด้านใน อนุสรณ์ 100 ปี พุทธทาส งานบันลือธรรม เล่มที่ 1. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

สมฤดี วิศทเวทย์. (2536). ปรัชญาของจอห์น ล็อค. กรุงเทพฯ: ประกายพรึก.

สุวรรณา สถาอานันท์. (2536) ปรัชญาพุทธทาสภิกขุกับมหายานธรรม. (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2532). จากเสฐียรพงษ์ วรรณปก ถึงพระเทพเวที และพุทธทาสภิกขุ. นนทบุรี: ช่อมะไฟ.

John Locke. (2008). An Essay concerning Human Understanding. Oxford World's Classics. abridged with an Introduction and Notes by Pauline Phemister. New York: Oxford University Press.

Patricia Sheridan. (2010). Locke: A Guide for the Perplexed. Continuum.