กระบวนการดำเนินคดีที่เหมาะสมกับพระภิกษุที่ต้องหาคดีอาญา

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินคดีกับพระภิกษุที่ต้องหาคดีอาญา เพื่อศึกษากระบวนการปฏิบัติที่เหมาะสมต่อการดำเนินคดีกับพระภิกษุที่ต้องหาคดีอาญา ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การศึกษาเอกสารนำข้อมูลมาวิเคราะห์ ตีความหมาย สังเคราะห์ และนำเสนอผลการศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการปฏิบัติที่เหมาะสมต่อการดำเนินคดีกับพระภิกษุที่ต้องหาคดีอาญา ผลการวิจัยพบว่า
การศึกษากระบวนการการดำเนินคดีอาญากับพระภิกษุตามขั้นตอนต่างๆ ได้แก่ การจับกุม ตรวจค้น การสอบสวน การปล่อยตัวชั่วคราว การฟ้องคดี การพิจารณาพิพากษาคดี การบังคับโทษ นั้น มีการดำเนินกระบวนการโดยการให้พระภิกษุผู้ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดอาญาสละสมณเพศตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.๒๕๐๕ แก้ไขเพิ่มเติม โดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๓๕และพ.ศ.๒๕๖๑ ยังขาดความชัดเจน ไม่มีแนวทางหลักเกณฑ์ที่แน่นอนในการปฏิบัติจากกฎมหาเถรสมาคม การปฏิบัติต่างๆเกิดขึ้นจากผู้บังคับใช้กฎหมาย จึงขอเสนอกระบวนการดำเนินคดีที่เหมาะสมกับพระภิกษุที่ต้องหาคดีอาญาคือ ควรนิยามคําว่าพระภิกษุเอาไว้ให้ชัดเจน ควรกำหนดให้มีเจ้าคณะพระสังฆาธิการผู้ปกครองระดับสูงขึ้นไปตามลําดับชั้นเป็นผู้ควบคุมตัวหากเจ้าอาวาสกระทำผิดกฎหมายอาญา ควรจัดให้มีสถานที่พิเศษสําหรับควบคุมตัวพระภิกษุระหว่างดำเนินคดีอาญาแทนการให้สละสมณเพศ ควรมีการเยียวยาคืนสถานภาพพระภิกษุที่มีการสละสมณเพศกรณีพิสูจน์แล้วว่าไม่เป็นผู้กระทำความผิดอาญา ควรมีกฎหมายวิธีพิจารณาคดีที่เกี่ยวกับพระภิกษุที่กระทำผิดคดีอาญาไว้ต่างหากจากบุคคลธรรมดา ควรเพิ่มกระบวนการกลั่นกรองจากคณะสงฆ์โดยให้มีพระวินัยธรวินิจฉัยความผิดตามกฎหมายอาญาก่อนมอบตัวให้เจ้าหน้าที่บ้านเมืองได้ดำเนินการตามกฎหมายต่อไป