ลมปราณกับการดับทุกข์ที่ปรากฏในพระพุทธศาสนาเถรวาท

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างลมปราณกับการดับทุกข์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท ด้วยวิธีการศึกษาจากเอกสาร หนังสือและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า ความสัมพันธ์กันระหว่างลมปราณกับการดับทุกข์ปรากฎในด้านที่ลมปราณเป็นเครื่องมือ (mean) ส่วนการดับทุกข์เป็นผลที่เกิดตามมา (end) ผ่านการมองว่าลมปราณและการดับทุกข์เกี่ยวข้องกันในแง่ธรรมชาติอันเป็นกฎสากลในแง่ของการมองว่า การเกิดทุกข์และดับทุกข์มาจากการสร้างเงื่อนไขที่ต่างกัน หากใช้ลมปราณเป็นเครื่องมือจะพบว่าการเกิดเกิดทุกข์นั้นมาจากการไม่ได้พิจารณาลมหายใจที่เข้าออกว่าสัมพันธ์กับการเกิดและดับ คือลมหายใจเข้าเป็นการเกิดและออกเป็นการดับ แต่หากมีสติพิจารณาทันก็จะเข้าใจหลักการนี้ได้ ขณะที่ความสัมพันธ์เชิงการปฏิบัติ เป็นการลมปราณไปปฏิบัติเพื่อสร้างสติในการรับรู้ลมหายใจเข้าออกอันเป็นวิธีการดับความทุกข์ทางกาย และดับอารมณ์คือความโกรธที่มาจากฐานของอารมณ์ที่สั่งสมไว้ในอดีตได้