แนวทางแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมด้วยพุทธจริยศาสตร์ : การศึกษาเชิงวิเคราะห์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1.เพื่อศึกษาปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและแนวทางแก้ปัญหา 2.เพื่อศึกษาพุทธจริยศาสตร์และทัศนะทางปรัชญาที่นำเสนอเพื่อเสริมแนวทางแก้ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และ 3.เพื่อศึกษาวิเคราะห์แนวทางแก้ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมด้วยพุทธจริยศาสตร์และทัศนะทางปรัชญา เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากพระไตรปิฎก ตำรา เอกสารงานวิชาการ แล้วนำมาอธิบายวิเคราะห์และพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1.ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม จำนวน 20 ปัญหาคือ 1. ปัญหาจากการเพิ่มประชากรโลก 2. ปัญหาจากสภาวะอากาศ 3. ปัญหาจากน้ำท่วม หรืออุทกภัย 4. ปัญหาจากแผ่นดินไหว 5. ปัญหาจากไฟป่า เป็นต้น 2. พุทธจริยศาสตร์และทัศนะทางปรัชญาที่นำเสนอเพื่อเสริมแนวทางแก้ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม หลักพุทธจริยศาสตร์ที่นำมากล่าวในที่นี้ได้แก่หลักศีล 5 หลักกุศลกรรมบถ 10 หลักมรรคมีองค์ 8 และหลักอริยสัจจ์ 4 ซึ่งมีสาระดังนี้ หลักศีล 5 คือข้อปฏิบัติที่ดี 5 ประการ ได้แก่ (1) เว้นจากปาณาติบาต หมายถึงไม่ทำลายชีวิตมนุษย์ สัตว์ เป็นต้น และ3.วิเคราะห์แนวทางแก้ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมด้วยพุทธจริยศาสตร์และทัศนะทางปรัชญา ถามว่าจะนำหลักพุทธจริยศาสตร์และทัศนะทางปรัชญามาช่วยเสริมแนวทางแก้ปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมได้อย่างไร ผู้วิจัยได้คำตอบว่าสิ่งแวดล้อมหมายถึงสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวมนุษย์เรา ทุกอย่างรอบตัวมนุษย์เป็นสิ่งแวดล้อมทั้งนั้น ทั้งแผ่นดิน ต้นไม้ ป่าไม้ แม่น้ำ ภูเขา อากาศ สัตว์ต่าง ๆ รวมแมลงด้วย และรวมทั้งมนุษย์คนอื่น ๆ นอกจากตัวเรา การนำหลักศีล 5และทัศนะทางปรัชญา มาเสริมแนวทางแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมก็จะทำให้แนวทางแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมมีความเข้มแข็งได้ผลดีมากยิ่งขึ้น ศีล 5 ข้อที่ 1 ที่ให้เราเว้นจากการฆ่าสัตว์ รวมทั้งเว้นจากฆ่ามนุษย์ด้วย ก็จะทำให้การตายของสัตว์และมนุษย์ลดลงอย่างมาก กล่าวโดยย่อคือการนำหลักการทั้ง 3 มาปฏิบัติเสริมแรงกันอย่างจริงจัง