การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบแนวคิดเรื่องจิตตมาตรของโยคาจาร กับจิตนิยมของจอร์จ เบิร์กเลย์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ต้องการตอบคำถามว่าแนวคิดเรื่องจิตตมาตรของโยคาจารกับแนวคิดเรื่องจิตนิยมของจอร์จ เบิร์กเลย์มีความเหมือนกันและต่างกันหรือไม่ หากมีความเหมือนกัน จุดที่เหมือนคืออะไร? และหากมีความแตกต่างกัน จุดที่แตกต่างคืออะไร บทความนี้ ได้มีการเสนอว่า ทั้งจุดที่เหมือนและจุดที่แตกต่างกันสามารถพบได้ โดยจุดที่เหมือนกันคือ แนวคิดของโยคาจาร และ จอร์จ เบิร์กเลย์มีความเห็นร่วมกันว่า สสารไม่มีตัวตนที่เป็นอิสระ หากไม่มีจิตรับรู้ ก็ไม่มีวัตถุทางกายภาพ ทั้งสองพยายามอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างจิตและวัตถุภายนอก และตั้งคำถามว่าสิ่งที่ถูกรับรู้มีอยู่จริงหรือไม่ ส่วนในประเด็นที่ต่างกันนั้น ในแง่หนึ่งโยคาจารเชื่อว่าจิตดำรงอยู่ในฐานะกระแสแห่งสำนึกที่เปลี่ยนแปลงไปตามกรรม ซึ่งจิตนั้นทำงานผ่านวิญญาณ 8 ประการ จิตนั้นเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และสามารถพัฒนาไปสู่การตรัสรู้ได้ ในทางตรงกันข้ามจอร์จ เบิร์กเลย์ เชื่อว่าจิตดำรงอยู่ในฐานะผู้รับรู้ และการดำรงอยู่ของโลกขึ้นอยู่กับการรับรู้ของจิต กล่าวคือ โลกภายนอกไม่มีอยู่จริงหากไม่มีจิตที่รับรู้มัน และพระเจ้า เป็นผู้รับรู้ทุกสิ่ง ทำให้โลกดำรงอยู่ได้อย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กีรติ บุญเจือ. (2529). ชุดพื้นฐานปรัชญา : แก่นปรัชญากรีก. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนา.
พุทธทาสภิกขุ. (2556). คู่มือมนุษย์. กรุงเทพฯ : ธรรมสภา.
พระมหาวิโรจน์ วิโรจโน (ผาทา).(2545). การศึกษาเปรียบเทียบความคิดเรื่องภวังคจิตในพุทธปรัชญาเถรวาทกับอาลยวิญญาณพุทธปรัชญาโยคาจาร. วิทยานิพนธพุทธศาสตร ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลง กรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร (พรรณนา). (2552). จิตตมาตรของนิกายโยคาจาร: การศึกษาเชิงวิเคราะห์บนฐานแนวคิดเรื่องจิตในพระพุทธศาสนายุคต้น. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชวิสุทธิกวี.(2533). จิตวิทยาในพระอภิธรรม.กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิธาน สุชีวคุปต์. (2529). อภิปรัชญา (Metaphysics). กรุงเทพมหานคร: มหาลัยรามคำแหง.
สุมาลี มหณรงค์ชัย. (2541). อาลยวิชญานในพุทธปรัชญานิกายโยคาจาร. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Ashok Kumar Chatterjee. (1975). The Yogācāra Idealism.Delhi : Motilal Banarsidass.
Gorgias. translated by B. Jowelt. (1953). The Dialogues of Plato. Oxford University Press.
Berkeley.G. (1980). Ideas, Mind, and Berkeley. American Philosophical Quarterly. 17(3):1.
Berkeley. G. (1984). The Arguments of the Philosophers. Edited by TedHonderich, Reprinted and first published as a paper.
Berkeley.G. (2015). The Principles of Human Knowledge. ReservedJonathan Bennett Copyright
Galloway, Brain. (1980). A Yogācāra Analysis of the Mind, Based on the Vijñāna Section of Vasubandhu’s Pancaskandaprakarana with Gunaprabhā’s Conmentary. The Journal of the International Association of Buddhist Studies. 3(2):7-20.
R. M. Dancy. (2004). Plato’s introduction of forms. Cambridge university press.
Thomas, E. W. (1994). Mind Only: A Philosophical and Doctrinal Analysis of the Vijnanava. Delhi: Shri Jainendra Press, IX.
