พิธีกรรมงานศพที่สื่อถึงการตายดีในพระพุทธศาสนาเถรวาท

Main Article Content

สายฝน ถนอมศรี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายของชาวพุทธในสังคมไทยในปัจจุบันที่มีอิทธิพลต่อการประกอบพิธีศพในลักษณะที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเป็นการประกอบพิธีศพทางศาสนาเชื่อว่าเป็นการทำเพื่อให้เกิดกุศลต่อผู้ตายซึ่งปฏิบัติสืบต่อกันมาจากอดีตมาจนถึงปัจจุบัน เป็นช่วงระยะของเวลาที่ยาวนานทำให้เกิดความหลากหลายกับการประกอบพิธีศพจึงเป็นไปตามเจตนาความเชื่อของสังคมไทยในปัจจุบันการประกอบพิธีศพทางศาสนาชาวพุทธในสังคมไทยให้ความสำคัญเพราะเชื่อว่าเป็นการสร้างกุศลประโยชน์ให้เกิดขึ้นทำให้ผู้ที่มี่บทบาทหน้าที่ทางศาสนาได้ทำหน้าที่ให้หลักธรรมคำสอนทางศาสนาให้กับผู้ที่มาร่วมประกอบพิธีศพ ได้เข้าใจถึงหลังธรรมทางศาสนาที่ถูกต้องว่าความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายของสังคมไทย ชาวพุทธในสังคมไทยก็มีความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายที่อาจแบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกเชื่อว่าตายแล้วไปเกิดใหม่เป็นเหตุให้การประกอบพิธีศพทำเพื่อสร้างกุศลให้กับศพเพื่ออุทิศให้และได้รับในขณะที่ประกอบพิธี อีกกลุ่มของชาวพุทธในสังคมไทยเชื่อว่าการประกอบพิธีศพเป็นการประกอบเพื่อให้เกิดประโยชน์กับบุคคลที่ยังอยู่ได้เข้าใจถึงหลักธรรมทางศาสนาการเกิดดับที่เป็นไปตามกฎของธรรมชาติ  การประกอบพิธีศพกับความเชื่อชีวิตหลังความตายของชาวพุทธจึงมีความหลากหลายแตกต่างกันไปตามวิถีของสังคมไทยในปัจจุบัน แนวทางการศึกษา สืบค้นความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายทางศาสนาพุทธที่มีอิทธิพลต่อการประกอบพิธีศพของสังคมไทยในอดีตประกอบพิธีศพทางศาสนาเกิดประโยขน์ต่อชาวพุทธในด้านใดบ้างในปัจจุบันยังคงเป็นความเชื่อในทิศทางเดิมหรือไม่ ขั้นตอนประกอบพิธีในอดีตมีการประกอบพิธีศพกันอย่างไร และปัจจุบันยังคงไว้ในลักษณะเดิมหรือมีการปรับเปลี่ยนไปตามสภาพทางสังคมซึ่งมีอิทธิพลต่อความเข้าใจทางศาสนา พิธีศพเป็นพิธีทางศาสนาประกอบด้วยผู้มีหน้าที่ให้หลักธรรมทางศาสนาให้กับผู้ที่มาร่วมพิธีได้รับรู้ถึงหลักธรรมไปตามขั้นตอนของการประกอบพิธีศพ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2568). ศาสนาผี. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

ปรมหังสา โยคานันทะ. (2561). ภควัทคีตา: ราชศาสตร์แห่งการหยั่งรู้พระเจ้า. กรุงเทพมหานคร: อมรินท์พริ้นติ้ง.

บำเพ็ญ ณ อุบล. (2535). ขนบธรรมเนียมประเพณีและการศาสนา. ใน อุบลราชธานี 200 ปี. กรุงเทพมหานคร: ชวนพิมพ์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2545). ระลึกถึงความตายและวิธีปฏิบัติให้ถูกต้องต่อความตาย. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระสิริปัญญาคุณ, พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล, พระครูโกศลอรรถกิจและสวัสดิ์ อโณทัย. (2562). ศึกษาเชิงวิเคราะห์แนวทางปฏิบัติต่อความตายในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(4), หน้า 1814.

พระมหาวันชัย ธมฺมชโย (ช่วงสำโรง). (2548). การศึกษาวิเคราะห์เรื่องความตายตามทัศนะของพุทธทาสภิกขุ, วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

พุทธทาส. (2537). สวนโมกขพลาราม กําลังแห่งการหลุดพ้น : อาจาริยมรณานุสรณ์ พ.ศ. 2449-2536. กรุงเทพมหานคร: หจก. ภาพพิมพ์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลิไทย, พญา. (2551). ไตรภูมิกถา หรือ ไตรภูมิพระร่วง. พิมพ์ครั้งที่ 4.กรุงเทพมหานคร: องค์การค้าของ สกสค.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2560). พุทธศาสนาและความเชื่อในสังคมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2.. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์.

ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ. (2565). ศาสนาผีใต้ชะเงื้อมเขาพระสุเมรุ, (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์นาตาแฮก.

Peter Harvey. (2000). An Introduction to Buddhist Ethics: Foundations, Values and Issues. Cambridge: Cambridge University Press.