กระบวนทัศน์การเรียนรู้เทคโนโลยีของผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล

Main Article Content

ปิยะพร บูรณรัช
นลินี สุรดินทร์กูร
ศุภากร สุรดินทร์กูร
วิชิต สุรดินทร์กูร

บทคัดย่อ

ในยุคดิจิทัลที่เทคโนโลยีพัฒนาอย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ตโฟน อินเทอร์เน็ต โซเชียลมีเดีย หรือแอปพลิเคชันต่าง ๆ ล้วนเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของผู้คนทุกช่วงวัย แม้เทคโนโลยีจะช่วยอำนวยความสะดวก แต่ผู้สูงอายุที่เติบโตมาในยุคอนาล็อกกลับต้องเผชิญกับความท้าทายในการปรับตัว เช่น ทักษะไม่เพียงพอ ขาดความมั่นใจ และเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้จำกัด การเรียนรู้เทคโนโลยีจึงไม่ใช่แค่การใช้เครื่องมือ แต่ยังเป็นการปรับทัศนคติ ความคิด และแรงจูงใจด้วย ผู้สูงอายุสามารถพัฒนาและเรียนรู้ได้ หากได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสมจากครอบครัว ชุมชน สถาบันการศึกษา และภาครัฐ โดยการเปิดใจยอมรับสิ่งใหม่ถือเป็นทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนทัศน์การเรียนรู้ของผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล โดยเน้นการทำความเข้าใจวิธีคิด ทัศนคติ และรูปแบบการเรียนรู้ของผู้สูงอายุ พร้อมทั้งวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งเสริมหรือเป็นอุปสรรค และเสนอแนวทางเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เทคโนโลยีอย่างยั่งยืน เป้าหมายคือให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ชีวิตในโลกดิจิทัลได้อย่างมีคุณภาพ มั่นใจ และไม่ถูกทอดทิ้งจากความเปลี่ยนแปลง เพื่อมุ่งสู่การเป็น “สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ” อย่างแท้จริง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566–2580). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กรมส่งเสริมการเรียนรู้. (2565). คู่มือการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2562). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2561. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).

ศศิธร สุทธิบาก. (2561). การจัดการเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 12(3), หน้า 45–57.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). การเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2563). รายงานผลการศึกษาพฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีของผู้สูงอายุไทย. กรุงเทพมหานคร: สศด.

Bruner, J. (1996). The culture of education. Harvard University Press.

Jarvis, P. (2009). Learning to be a person in society: Learning to be me. In Learning to be a person in society (pp. 3–14). Routledge.

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.

Knowles, M. S. (1984). Andragogy in action: Applying modern principles of adult learning. Jossey-Bass.

Mezirow, J. (1991). Transformative dimensions of adult learning. Jossey-Bass.

Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.

Rashid, S., & Asghar, H. M. (2016). Technology use, self-directed learning and lifelong learning. The International Journal of Information and Learning Technology, 33(4), 263–273.

United Nations. (2023). World Population Ageing 2023. (Online). https://www.un.org/development/desa/pd/

UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2010). Global report on adult learning and education. UNESCO.

Vella, J. (2002). Learning to listen, learning to teach: The power of dialogue in educating adults. Jossey-Bass.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.