การศึกษาเปรียบเทียบอักขระเลขยันต์ที่ปรากฏในคติศาสนาพราหมณ์ – ฮินดูและพระพุทธศาสนาในสังคมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาคติความเชื่อเรื่องอักขระเลขยันต์ที่ปรากฏในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูในสังคมไทย 2) เพื่อศึกษาคติความเชื่อเรื่องอักขระเลขยันต์ที่ปรากฏในพระพุทธศาสนาในสังคมไทย และ 3) เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบความเหมือนและแตกต่างคติความเชื่อเรื่องอักขระเลขยันต์ที่ปรากฏศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและในพระพุทธศาสนาในสังคมไทย งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยศึกษาและรวบรวมข้อมูลจากพระไตรปิฎก คัมภีร์ศาสนาฮินดู งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ผลการศึกษาพบว่า 1. อักขระเลขยันต์ในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูมีรากฐานจากความเชื่อเรื่องเทพเจ้า พลังศักดิ์สิทธิ์ และเวทมนตร์ อักขระเลขยันต์ที่นิยมใช้คืออักษรเทวนาครี หรืออักษรสันสกฤตโบราณ การใช้อักขระเลขยันต์ในสังคมไทยผ่านพิธีพราหมณ์ราชสำนักและพิธีกรรมพื้นบ้าน อักขระเลขยันต์เหล่านี้ถูกดัดแปลงเป็นอักษรขอมไทย หรือ อักษรขอมโบราณ นำมาใช้ในการลงยันต์ผ้ายันต์ ยันต์วัตถุมงคล ยันต์สัก และยันต์ในพิธีเสริมบารมี 2. คติเรื่องอักขระเลขยันต์ในพระพุทธศาสนาเกิดจากการรับอิทธิพลศาสนาพราหมณ์ – ฮินดู แล้วผสมกับพุทธมหายานและพุทธเถรวาท เชื่อว่าอักขระยันต์สามารถป้องกันภัย เสริมสิริมงคล และขจัดอัปมงคล โดยมีพุทธคุณ เป็นศูนย์กลาง ลักษณะและประเภทของอักขระเลขยันต์ นิยมใช้อักษรขอมโบราณ 3. แม้คติความเชื่อเรื่องอักขระเลขยันต์ในสังคมไทยจะรับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและพระพุทธศาสนา แต่มีการปรับบริบทและความหมายให้สอดคล้องกับโครงสร้างศาสนาและสังคมไทยอย่างกลมกลืน ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู เน้นพลังจากเทพและสัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์ ส่วนพระพุทธศาสนา เน้นพลังแห่งพุทธคุณและการปลุกเสกเพื่อเสริมสมาธิ สติ และปัญญา ในทางวัฒนธรรมร่วมสมัย เลขยันต์ทั้ง 2 สายถูกผสมผสานจนเกิดเป็นคติความเชื่อแบบไทยที่ไม่แบ่งแยกชัดเจน และยังคงสืบทอดในพิธีกรรม ความเชื่อพื้นบ้าน และความศรัทธาของผู้คนร่วมสมัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
ณัฐธัญ มณีรัตน์. (2551). “อิทธิพลของพุทธศาสนามหายานที่มีต่อระบบยันต์ในประเทศไทย”. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
ณัฐธัญ มณีรัตน์. (2553). เลขยันต์แผนผังอันศักดิ์สิทธิ์. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ.
พระพิษณุพล สุวณณรูโป (รูปทอง). (2551). “การศึกษาหลักพุทธรรมและคุณค่าที่ปรากฏในยันต์เทียนล้านนากรณีศึกษาเฉพาะในเขตอำเภอเมือง จังหวัดลำปาง”. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฏีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สนั่น ปรางค์ทอง. (2534). “การศึกษาอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์บนเกาะเมืองอยุธยา ระหว่าง พ.ศ. 1893 – 2310”. (วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สวิง บุญเจิม. (2548). ตำราเรียนอักษรขอมไทย. อุบลราชธานี: สำนักพิมพ์มรดกอีสาน.
เอก นาครทรรพ. (2560). การศึกษาหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในเลขยันต์ไทย. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Koller, J. M. (2002). Asian Philosophies. 4ed. New Jersey: Prentice Hall.
