การพัฒนาตนเองตามหลักอิทธิบาท 4 สำหรับบุคลากรทางการศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีการพัฒนาตนเองและการพัฒนาตนเองทางพระพุทธศาสนา และ 2) ศึกษาการพัฒนาตนเองของบุคลากรทางการศึกษาตามหลักอิทธิบาท 4 พบว่า 1) แนวคิดทฤษฎีการพัฒนาบุคลากรเป็นการเสริมสร้างศักยภาพการทำงานของเจ้าหน้าที่ พนักงานและบุคลากรในทุกหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดการเรียนรู้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทำงานควบคู่กันไป โดยวิธีการให้ความรู้การเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจ ทักษะ ทัศนคติซึ่งจะช่วยให้บุคลากรมีความสามารถในการปฏิบัติงานที่สูงขึ้น ส่วนการพัฒนาตนเองทางพระพุทธศาสนา พบว่า จำแนกได้เป็น  2 ทาง  คือ การพัฒนาตนให้เป็นคนดี กับ การพัฒนาตนให้เป็นคนเก่ง  2) การพัฒนาตนเองของบุคลากรทางการศึกษาตามหลักอิทธิบาท 4 พบว่า อิทธิบาท 4 คือสูตรสำเร็จของชีวิตตามที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า ความสำเร็จอยู่ที่ใจ ไม่ว่าเราจะต้องการอะไร หากเราตั้งใจกำหนดจิตไว้มั่นคง ทุกสิ่งจะสำเร็จได้ด้วยอิทธิบาท 4 คือ ทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยใจรัก ด้วยความพากเพียร ด้วยใจจดจ่อ และใช้ปัญญา พิจารณาไตร่ตรองเสมอ และ 3) องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษา พบว่า ได้แก่ รูปแบบซีวีซีวี (CVCV Model) ประกอบด้วย  C (Chanda)  ฉันทะ คือความพอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น V (Viriya) วิริยะ คือความเพียรประกอบสิ่งนั้น  C  (Citta) จิตตะ คือความเอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ V (Vimansa) วิมังสา คือความหมั่นตรึกตรองพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น