อิทธิพลธรรมคีตะที่มีต่อการเจริญสติในผู้สูงอายุในพระพุทธศาสนาเถรวาท

Main Article Content

สุวดี เมฆเสรีกุล

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบถึงอิทธิพลธรรมคีตะที่มีต่อการเจริญสติของผู้สูงอายุ โดยใช้การศึกษาจากเอกสารและงานวิจัย ผลการศึกษาพบว่า การปฏิบัติธรรมในผู้สูงอายุนั้นอาจจะเป็นสิ่งที่ท้าทายเมื่อเทียบกับวัยกลางคน เนื่องจากร่างกายที่แก่ชราและอาจมีอาการเจ็บปวดเวลาเดินหรือนั่งทำให้เกิดทุกข์เวทนาในการปฏิบัติธรรม หากว่าฝืนสังขารมากเกินไป อาจจะทำให้เกิดความตึงเครียดและเศร้าหมองได้ ยิ่งถ้าผู้สูงอายุไม่เคยปฏิบัติธรรมมาก่อน มีงานวิจัยที่บูรณาการด้วยการใช้ธรรมคีตะในการปฏิบัติธรรม ผลการวิจัยพบว่าช่วยพัฒนาสุขภาวะทางจิตใจของผู้สูงวัย อีกทั้งยังมีงานวิจัยเกี่ยวกับการใช้เพลงธรรมะที่ช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุ โรคนอนไม่หลับมักพบในกลุ่มคนผู้สูงอายุเนื่องจากกระบวนการชราภาพ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ขนิษฐา ดวงผุยทอง และ ลดาวัลย์ พันธุ์พาณิชย์.(2564). การพัฒนาโปรแกรมการฟังบทสวดมนต์ประกอบดนตรีสำหรับลดความปวดและส่งเสริมความพาสุกทางจิตวิญญาณในผู้สูงอายุโรคมะเร็งที่ได้รับรังสีรักษา. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 44(1): 38-50.

จุไรรัตน์ ดือขุนทด สิริลักษณ์ โสมานุสรณ์ และ วารี กังใจ (2559). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการผ่อนคลายโดยการฟังดนตรีธรรมะร่วมกับสุวคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุ วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 32(1): 15-30.

ณัฐหทัย นิรัตศัย. (2561). ผู้สูงอายุไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย, 1(1): 107-115.

ฐิติรัตน์ รักษ์ใจตรง. (2568). ศึกษาการใช้อานาปานสติภาวนาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ของเสถียรธรรมสถาน. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2568, จาก https://e-thesis.mcu.ac.th/thesis/2766.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). ปฎิบัติธรรมให้ถูกทาง. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของธรรมสภา.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต). (2556). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 38.กรุงเทพมหานคร: สำนักผลิธัมม์.

พระสุชาติ เชื้อรุ่ง ธเนศ ปานหัวไผ่ และ ประเวศ อินทองปาน. (2564). วิถีเซนในการดำเนินชีวิตประจำวันตามแนวทางของ ติช นัท ฮันห์ : กรณีศึกษาชุมชนคณะสวดมนต์วัดหมื่นปีวนาราม อำเภอบ้านโป้ง จังหวัดราชบุรี. วารสารเซนต์จอห์น, 24(35): 72-87.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

นันทวัน มะยะเฉี่ยว. (2552). ผลของการฟังเพลงธรรมะต่อคุณภาพการนอนหลับของผู้ป่วยสูงอายุในโรงพยาบาล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต การพยาบาลผู้ใหญ่. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

วิษณุ จันทร์สด และ สอาด มุ่งสิน. (2567). ประสิทธิผลของการใช้บทสวดสรภัญญะลดความดันโลหิตในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะความดันความโลหิตสูง. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี, 13(2): 39-47.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. 2566. อำนาจของภาษาและวรรณกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพพ์นาตา

แฮก.

เสถียรธรรมสถาน SDS Channel.(2568). ภาวนาด้วยเพลง สร้างสติก่อนทำงาน เพลงดั่งดอกไม้บาน [สตรีคือสติ]. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2568, จาก https://www.youtube.com/watch?v=Y8TV6LS4UUw.

Kriangrit Supavanichyanon (2024). Application of Mindfulness Meditation with Dhamma Song for Senior Practitioner: A Case Study of Buddhamahametta Foundation, Chiangrak Noi, Phra Nakhon Si Ayutthaya. A Dissertation for the Degree of Doctor of Philosophy (Buddhist Studies). Graduate School, Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Thich Nhat Hanh. (2568). The Music of Mindful Breathing. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2568, จาก https://www.youtube.com/watch?v=f93haYpyOf4.