อิทธิพลการสวดมนต์ในพระพุทธศาสนาที่มีต่อการดำเนินชีวิต ในมุมมองวิทยาศาสตร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลการสวดมนต์ที่มีต่อการดำเนินชีวิตในมุมมองวิทยาศาสตร์ ด้วยการศึกษาจากเอกสาร หนังสือวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า การสวดมนต์ได้ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิต สามารถจำแนกเป็นประเด็นดังนี้ (1) ด้านกลไกพลังงานและจิตใต้สำนึก การสวดมนต์ก่อให้เกิดพลังสั่นสะเทือนที่ช่วยปรับสมดุลร่างกายและจิตใจ อีกทั้งยังเป็นกระบวนการสื่อสารเชิงบวกกับจิตใต้สำนึกซึ่งช่วยบรรเทาภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล (2) ด้านกลไกทางประสาทและสรีรวิทยา การสวดมนต์สัมพันธ์กับการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ ระบบภูมิคุ้มกัน และระบบลิมบิก โดยช่วยลดการทำงานของระบบประสาทซิมพาเทติค กระตุ้นการหลั่งเอ็นดอร์ฟิน และสารต้านอนุมูลอิสระ ส่งผลให้เกิดความผ่อนคลายและลดความเครียดได้อย่างมีประสิทธิภาพ (3) ด้านการบำบัดและการควบคุมอารมณ์ การสวดมนต์บำบัดช่วยลดความฟุ้งซ่าน ความก้าวร้าว และเสริมการควบคุมอารมณ์ โดยมีเทคนิคการสวดที่เหมาะสม เช่น การสวดช้า เบา และเป็นจังหวะ ซึ่งช่วยกระตุ้นสมองซีกขวาให้เกิดความสงบทางจิตใจ (4) ด้านคุณภาพชีวิตและมิติทางสังคม การสวดมนต์ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะเป็นศีล สมาธิ และปัญญา อีกทั้งยังเสริมสร้างความเชื่อ ความศรัทธา และความผูกพันทางศาสนาในระดับชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
ชมรมธรรมธารา. (2568). อังคุลิมาลปริตร-โพชฌงคปริตร (บาลีวันละคำ 920). สืบค้นข้อมูลเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2568, จาก https://dhamtara.com/?p=6337
ธรรมะไทย. (2568). Iy9o (รัตนสูตร) รตนปริตร. สืบค้นข้อมูลเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2568, จาก https://www.dhammathai.org/pray/dbview.php?No=21
เกษม สีดากูด. (2566). การสวดโพชฌังคปริตรกับการบำบัดโรคในปัจจุบัน. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(1), 27-39.
ประภาพร นิกรเพสย์. (2556). รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเชิงพุทธบูรณาการ. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(2), 192-193.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). (2555). พรหมวิหาร (Brahmavihāra) (พระคันธสาราภวิงศ์, ผู้แปล). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: หจก. ประยูรสาส์นไทยการพิมพ์.
ภาณี วงษ์เอก และคณะ. (2558). ประชากร 3 กลุ่มวัยได้อะไรจากการสวดมนต์ (Buddhist prayer benefits among three-generation population). นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2559). ตามพระใหม่ไปเรียนธรรม (ธรรมบรรยายแก่พระนวกะ รุ่นพรรษา 2539) ภาค 1-3 (ตอน 1-21 ใน 60 ตอน). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์ ในเครือ บริษัท สำนักพิมพ์เพ็ทแอนด์โฮม จำกัด.
สมพร กันทรดุษฎี. (2562). การสวดมนต์กับสุขภาพจิต: มุมมองทางการแพทย์และการบำบัดเสริม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อนุวัต อภิวฑฒโน (สมัคศิริกิจ). (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยการสวดมนต์ (Improving quality of life through prayer). วารสาร มจร ภาษาและวัฒนธรรม, 4(2), 21-22.
เบญญาภา กุลศิริไชย. (2555). การลดภาวะซึมเศร้าในผู้ประสบภัยพิบัติด้วยการรับบทสวดโพชฌงคปริตรเข้าจิตใต้สำนึก. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Bernardi, L., Sleight, P., Bandinelli, G., Cencetti, S., Fattorini, L., Wdowczyc-Szulc, J., & Lagi, A. (2001). Effect of rosary prayer and yoga mantras on autonomic cardiovascular rhythms: Comparative study. BMJ, 323(7327).
Gao, J. L., Leung, H. K., Wu, B. W. Y., Skouras, S., & Sik, H. H. (2019). The neurophysiological correlates of religious chanting. Scientific Reports. Retrieved [2021, February 13], https://doi.org/10.1038/s41598-019-40200-w
Gao, J. L., Leung, H. K., Wu, B. W. Y., Skouras, S., & Sik, H. H. (2017). Repetitive religious chanting modulates the late-stage brain response to fear and stress-provoking pictures. Frontiers in Psychology, 7. Retrieved [2021, February 13], https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.02055
Gao, J., et al. (2016). Entrainment of chaotic activities in brain and heart during MBSR mindfulness training. Neuroscience Letters, 616, 218–223.
Harvey, P. (2013). An introduction to Buddhism: Teachings, history and practices (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Hofmann, S. G., Sawyer, A. T., Witt, A. A., & Oh, D. (2010). The effect of mindfulness-based therapy on anxiety and depression: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(2).
Kladsumnaing, P., & Rattanangam, S. (2023). Chanting resulting in the quality of life development of Buddhists in Samut Sakhon Province. The Journal of Institute of Trainer Monk Development, 6(3), 24–34.
Newberg, A., & Waldman, M. R. (2010). How God changes your brain: Breakthrough findings from a leading neuroscientist. New York: Ballantine Books.
Tang, Y. Y., Hölzel, B. K., & Posner, M. I. (2015). The neuroscience of mindfulness meditation. Nature Reviews Neuroscience, 16(4), 213–225.
Wachholtz, A. B., & Pargament, K. I. (2005). Is spirituality a critical ingredient of meditation? Comparative study of spiritual meditation, secular meditation, and relaxation. Journal of Behavioral Medicine, 28(4), 369–384.
