การออกแบบคำสอนทางพระพุทธศาสนาผ่านสื่อ TikTok เพื่อการบำบัดความทุกข์ทางใจในโลกยุคปัจจุบัน

Main Article Content

อนันญา สันติตระกูลเวช

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการออกแบบคำสอนทางพระพุทธศาสนาผ่านสื่อ TikTok เพื่อบำบัดความทุกข์ทางใจ ด้วยการศึกษาจากเอกสาร หนังสือวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษา พบว่า การออกแบบคำสอนเพื่อบำบัดความทุกข์ทางใจสามารถทำได้โดยผ่าน 3 แนวทางหลักตามกรอบวาทกรรม ได้แก่ 1. การใช้ตัวบททางพระพุทธศาสนาผ่านสื่อเพื่อบำบัดความทุกข์ทางใจ เน้นการนำเสนอหลักธรรมเกี่ยวกับชีวิตประจำวันและประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความทุกข์ใจ อาทิ การฝึกสติ  ซึ่งช่วยลดความเครียดและยกระดับความสุขได้อย่างมีนัยสำคัญ และการใช้สื่อในรูปแบบที่เข้าถึงง่าย เช่น กราฟิกและแอนิเมชัน 2.การออกแบบวิถีปฏิบัติทางวาทกรรมคำสอน เน้นการสื่อสารด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย ไม่เป็นทางการเกินไป และการนำเสนอเนื้อหาธรรมะที่สั้น กระชับ ตรงประเด็น เหมาะสมกับข้อจำกัดด้านความยาวของวิดีโอ TikTok เช่น หัวข้อเกี่ยวกับการปล่อยวางหรือการฝึกสติ พร้อมใช้แฮชแท็กเฉพาะเพื่อความสะดวกในการค้นหา 3.การออกแบบวิถีปฏิบัติทางสังคมวัฒนธรรม เน้นการประยุกต์ใช้หลักธรรมเพื่อพัฒนาการปฏิบัติทางสังคม เช่น การส่งเสริมจิตสาธารณะ โดยเฉพาะการใช้หลักพรหมวิหาร 4 และ สังคหวัตถุ 4 เพื่อสร้างความสุขจากการเป็นผู้ให้และการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ ซึ่งสามารถทำได้ผ่านรูปแบบของกิจกรรมจิตอาสา การเผยแผ่ธรรมะผ่าน TikTok จึงเป็นการปรับให้การปฏิบัติธรรมเข้ากับวิถีชีวิตสมัยใหม่ และเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการดูแลและเยียวยาจิตใจของผู้คนในยุคปัจจุบันได้อย่างแท้จริง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

พระครูนิเวศน์สีลากร และคณะ. (2563). การประยุกต์ใช้จิตสาธารณะของพุทธบริษัทตามหลักพุทธธรรม. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 8(2), 425-431.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธารทิพย์ มีจอม และคณะ.(2568). อิทธิพลของสื่อ TIKTOK ต่อมุมมองสุขภาพแบบองค์รวมในเด็กและเยาวชน, วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา, 15(1), 163.

เมธี เชฏฐ์วิสุต. (2562). สื่อสังคมออนไลน์กับการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 10(2), 521-531.

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2566). พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของคนไทย ปี 2566. สืบค้นเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2566, จาก https://www.kasikornresearch.com/

อำนาจ ปักษาสุข.(2562). วาทกรรมเกี่ยวกับบุญในสื่อสาธารณะ. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Chia, A., & Bellamy, L. (2021). Digital Religion and the Everyday: Coping Mechanisms in Modern Buddhism. Journal of Contemporary Buddhism, 20(3), 320-345.

Chuenyot, S., & Singhapong, P. (2020). Digital Religion and Thai Buddhism: An Emerging Framework for Online Buddhist Communities. Asian Social Science, 16(6), 1-11.

Douglas E. Cowan, Jeffrey K. Hadden. (20014). Virtually Religious: New Religious Movement and the World Wide Web. The Oxford Handbook of New Religious Movements. edited by James R. Lewis, (Oxford: Oxford University Press.

Gorsuch, R. L. (2017). Teaching Religion and Spirituality through Visuals: An Overview and Evaluation. Journal of Religious Education, 65(1), 35-47.

Kabat-Zinn, J. (2015). Mindfulness meditation: A pathway to wellbeing and recovery. Journal of Happiness Studies, 15(1), 1-19.

Lim, S. S., & Putra, E. (2019). Social support and online Buddhist communities: Developing Buddhist identity through social media. Journal of Buddhism Studies, 28(2), 1-20.