แนวคิดเรื่องการสร้างความสุขตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการนำเสนอแนวคิดเรื่องหลักการสร้างความสุขตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา แนวทางการใช้ชีวิตให้มีความสุขตามหลักพระพุทธศาสนา โดยใช้การศึกษาจากเอกสาร หนังสือ บทความวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า แนวคิดในการสร้างความสุขสุขตามหลักพุทธศาสนา ได้แก่ ความสุขที่มาจากอารมณ์ของความสบาย ความมีใจแช่มชื่น ความยินดี ความอิ่มเอิบ กับสิ่งที่พึงปรารถนา และความสุข จากใจที่ปราศจากอารมณ์ ได้แก่ ความสงบ ที่เกิดจากการระงับอารมณ์ด้วยสมาธิหรือการตัดอารมณ์ด้วยวิปัสสนา โดยสามารถการสร้างความสุขทางสังคมตามหลักพรหมวิหาร คือการมีเมตตาจิต การมีกรุณาจิต การมีมุทิตาจิต และการมีอุเบกขาจิต แนวทางการใช้ชีวิตให้มีความสุขตามหลักพระพุทธศาสนา ได้แก่ การฝึกสติเป็นการพัฒนาความตระหนักรู้ในปัจจุบัน การปฏิบัติตามศีล การละทิ้งความโลภและความยึดติด การทำบุญและช่วยเหลือผู้อื่น และ การแสวงหาปัญญาและความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิต นอกจากนั้น ยังสามารถสร้างความสุขได้ด้วยหลักแห่งการทำความดี หมายความว่าชีวิตที่มีสุขนั้นคือชีวิตที่ตั้งอยู่ในการกระทำ 3 ลักษณะ คือมีการเสียสละแบ่งปัน (ทานมัย) ตรงไปตรงมาได้ (ศีลมัย) และผ่อนสั้นผ่อนยาวเป็น (ภาวนามัย) นอกจากนี้ ยังพบแนวทางการสร้างความสุขอย่างยั่งยืนตามหลักพุทธบูรณาการ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาจิตใจและการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า สามารถปฏิบัติตามรูปแบบที่เรียกว่า “ใจภายใน” และ “พฤติกรรมภายนอก”
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2552). คู่มือสร้างสุขระดับจังหวัด. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 ตุลาคม 2567, จาก https://dmh.moph.go.th/Ebook/files
ขุนทอง ปัทมสัตว์. (2561). การมีสติและความเป็นอยู่ที่ดี. วารสารจิตวิทยาและการพัฒนาชีวิต, 12(2), 40–50.
จิตรา อุดมสุข. (2563). การรักษาศีลและความสัมพันธ์กับความสุข. กรุงเทพมหานคร: คณะศิลปศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จินตนา พูนประสิทธิ์. (2563). ผลกระทบของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ต่อการเปรียบเทียบทางสังคมและความพึงพอใจในชีวิต. กรุงเทพมหานคร: คณะสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฉันทนา รวงผึ้ง. (2562). การสร้างความสุขอย่างยั่งยืนเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 15(1), 1–15.
ธิดารัตน์ พงศ์ประเสริฐ. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมและสุขภาวะจิตใจของคนไทย. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (2542). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: ราชบัณฑิตยสถาน.
พระมหามฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม. (2564). ชีวิตที่มีความสุขตามหลักพระพุทธศาสนา: การประยุกต์ใช้หลักบุญกิริยาวัตถุ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วัดพระธรรมกาย.
พุทธทาสภิกขุ. (2542). ความสุขที่แท้จริง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
ปราณี แสนสุข. (2566). ปัญญาและการดำเนินชีวิตที่มีความสุขตามหลักธรรม. พะเยา: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา.
ประทีป แสงศิลป์. (2564). การลดความโลภและผลกระทบต่อสุขภาพจิต. กรุงเทพมหานคร: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
ปัญญา รักษ์ธรรม. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างชั่วโมงการทำงานที่ยาวนานและสุขภาพจิตของพนักงานในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: คณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล.
ศรีสัย ทองคำ. (2563). บทบาทของความเมตตาในการสร้างความสุข. วารสารจิตวิทยาและสังคมศาสตร์, 15(2), 60–70.
ศูนย์วิจัยธรรมศึกษา. (2561). การแสวงหาความสุขและความหมายในชีวิต. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 20 ตุลาคม 2567, จาก https://awut.org/2019
สุภาภรณ์ แซ่แต้. (2562). ภาระหนี้สินและความสัมพันธ์กับระดับความสุขของประชาชนในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). กรุงเทพมหานคร: ผลิธัมม์.
อรุณี รักษ์ธรรม. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความเอื้อเฟื้อและความสุข. เชียงใหม่: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วงศ์ศิริ เกื้อกูล. (2562). ความยืดหยุ่นทางอารมณ์และความสุข. วารสารการศึกษานอกระบบและการพัฒนาชุมชน, 9(3), 75–85.
วราพร วงศ์จันทร์. (2562). ผลของการฝึกสติและสมาธิต่อความสุขและความสงบของบุคคล. กรุงเทพมหานคร: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภาวินี สุขประเสริฐ. (2565). การตั้งเป้าหมายในชีวิตและผลกระทบต่อความเครียดและความสุขของบุคคล. สถาบันพัฒนาการศึกษานานาชาติ.
Ama, A. (2005). Study on psychological happiness: Emotional feelings and judgments of happiness. [Publisher information].
Glatzer, W. (2000). People generally think about happiness and strive for it in life. Retrieved [2000, July 1] จาก https://www.researchgate.net
Kahneman, D., et al. (1999). Well-being: The foundations of hedonic psychology. New York: Russell Sage Foundation.
Seligman, M. E. P. (2002). Authentic happiness: Using the new positive psychology to realize your potential for lasting fulfillment. New York: Free Press.
