การศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบกิจกรรมเพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม ตามหลักพุทธศาสนาและคริสต์ศาสนาขององค์กร กรณีศึกษา บริษัท ธุรกิจเหล็กดี จำกัด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบกิจกรรมเพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม (CSR) ตามหลักพุทธศาสนาและคริสต์ศาสนาของบริษัท ธุรกิจเหล็กดี จำกัด 2) วิเคราะห์เปรียบเทียบรูปแบบกิจกรรม CSR ตามหลักพุทธศาสนาและคริสต์ศาสนา 3) เปรียบเทียบและนำเสนอรูปแบบกิจกรรม CSR สำหรับองค์กรธุรกิจภาคเอกชนในบริบทสังคมไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 6 กลุ่ม รวมจำนวน 20 รูป/คน และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม พร้อมทั้งใช้แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องเป็นกรอบในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบ CSR ตามกรอบพุทธศาสนามีลักษณะบูรณาการหลักธรรมกับการดำเนินธุรกิจและการจัดการความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างเป็นระบบ โดยใช้หลักทาน สังคหวัตถุ 4 พรหมวิหาร 4 อัตถะ 3 ประการ และสาราณียธรรม 6 เป็นฐานคิด มุ่งลดทุกข์ เกื้อกูล และยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างสมดุลทั้งในมิติเวลาและมิติบุคคล ขณะที่กรอบคริสต์ศาสนาตั้งอยู่บนฐานคุณค่าความรักต่อเพื่อนมนุษย์ การรับใช้ และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทำหน้าที่เป็นกรอบจริยธรรมกำกับนโยบายและการดำเนินงานให้โปร่งใสและเป็นธรรม 2) การเปรียบเทียบชี้ว่า ทั้งสองศาสนามีจุดร่วมด้านความเมตตา ความรับผิดชอบ และการมุ่งประโยชน์ส่วนรวมอย่างยั่งยืน แต่ต่างกันเชิงกระบวนทัศน์ โดยพุทธศาสนาเน้นความสมดุลและความต่อเนื่องของกระบวนการพัฒนา ส่วนคริสตศาสนาเน้นการรับใช้ด้วยความรักและการยืนยันศักดิ์ศรีมนุษย์ ซึ่งสามารถเกื้อหนุนกันในการกำกับ CSR ขององค์กร 3) ผู้วิจัยเสนอแบบจำลององค์กรแห่งความชอบธรรม (IOL Model) อธิบายกลไกการก่อรูปความชอบธรรม 3 ระดับ ได้แก่ เชิงศีลธรรม เชิงสถาบัน และเชิงสังคม ผ่าน 4 มิติ คือ เข็มทิศคุณค่า กลไกกำกับคุณค่า สะพานสู่ชุมชน และผลลัพธ์ยั่งยืน โดยชี้ว่าความชอบธรรมที่ยั่งยืนเกิดจากการฝังคุณค่าทางศีลธรรมไว้ในโครงสร้างการตัดสินใจและกระบวนการมีส่วนร่วม อันนำไปสู่การพัฒนาองค์กรในฐานะสถาบันทางศีลธรรมในสังคมอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
ธีรยุทธ บุญมี. (2556). เศรษฐศาสตร์เชิงพุทธ. กรุงเทพมหานคร: สวนเงินมีมา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาศน์ วาสโน). (2528). สังคหวัตถุ 4. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
เสกสรร มนทิราภา. (2564). “การประยุกต์ใช้สังคหวัตถุธรรมกับความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร”. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(2), 78-104.
Bhattacharya, C. B., et al. (2009). “Strengthening Stakeholder–Company Relationships through Mutually Beneficial Corporate Social Responsibility Initiatives”. Journal of Business Ethics, 85(2), 257–272.
Bowen, H. R. (1953). Social Responsibilities of the Businessman. New York: Harper.
Carroll, A. B. (1991). “The Pyramid of Corporate Social Responsibility: Toward the Moral Management of Organizational Stakeholders”. Business Horizons, 34(4), 39–48.
Carroll, A. B., and Shabana, K. M. (2010). “The Business Case for Corporate Social Responsibility: A Review of Concepts, Research and Practice”. International Journal of Management Reviews, 12(1), 85–105.
Donaldson, T., and Preston, L. E. (1995). “The Stakeholder Theory of the Corporation: Concepts, Evidence, and Implications”. Academy of Management Review, 20(1), 65–91.
Eccles, R. G., et al. (2014). “The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes and Performance”. Management Science, 60(11), 2835–2857.
Elkington, J. (1997). Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Oxford: Capstone.
Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston: Pitman.
Greenleaf, R. K. (1977). Servant Leadership: A Journey into the Nature of Legitimate Power and Greatness. New York: Paulist Press.
Leo XIII. (2013). Rerum Novarum (On the Condition of Labor). Vatican Press.
Luo, X., and Bhattacharya, C. B. (2006). “Corporate Social Responsibility, Customer Satisfaction, and Market Value”. Journal of Marketing, 70(4): 1–18.
Novak, M. (1996). Business as a Calling: Work and the Examined Life. New York: Free Press.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). OECD guidelines for multinational enterprises on responsible business conduct. OECD Publishing.
Pontifical Council for Justice and Peace. (2004). Compendium of the Social Doctrine of the Church. Libreria Editrice Vaticana.
Porter, M. E., and Kramer, M. R. (2011). “Creating Shared Value: How to Reinvent Capitalism—and Unleash a Wave of Innovation and Growth”. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.
Porter, M. E., and Kramer, M. R. (2006). “Strategy and Society: The Link between Competitive Advantage and Corporate Social Responsibility”. Harvard Business Review, 84(12), 78–92.
Slaper, T. F., and Hall, T. J. (2011). “The Triple Bottom Line: What is it and How Does it Work?”. Indiana Business Review, 86(1): 4–8.
Souza, L. L. F., et al. (2025). Sustainable operations in the steel industry: A study in the business-to-business context. Journal of Business & Industrial Marketing, 40(7), 1525–1538.
Stackhouse, M. L. (1995). On Moral Business: Classical and Contemporary Resources for Ethics in Economic Life. Grand Rapids, MI: Eerdmans Publishing.
United Nations. (2015). Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. New York: United Nations.
Weber, M. (1930). The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. London: Allen & Unwin.
Werther, W. B., and Chandler, D. (2011). Strategic Corporate Social Responsibility: Stakeholders, Globalization, and Sustainable Value Creation. Thousand Oaks, CA: Sage.
