การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารองค์กร ช่วงวิกฤตราคาพลังงานและภาวะเศรษฐกิจโลกถดถอย

Main Article Content

เสาวคนธ์ ศักดิ์ชัยศรี

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy Philosophy: SEP) ในการบริหารองค์กรภาคธุรกิจและภาครัฐในช่วงวิกฤตราคาพลังงานและภาวะเศรษฐกิจโลกถดถอย โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ วิเคราะห์กรณีศึกษาจากองค์กรที่ประสบความสำเร็จในการนำหลักปรัชญามาใช้ และบูรณาการแนวคิดทางปรัชญากับทฤษฎีการบริหารจัดการสมัยใหม่ ผลการศึกษาพบว่า หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งประกอบด้วยสามห่วงหลัก ได้แก่ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และภูมิคุ้มกัน ภายใต้เงื่อนไขความรู้และคุณธรรม สามารถนำมาเป็นกรอบการบริหารองค์กรในภาวะวิกฤตได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยแสดงให้เห็นว่าองค์กรที่ยึดหลักความพอประมาณในการบริหารต้นทุนพลังงาน ความมีเหตุผลในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ และการสร้างภูมิคุ้มกันผ่านการกระจายความเสี่ยงและพลังงานทดแทน สามารถรับมือกับความผันผวนของราคาพลังงานโลกได้ดีกว่าองค์กรที่ใช้แนวทางการบริหารแบบดั้งเดิมบทความนี้เสนอโมเดลหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับการบริหารองค์กรในภาวะวิกฤต (SEP-Crisis Management Framework) ซึ่งบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับกระบวนการบริหารความเสี่ยง การบริหารทรัพยากรมนุษย์ และการพัฒนาความยั่งยืนองค์กร ผลการวิเคราะห์ยืนยันว่าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไม่เพียงแต่เป็นภูมิปัญญาไทยที่ทรงคุณค่า แต่ยังเป็นแนวทางการบริหารสากลที่สอดคล้องกับกรอบการประเมินความยั่งยืนและความรับผิดชอบขององค์กร ที่นักลงทุน หน่วยงานภาครัฐ และภาคธุรกิจทั่วโลกนำมาใช้วัดผลการดำเนินงานนอกเหนือจากมิติการเงินเพียงอย่างเดียว หรือที่เรียกว่าหลักการ ESG (Environmental, Social, Governance) และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืนในระดับโลก

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กกร. (2569). กกร.หั่น GDP ไทย เหลือ 1.2%-1.6% เซ่นพิษสงครามตะวันออกกลาง. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569, จาก https://www.thaichamber.org/tcc-news/strm-jsccib-april-2026/

กวินทิพย์ ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์. (2569). ท้องถิ่นเข้มแข็งด้วยธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางองค์ความรู้ใหม่เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 125-132.

ธนาคารกรุงศรีอยุธยา. (2564). Resilience กลยุทธ์ธุรกิจเพื่อความอยู่รอดยั่งยืน เมื่อโควิดไม่ใช่วิกฤต สุดท้ายที่ต้องเจอ. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569, จาก https://www.krungsri.com/th/business/other-services/empowerment/business-insights/knowledge-trend/resilience-business-strategy-for-sustainability

ธนาคารกสิกรไทย. (2569). เงินเฟ้อไทยเดือนมี.ค. 2569 แม้ยังติดลบที่ -0.08%YoY แต่เริ่มเห็นผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลาง. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569, จาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/TH-Inflation-EBR4257-FB-2026-04-07.aspx

บุรินทร์ สมใจเพ็ง. (2565). การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารจัดการองค์กร: กรณีศึกษาสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต หน้า 1-13). มหาวิทยาลัยรามคำแหง. สืบค้นจาก https://www3.ru.ac.th/mpa-abstract/files/2565_1687859505_6314832052.pdf

วิรัสนันท์ ถึงถิ่น. (2569). เปิดสูตรรับมือวิกฤติน้ำมัน ชูเศรษฐกิจพอเพียง รัฐ–เอกชน–ประชาชนร่วมปรับตัว. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569, จาก https://www.bangkokbiznews.com/sustainability/1227263

สยามรัฐ. (2569, 19 มีนาคม). วิกฤตพลังงานไทย 2569: น้ำมันโลกพุ่งจากฮอร์มุซ ปะทุ เศรษฐกิจไทยจ่อถดถอย ทางรอดอยู่ตรงไหน?. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569, จาก https://siamrath.co.th/article/articles-analysis/135814

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักตรวจสอบภายใน. (2563). บทบาทการตรวจสอบภายในกับยุค 4.0 (หน้า 1-4). สืบค้นเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569, จาก https://www.opsmoac.go.th/km-km_article-files-401591791796

CAL Laboratory. (2567). การลดต้นทุนและเพิ่มความยั่งยืนในจัดการพลังงานไฟฟ้าในโรงงานอุตสาหกรรม. สืบค้นเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569, จาก https://www.cal-laboratory.com/

Marketing Thai. (2564). พอแล้วดี...จริงไหม? เรียนรู้แนวทางสร้างธุรกิจให้สำเร็จอย่างพอดีและมีความสุข. สืบค้นเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569, จาก https://www.marketingthai.or.th/por-laew-dee-the-creator/

Prosoft HCM. (2562). 3 ห่วง 2 เงื่อนไข สร้างคนอย่างสมดุล. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569, จาก https://www.prosofthcm.com/Article/Detail/16062/

SiamHRM. (2548). HR แบบพอเพียงฉบับศึกษา เครือซิเมนต์ไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569, จาก https://www.siamhrm.com/?name=article&file=read&max=359

TRIS Corporation. (2565). VUCA VACCINE. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569, จาก https://www.tris.co.th/vuca/

Jampawal, T. (2023). Sufficiency Economy Philosophy: A Management Framework for Modern Executives. Journal of Applied Humanities Studies (JAHS), 1(1), 20-30.

Jeenaboonrueang, S. (2018). Sufficiency Economy Philosophy: A Way towards Business Sustainability. Journal of Management Science Chiangrai Rajabhat University, 13(2), 1-13.

Chanpipatpaiboon, K. (2026). Integration of Good Governance and Sufficiency Economy Philosophy: A Strategic Mechanism for Strengthening Thai Local Communities in the 21st Century. Modern Public Administrative Science-MPAS, 3(1), 125-132.

SCB EIC. (2025, December 23). Navigating the economic storm: ส่องแนวโน้มธุรกิจปี 2026 ท่ามกลางมรสุมเศรษฐกิจและความเสี่ยงรอบด้าน. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569, จาก https://thaipublica.org/2025/12/eic-navigating-the-economic-storm/