การศึกษาระดับภาวะผู้นำพลเมืองและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำพลเมืองของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1 และ 2) วิเคราะห์ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาตามแนวคิดภาวะผู้นำพลเมือง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงบรรยาย ประชากร คือ ผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 136 คน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1 เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความต้องการจำเป็นในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาตามแนวคิดภาวะผู้นำพลเมือง มีลักษณะเป็นแบบสอบถามแบบตอบสนองคู่ มาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเฉลี่ยทั้งฉบับ (S-CVI/Ave) เท่ากับ 1.00 ค่าความเที่ยงของแบบสอบถามจำแนกตามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์อยู่ระหว่าง .713-.980 และค่าเฉลี่ยสหสัมพันธ์ระหว่างข้อคำถาม เท่ากับ .622 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับภาวะผู้นำพลเมืองของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายองค์ประกอบ พบว่า องค์ประกอบที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ การมีค่านิยมประชาธิปไตย รองลงมา ได้แก่ การมีความรู้และทักษะพลเมือง การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ และการยึดมั่นในเป้าหมายสาธารณะ ตามลำดับและ 2) ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาตามแนวคิดภาวะผู้นำพลเมือง พบว่า องค์ประกอบที่มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นสูงที่สุด คือ การยึดมั่นในเป้าหมายสาธารณะ รองลงมา ได้แก่ การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ การมีความรู้และทักษะพลเมือง และการมีค่านิยมประชาธิปไตย ตามลำดับ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาควรพิจารณาระดับภาวะผู้นำพลเมืองควบคู่กับความต้องการจำเป็น เพื่อให้สามารถต่อยอดจุดแข็งด้านค่านิยมประชาธิปไตย และเร่งเติมเต็มช่องว่างด้านการยึดมั่นในเป้าหมายสาธารณะได้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
มุทิกา การงานดี และศิริรัตน์ ทองมีศรี. (2567). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดชลบุรี. Journal of Modern Learning Development, 9(7), 353–370.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. (2569). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2569. ชุมพร: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). มาตรฐานการศึกษาชาติ ปีพุทธศักราช 2561. กรุงเทพฯ: บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.
อาทร อรุณโน และคณะ. (2569). การใช้หลักธรรมาภิบาลในการ บริหารของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 6(1), 1-19.
อุษณี แสงสุข และคณะ. (2567). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 21(2), 163–174.
Ardoin, N. M., et al. (2023). A systematic mixed studies review of civic engagement outcomes in environmental education. Environmental Education Research, 29(1), 1–26.
Arizona Center for Civic Leadership. (2015). Elements of civic leadership. Phoenix, AZ: Flinn Foundation.
Borhan, H. (2025). Civic education as a pathway to inclusive societies: Exploring the role of education in fostering civic and social engagement (OECD Education Working Papers No. 326). Paris: OECD Publishing.
Chrislip, D. D., and O’Malley, E. J. (2013). Thinking about civic leadership. National Civic Review, 102(2), 3–12.
Hallinger, P., and Heck, R. H. (2010). Collaborative leadership and school improvement: Understanding the impact on school capacity and student learning. School Leadership & Management, 30(2), 95–110.
Harris, A., and Jones, M. (2023). The importance of school leadership? What we know. School Leadership & Management, 43(5), 449–453.
Headrick, J. (2024). A contemporary view of civic leadership: Understanding college student perspectives and addressing barriers of service and engagement. New Directions for Student Leadership, 24(182), 81–91.
Liu, S., and Hallinger, P. (2024). The effects of instructional leadership, teacher responsibility and procedural justice climate on professional learning communities: A cross-level moderated mediation examination. Educational Management Administration & Leadership, 52(3), 556–575.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2019). OECD Future of Education and Skills 2030: OECD Learning Compass 2030. Paris: OECD Publishing.
Pont, B., et al. (2008). Improving school leadership, volume 1: Policy and practice. Paris: OECD
