ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนหันคาพิทยาคม

Main Article Content

ณรงค์ จรัสศรี
นันทรัตน์ เจริญกุล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการพัฒนาสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนหันคาพิทยาคมและ 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนหันคาพิทยาคม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูโรงเรียนหันคาพิทยาคม จำนวน 102 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครู ครอบคลุม 4 มิติ และ 13 สมรรถนะย่อย แบบสอบถามมีค่าความตรงเชิงเนื้อหาโดยข้อคำถามทุกข้อมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และมีค่าความเที่ยงด้านสภาพปัจจุบันเท่ากับ 0.986 และด้านสภาพที่พึงประสงค์เท่ากับ 0.979 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็นผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครูโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่พึงประสงค์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ของครูโดยภาพรวมมีค่า PNIModified เท่ากับ 0.303 เมื่อพิจารณารายมิติ พบว่า มิติที่มีความต้องการจำเป็นสูงที่สุด คือ การสอน การเรียนรู้ และการประเมินผลด้วย AI รองลงมา คือ ความรู้พื้นฐานและทักษะ เชิงเทคนิค จริยธรรม ความรับผิดชอบ และการคิดเชิงวิพากษ์ และทัศนคติ การปรับตัว และการพัฒนาวิชาชีพ ตามลำดับและ 3) สมรรถนะย่อยที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุด 5 ลำดับแรก ได้แก่ การสนับสนุนผู้เรียนรายบุคคล การประเมินผลด้วย AI ความฉลาดรู้ด้านข้อมูลและอัลกอริทึม การจัดการเชิงระบบและภาวะผู้นำทางเทคโนโลยี และการออกแบบและการบูรณาการ AI เพื่อการเรียนรู้ ตามลำดับ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

โรงเรียนหันคาพิทยาคม. (2566). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา ปีการศึกษา 2566. ชัยนาท: โรงเรียนหันคาพิทยาคม.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Chee, H., et al. (2025). A competency framework for AI literacy: Variations by different learner groups and an implied learning pathway. British Journal of Educational Technology, 56(5), 2146–2182.

Chiu, T. K. F., et al. (2025). Development and validation of teacher artificial intelligence (AI) competence self-efficacy (TAICS) scale. Education and Information Technologies, 30, 6667–6685.

Delcker, J., et al. (2025). Evidence-based development of an instrument for the assessment of teachers’ self-perceptions of their artificial intelligence competence. Educational Technology Research and Development, 73, 115–133.

Ng, D. T. K., et al. (2022). AI literacy in K-16 classrooms. Springer. Retrieved [2025, July 1] https://doi.org/10.1007/978-3-031-18880-0

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). AI and the future of skills, volume 2: Methods for evaluating AI capabilities. OECD Publishing. Retrieved [2025, July 5] https://doi.org/10.1787/a9fe53cb-en

Tan, X., et al. (2025). Artificial intelligence in teaching and teacher professional development: A systematic review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, Article 100355. Retrieved [2025, July 5] https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100355

UNESCO. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. Retrieved [2025, July 5] https://doi.org/10.54675/ZJTE2084

Xiao, J., et al. (2025). Empirical study on the feasibility of hybrid-flexible training model for developing teachers’ artificial intelligence competence. Education and Information Technologies, 30, 16835–16860. Retrieved [2025, July 5] https://doi.org/10.1007/s10639-025-13460-5