แนวทางการจัดการเรียนรู้สู่การพัฒนาศักยภาพและเสริมพลังผู้สูงอายุ สำหรับสังคมสูงวัยภายใต้วิถีชีวิตใหม่

Main Article Content

ตรงกมล สนามเขต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ ในพื้นที่จังหวัดแพร่ 2) วิเคราะห์องค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้ และ 3) สร้างกลไกการส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะของผู้สูงอายุเพื่อมุ่งสู่ Healthy Aging และ Active Aging โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นสำหรับรองรับสังคมสูงวัยภายใต้วิถีชีวิตใหม่ในพื้นที่จังหวัดแพร่ การวิจัยนี้เป็นแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 29 คน และการสนทนาผู้นำชมรมผู้สูงอายุ จำนวน 11 คน โดยใช้การสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้ของผู้สูงอายุอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 2.65) โดยเฉพาะการเข้าร่วมที่ไม่ต่อเนื่อง ในขณะที่ความต้องการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก (equation = 3.45) โดยต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานที่รับผิดชอบมากที่สุด 2) องค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้และประเมินสมรรถนะของผู้สูงอายุเพื่อมุ่งสู่ Healthy Aging และ Active Aging มี 8 องค์ประกอบได้แก่ หลักการดูแลสุขภาพกาย การพัฒนาสุขภาพจิต การสร้างความรู้และทักษะ กิจกรรมนันทนาการ 6 มิติ การช่วยเหลือตนเองด้านสุขภาพ สุขภาพอนามัย การใช้ชีวิตอย่างมีความสุข และการพัฒนาอาชีพและภูมิปัญญา ที่นำมาสู่การพัฒนา 3 หมวดวิชา คือ วิชาชีวิต วิชาชีพ และวิชาการ มีความสอดคล้องกับศักยภาพและความต้องการของสูงอายุ และ 3) กลไกการส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะประกอบด้วย 9 แนวทางสำคัญ ตั้งแต่การสำรวจความต้องการ การกำหนดวัตถุประสงค์การเรียนรู้ การออกแบบเนื้อหาและกระบวนการ การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้หรือสื่อการเรียนรู้ การสร้างเครือข่าย การวิจัยและพัฒนา จนถึงการประเมินผลและถอดบทเรียน โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้าง “สังคมผู้สูงอายุไทยที่มีพฤฒิพลัง” อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สนามเขต ต. . (2026). แนวทางการจัดการเรียนรู้สู่การพัฒนาศักยภาพและเสริมพลังผู้สูงอายุ สำหรับสังคมสูงวัยภายใต้วิถีชีวิตใหม่. วารสารวิจยวิชาการ, 9(2), 244–257. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/281533
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ทนงศักดิ์ ยิ่งรัตนสุข. (2558). การส่งเสริมบทบาทผู้สูงอายุในการขับเคลื่อนกิจกรรมในชุมชน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดแพร่. (2565). รายงานพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน จังหวัดแพร่ ปี พ.ศ. 2565. จังหวัดแพร่. (อัดสำเนา)

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2561). รายงานสถิติประชากรและบ้านเรือน พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ. https://www.nso.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่สอง (พ.ศ. 2545–2564) และแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ (พ.ศ. 2566–2580) ฉบับปรับปรุง. กรุงเทพฯ. https://www.nesdc.go.th

สำนักงานสภาที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาแรงงานแห่งชาติ. (2556). แนวทางการส่งเสริมการมีงานทำของผู้สูงอายุในชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กระทรวงแรงงาน.

Jarvis, P. (2006). Towards a comprehensive theory of human learning. Abingdon : Routledge.

Knowles, M. S. (1984). The adult learner: A neglected species (3rd ed.). Houston, TX: Gulf Publishing.

Wallerstein et al. (2018). Community-based participatory research for health: Advancing social and health equity. (3rd ed.). San Francisco : Jossey-Bass.

World Health Organization. (2020). Decade of healthy ageing: Baseline report.Retrieved from. https://www.who.int/publications/i/item/

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York : Harper & Row.