การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาครู

Main Article Content

ประทีป คงเจริญ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและหาคุณภาพของกิจกรรมการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ 2) เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาครูระหว่างก่อนและหลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ และ 3) เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาครูระหว่างหลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบกับเกณฑ์ร้อยละ 70 การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาครู จำนวน 51 คน ที่ได้จากการสุ่มอย่างง่ายโดยใช้วิธีการจับสลากซึ่งมีหมู่เรียนเป็นหน่วยของการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินความเหมาะสมแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบทีแบบไม่เป็นอิสระต่อกัน และการทดสอบทีแบบกลุ่มเดียว ผลการวิจัย พบว่า 1) กิจกรรมการเรียนรู้มีขั้นตอนที่สำคัญ 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 ลงพื้นที่จริงเพื่อศึกษาเป้าหมายการเรียนรู้ของผู้เรียน ขั้นที่ 2 นิยามเป้าหมายการเรียนรู้ของผู้เรียน ขั้นที่ 3 ระดมความคิดในการกำหนดหลักฐานและวิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ขั้นที่ 4 สร้างสรรค์ต้นแบบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ และขั้นที่ 5 นำต้นแบบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้สู่การจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียน มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.56,S.D. = 0.04) และมีค่าดัชนีประสิทธิผลเท่ากับ 0.7773 2) คะแนนทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมทุกองค์ประกอบหลังเรียนของนักศึกษาครูสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) คะแนนทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมหลังเรียนของนักศึกษาครูสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05   

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คงเจริญ ป. . (2026). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาครู. วารสารวิจยวิชาการ, 9(2), 48–66. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/282662
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชนัญชิดา จันทร์ผึ้งสุข. (2563). รูปแบบการออกแบบย้อนกลับด้วยนิเวศการเรียนรู้เสมือนจริงเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงออกแบบและนวัตกรรม. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาวิชาชีพครู. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ทิพอนงค์ กุลเกตุ. (2563). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม โดยใช้วิธีสอนแบบโครงงานเป็นฐานของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 วิทยาลัยนาฏศิลปะสุพรรณบุรี. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 4(2), 106-115.

บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ : สุรีวิทยาสาส์น.

ประสาท เนืองเฉลิม. (2556). วิจัยการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พินันทา ฉัตรวัฒนา. (2561). แนวคิดทักษะนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์กับการส่งเสริมสู่ประเทศไทย 4.0. ครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 17(3), 222-229.

มานิตย์ อาษานอก. (2561). การบูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 1(1), 6-12.

ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ. เข้าถึงได้จาก http://resource.tcdc.or.th/ebook/Design.Thingking.Learning.by.Doing.pdf

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักนโยบายและแผนการอุดมศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2561). แผนอุดมศึกษาระยะยาว 20 ปี พ.ศ. 2561- 2580. กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค.

สิริกมล มงคลยศ. (2565). การพัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครูระดับชั้นมัธยมศึกษา สังกัดคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคกลาง : การทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของการวัดตามประสบการณ์การทำงาน. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อรชร ปราจันทร์. (2560). รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยนเรศวร.

Bellanca, J. & Brandt, R. (2010). 21st Century Skills: Rethinking How Students Learn. Bloomington, IN : Solution Tree.

Drapeau, P. (2014). Sparking Student Creativity: Practical Ways to Promote Innovative Thinking and Problem Solving. North Garden, VA : ASCD.

Hart, S. (2013). Thinking through teaching: A framework for enhancing participation and learning. London : David Fulton Publishers.

Hoidn, S. & Karkkaunen, K. (2014). Promoting skill for innovation in higher education: A literature review on the effectiveness of problem-based learning and of teaching behaviors. N.P. : OECD Education Working Paper.

Horth, D. & Buchner, D. (2014). Innovation Leadership: How to Use Innovation to Lead Effectively, Work Collaboratively and Drive Results. Retrieved from https://imamhamzatcoed.edu.ng/library/ebooks/resources/Innovation_Leadership_by_david_horth.pdf

Lee, C. & Benza, R. (2015). Teaching Innovation Skills: Application of Design Thinking in a Graduate. Marketing Course. Business Education Innovation Journal, 7(1), 43-50.

Panke, S. (2019). Design Thinking in education: Perspectives, opportunities and challenges. Open Education Studies, 1, 281-306.

The Standford d.school Bootcamp Bootleg (HPI). (2010). D.school bootcamp bootleg: Institute of design at Standford. Retrieved from http://dschool. Stanford .edu/wpcontent/uploads/2011/03/BootcampBootleg2010v2SLIM.pdf

Wiggins, G. & McTighe, J. (2006). Understanding by Design. Colombian Applied Linguistics Journal, 19(1), 140-142.