บทบาทของผู้ประกอบการในการจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิดเศรษฐกิจ BCG: บทเรียนจากพื้นที่มรดกโลกภาคเหนือตอนล่าง

Main Article Content

อัจฉรา ศรีพันธ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาท รูปแบบการมีส่วนร่วม และพลังการกระทำของผู้ประกอบการในฐานะผู้ร่วมจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพ–เศรษฐกิจหมุนเวียน–เศรษฐกิจสีเขียว ในพื้นที่มรดกโลกภาคเหนือตอนล่างและ 2) สังเคราะห์บทบาทและเสนอแนวทางการยกระดับบทบาทของผู้ประกอบการ จากผู้ปฏิบัติการทางธุรกิจสู่ผู้ร่วมจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ เพื่อการพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์อย่างยั่งยืนภายใต้กรอบแนวคิดเศรษฐกิจ BCG โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี ภายใต้กรอบแนวคิดการจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม การเรียนรู้เชิงพื้นที่ การเรียนรู้จากประสบการณ์ และระบบนิเวศการเรียนรู้ การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 100 คน ด้วยแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.67–1.00 และค่าความเชื่อมั่น 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่และร้อยละ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 30 คน โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความ ผลการวิจัย พบว่า 1) ผู้ประกอบการมีบทบาทสำคัญในการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ 3 ประการ ได้แก่ การเป็นแหล่งเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การเป็นผู้ร่วมออกแบบการเรียนรู้เชิงพื้นที่ และการเป็นแบบอย่างของการประกอบการตามแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพ–เศรษฐกิจหมุนเวียน–เศรษฐกิจสีเขียว โดยร้อยละ 80 เรียนรู้การประกอบการจากแหล่งภายนอกในลักษณะไม่เป็นระบบ ร้อยละ 77 ประสบปัญหาในการพัฒนาศักยภาพทางธุรกิจ และร้อยละ 68 ต้องการเชื่อมโยงการเรียนรู้กับภาคการศึกษาอย่างเป็นระบบ รวมทั้งมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ การร่วมพัฒนาหลักสูตร และการถ่ายทอดประสบการณ์วิชาชีพแก่ผู้เรียน 2) แนวทางการยกระดับบทบาทผู้ประกอบการ ได้แก่ การพัฒนากลไกความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐ การออกแบบหลักสูตรเชิงพื้นที่ การพัฒนาระบบฝึกประสบการณ์จริง และการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงพื้นที่ องค์ความรู้ใหม่จากการวิจัย คือ รูปแบบระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบูรณาการที่อธิบายบทบาทของผู้ประกอบการในฐานะผู้ร่วมจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีพันธ์ อ. (2026). บทบาทของผู้ประกอบการในการจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิดเศรษฐกิจ BCG: บทเรียนจากพื้นที่มรดกโลกภาคเหนือตอนล่าง. วารสารวิจยวิชาการ, 9(4), 138–154. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/292693
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2563). รายงานการจัดการแหล่งมรดกโลกด้านวัฒนธรรมของประเทศไทย. เข้าถึงได้จาก https://www.finearts.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). เข้าถึงได้จาก https://www.nesdc.go.th

Gruenewald, D. A. (2003). The best of both worlds: A critical pedagogy of place. Educational Researcher, 32(4), 3–12.

OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. Paris : OECD Publishing.

Smith, G. A. (2002). Place-based education: Learning to be where we are. Phi Delta Kappan, 83(8), 584–594.

UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. Paris : UNESCO.